Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η έννοια της φιλοξενίας στον Jacques Derrida

Abstract

dc:description

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η εξέταση του τρόπου με τον οποίο ο Jacques Derrida πραγματεύεται στο έργο του την έννοια της φιλοξενίας. Ο Γάλλος φιλόσοφος διακρίνει δύο ετερογενή μεταξύ τους είδη φιλοξενίας: την απροϋπόθετη και την υπό όρους φιλοξενία. Αφ’ ενός, έχουμε τον υπερ-ηθικό νόμο της αληθινής, καθαρής ή απόλυτης φιλοξενίας, που επιτάσσει την άνευ όρων δεξίωση του άλλου, όποιος και αν είναι αυτός και αφ’ ετέρου, έχουμε τους νόμους της φιλοξενίας που εγγράφονται στην περιοχή της πολιτικής και του δικαίου και εντάσσονται σε ένα δικαίωμα φιλοξενίας, το οποίο προσδιορίζει όρια, εξουσίες και καθήκοντα τόσο για τον φιλοξενούμενο όσο και για τον οικοδεσπότη ή το κράτος που φιλοξενεί. Το ερώτημα της φιλοξενίας, παρατηρεί ο Derrida, είναι ένα ερώτημα που ταυτίζεται με το ερώτημα του ξένου, καθώς δεν νοείται ξένος πριν ή έξω από την ξενία. Ποιός όμως είναι αυτός ο τόπος του ξένου και πού τον συναντάμε; Σημείο εκκίνησης αυτού του ερωτήματος, αποτελούν οι διάφορες παραδόσεις στις οποίες εμφανίζεται ο ξένος, αρχής γενομένης απ’ την αρχαιοελληνική και ρωμαϊκή παράδοση, κατόπιν την αβρααμική, φτάνοντας μέχρι και τον κοσμοπολιτισμό του Immanuel Kant. Η εμπειρία που έχουμε για την φιλοξενία μας δείχνει ότι αυτή προσφέρεται υπό όρους, αντίθετα με την απόλυτη φιλοξενία η οποία δεν υπόκειται στη γνώση που έχουμε για τον άλλο ή σε προκαθορισμένα σχήματα παροχής φιλοξενίας. Η φιλοξενία μοιάζει να είναι δυνατή μόνο μέσω της ύπαρξης ενός οίκου-τόπου, ο οποίος την ίδια στιγμή που την καθιστά δυνατή, την περιορίζει, ενώ κάποιες φορές ακόμη και την απαγορεύει. Η απόλυτη επομένως φιλοξενία, οφείλει να άρει ή τουλάχιστον να περιορίσει όλα τα εμπόδια που θέτει η παραδοσιακή φιλοξενία. Η ευθύνη μας προς τον άλλον, για τον Derrida, είναι πάντοτε ενική και είναι πρότερη κάθε επιλογής ή απόφασής μας. Ως απόρροια της άπειρης ευθύνης μας προς τον άλλον, ως σκέψη της διαφωράς της φιλοξενίας, η απόφαση «είναι» η στιγμή του παράδοξου, της δυσκολίας και της αντινομίας, είναι μια στιγμή κατεπείγοντος. Τη στιγμή της ανάδυσης του κατεπείγοντος, πρέπει να προσπαθήσουμε να καταστήσουμε δυνατή την απόλυτη φιλοξενία, που όμως είναι α-δύνατη, καθώς κάθε δεξίωση του άλλου θα υπολείπεται της άπειρης ευθύνης μας απέναντί του. Πρέπει μολοταύτα, να αγωνιζόμαστε αδιάλειπτα ανάμεσα σ’ αυτές τις δύο προεκτάσεις της έννοιας της φιλοξενίας καθώς και της γλώσσας, στοχεύοντας στην εκ νέου κινητοποίηση και επανανοηματοδότηση της σκέψης, για μια προσφορά της φιλοξενίας με όσο το δυνατόν λιγότερες προϋποθέσεις. Η γλώσσα της φιλοξενίας, πρέπει συνεχώς να μετασχηματίζεται και να μην μένει παγιωμένη. Είναι απαραίτητη λοιπόν η γέννηση και καλλιέργεια της ανα-στοχαστικότητας, της επινόησης, της άπειρης αμφισβήτησης κάθε έννοιας και τόπου, της διακοπής και της εκ νέου επινόησης της ίδιας της γλώσσας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Νικολακοπούλου Ελένη
  • Nikolakopoulou Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1331096

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Νικολακοπούλου Ελένη; Nikolakopoulou Eleni. Η έννοια της φιλοξενίας στον Jacques Derrida. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1331096