National and Kapodistrian University of Athens
Επίδραση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου σε κύτταρα U937. Ανίχνευση επαγωγής οξειδωτικού στρες, βιωσιμότητας και τροποποίησης του μεταβολισμού της πρόδρομης πρωτείνης του αμυλοειδούς APP.
Abstract
dc:descriptionτις μέρες μας οι χρήστες κινητής τηλεφωνίας φτάνουν σε αριθμό τα μερικά δισεκατομμύρια. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με την επίδραση της μη ιονίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (ΗΜΑ) που εκπέμπεται από τις συσκευές αυτές στον άνθρωπο. Μέχρι σήμερα πολλές έρευνες in vivo, in vitro και ex vivo, έχουν καταδείξει ότι η συγκεκριμένη ακτινοβολία μπορεί να επιφέρει αλλαγές στην κυτταρική ομοιόσταση και τελικά να αποτελεί έναν βλαπτικό παράγοντα, ο οποίος επηρεάζει με διαφορετικούς τρόπους τους οργανισμούς και τους διαφόρους κυτταρικούς τύπους. Η Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Τομέα Βιολογίας του Κυττάρου και Βιοφυσικής του Ε.Κ.Π.Α, υπό την καθοδήγηση του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη, συμμετέχει στην έρευνα που διεξάγεται παγκοσμίως για τις επιδράσεις της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας στον ανθρώπινο οργανισμό με πολυετείς μελέτες που καταδεικνύουν τις αρνητικές της επιπτώσεις in vivo σε διάφορα βιολογικά συστήματα όπως σε τρωκτικά Mus musculus and R rattus (Fragopoulou AF et al., 2010, 2012, Ntzouni MP et al., 2011, 2013, Stasinopoulou M et al., 2016) στο έντομο D. melanogaster (Margaritis LH et al., 2014, Manta AK et al., 2014, 2016, Sagioglou NE et al., 2014), στον νηματώδη σκώληκα C. elegans (Fasseas MK et al., 2015), στη σαύρα P. erhardii (Mina D et al., 2016) και σε διάφορυς τύπους κυττάρων. Οι μελέτες αυτές έχουν δείξει πολυσυστημικές αλλαγές μετά από την έκθεση στην ΗΜΑ. Ένα από τα σημαντικότερα συστήματα του οργανισμού, υπεύθυνο για τη διατήρηση της ομοιόστασής του είναι το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο εκτός του ότι είναι ευρέως γνωστό ως η άμυνα των ζωντανών οργανισμών απέναντι στις μικροβιακές επιθέσεις, πρόσφατα βρέθηκε να εμπλέκεται τόσο στην προστασία όσο και στην απόκριση του οργανισμού απέναντι στην ιονίζουσα ακτινοβολία (Pinto AT. et al., 2016). Η συγκεκριμένη μελέτη είχε ως στόχο να ερευνήσει την πιθανή επίδραση της μη ιονίζουσας ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου στο ανοσοποιητικό σύστημα, χρησιμοποιώντας την καρκινική κυτταρική σειρά μονοκυττάρων U937. Για το σκοπό αυτό, κύτταρα εκτέθηκαν για 30 λεπτά ημερησίως για 2 συνεχόμενες ημέρες σε ομιλούσα εκπομπή κινητού τηλεφώνου GSM/DCS συχνότητας 1800 MHz και έντασης ηλεκτρικού πεδίου E=2,85 V/m ή 3,4 V/m. Μετά το τέλος της ακτινοβόλησης διαπιστώθηκαν: 1. Αύξηση των επιπέδων των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (Reactive Oxygen Species – ROS), η οποία φαίνεται να δημιουργεί μία τάση μείωσης των οξειδωμένων λιπιδίων πιθανά μέσω ενεργοποίησης αντιοξειδωτικών μηχανισμών. Η αύξηση του οξειδωτικού φορτίου δεν επέφερε σημαντική αλλαγή στην έκφραση της Ηsp70. 2. Καμία σημαντική μεταβολή στην απόπτωση και τη βιωσιμότητα των κυττάρων. 3. Μεταβολές στην πρωτεολυτική επεξεργασία της πρόδρομης πρωτεΐνης του αμυλοειδούς (β-Amyloid Precursor Protein – APP). Συνοψίζοντας, με βάση τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, διαπιστώθηκε ότι η μικροκυματική ακτινοβολία κινητού τηλεφώνου επιδρά στα κύτταρα U937, καθώς μεταβάλει το οξειδοαναγωγικό δυναμικό των κυττάρων, γεγονός που θα μπορούσε να ενεργοποιεί έναν καταρράκτη καταρροϊκών αλλαγών επηρεάζοντας πολλές κυτταρικές λειτουργίες, όπως για παράδειγμα η τροποποίηση της πρωτεόλυσης της APP που ανιχνεύθηκε επίσης στη συγκεκριμένη μελέτη. Περιληπτικά, μελλοντικοί στόχοι της παρούσας έρευνας θα μπορούσαν να είναι: 1. Η μελέτη των ίδιων παραγόντων, αλλά με διαφορετικά πρωτόκολλα ακτινοβόλησης, ή διαφορετικές πηγές εκπομπής ενέργειας (πχ. Wi-Fi, βάση ασύρματου τηλεφώνου DECT). 2. Η μελέτη των ίδιων παραμέτρων και σε άλλους τύπους κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. 3. Η μελέτη αντιοξειδωτικών παραγόντων που θα μπορούσαν να δράσουν προστατευτικά έναντι του οξειδωτικού στρες. Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε στον τομέα Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας (Ερευνητική Μονάδα Ι της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Δ. Βασιλακοπούλου) και στον Τομέα Βιολογίας Κυττάρου και Βιοφυσικής (Ερευνητική Ομάδα Ηλεκτρομαγνητικής Βιολογίας του Ομότιμου Καθηγητή Λουκά Χ. Μαργαρίτη) του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Νταούτη Παναγιώτα
- Ntaouti Panagiota
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1327899