National and Kapodistrian University of Athens
Η Σεισμο-Ηφαιστειακή Κρίση της Σαντορίνης 2011-2012. Ο ρόλος της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης
Abstract
dc:descriptionΤον Ιανουάριο του 2011, άρχισε να παρατηρείται ασυνήθιστη αύξηση στη σεισμική δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Συγκεκριμένα κατεγράφησαν σημαντικές μεταβολές στην παραμόρφωση του αναγλύφου, στη θερμοκρασία και στο χημισμό των θερμών ρευστών και των εδαφικών αερίων ενώ πλήθος σεισμών μικρού μεγέθους αναστάτωναν την τοπική κοινωνία. Τον Ιανουάριο του 2012, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στον Ο.Α.Σ.Π. (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας) στην οποία παρουσιάστηκαν τα μέχρι τότε αποτελέσματα. Πολλά ήταν τα επιστημονικά θέματα που έπρεπε να ληφθούν υπόψη σχετικά με την παρακολούθηση του ηφαιστείου. Επιτακτική όμως ήταν και η ανάγκη για το συντονισμό των δράσεων για την παρακολούθηση και τη σύσταση ανάλογης Επιτροπής. Για το λόγο αυτό, το Φεβρουάριο του 2012, με απόφαση του τότε Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων κ. Ι. Μαγκριώτη, συγκροτήθηκε η 18μελής Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης (Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ.) με διετή θητεία. Τα μέλη της ήταν καταξιωμένοι επιστήμονες γεωλόγοι, ηφαιστειολόγοι, σεισμολόγοι, μηχανικοί από φορείς όπως το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, τον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Γεωλογικών Μεταλλευτικών Ερευνών, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, την Πολιτική Προστασία καθώς και από τον Πανεπιστημιακό χώρο (Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Πατρών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο). Ο ρόλος της επιτροπής ήταν η διαρκής παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων του ηφαιστείου, η γνωμοδότηση και η εισήγηση προς τον Ο.Α.Σ.Π. μέτρων προστασίας κατά περίπτωση. Επίσης η λήψη μέτρων και απαιτούμενων ενεργειών που σχετίζονται με την εξασφάλιση της επάρκειας και της συνεχούς και απρόσκοπτης λειτουργίας του επιστημονικού εξοπλισμού και των οργάνων παρακολούθησης. Με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλίζονταν η συλλογή των καταγραφών και στοιχείων που κρίνονταν απαραίτητα για την παρακολούθηση της δραστηριότητας του ηφαιστείου. Για την καλύτερη λειτουργία της, συστάθηκαν τέσσερις Υποεπιτροπές με τους αντίστοιχους συντονιστές τους: α) Η Υποεπιτροπή Σεισμολογίας, β) Παρακολούθησης Παραμορφώσεων, γ) Παρακολούθησης των Φυσικοχημικών μεταβολών και δ) της Πολιτικής Προστασίας. Κατατέθηκε αίτημα χρηματοδότησης προς το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων για την υποστήριξη του έργου της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ., η οποία χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 156.000 Ευρώ. Αυτά κατανεμήθηκαν για την περιορισμένη προμήθεια και εγκατάσταση νέου εξοπλισμού, επισκευές και συντηρήσεις υπάρχοντος εξοπλισμού και πραγματοποίηση μετρήσεων πεδίου. Τους πρώτους κιόλας μήνες, έγινε πρόσκληση σε 30 καταξιωμένους ξένους επιστήμονες για συνεργασία όσον αφορά στη συλλογή στοιχείων μετρήσεων, εξειδικευμένου εξοπλισμού, παροχή τεχνογνωσίας και συμβουλευτικές οδηγίες για τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου. Οι περισσότεροι από αυτούς, αποδέχτηκαν την πρόσκληση με μεγάλη προθυμία χωρίς χρηματοδότηση. Στο πλαίσιο αυτό, η τρίτη σύσκεψη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. πραγματοποιήθηκε στη Σαντορίνη, όπου τα μέλη της Ε.Ε.Ε.Π.Η.Σ. συναντήθηκαν με τους ξένους επιστήμονες και αντάλλαξαν απόψεις, κατά τη διάρκεια του workshop MeMoVolc. Στο διάστημα της θητείας της Επιτροπής, πραγματοποιήθηκαν δέκα συνεδριάσεις, στις οποίες συζητήθηκαν οι επιστημονικές εξελίξεις και λήφθηκαν σοβαρές αποφάσεις για τις περαιτέρω ενέργειες τόσο της Επιτροπής όσο και της Πολιτείας. Η Επιτροπή ενημέρωνε με εμπιστευτικά μηνύματα το Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Τον Ιούνιο του 2013, συντάχθηκε από τα μέλη της Υποεπιτροπής Πολιτικής Προστασίας, η τελική Έκθεση με αντικείμενο τη διαχείριση του ηφαιστειακού κινδύνου με τίτλο: «Σενάρια επαναδραστηριοποίησης και εκτίμηση ηφαιστειακού κινδύνου του ηφαιστειακού συμπλέγματος Σαντορίνης» η οποία υποβλήθηκε στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Σύμφωνα με αυτήν, δύο ήταν τα σενάρια επαναδραστηριοποίησης. Το ακραίο σενάριο με μία υπο-πλινιακού τύπου έκρηξη και το πιθανότερο με μία ενδοκαλδερική επαναδραστηριοποίηση των ηφαιστειακών κέντρων των Καμένων. Αναλύθηκαν όλοι οι κίνδυνοι, τα πρόδρομα φαινόμενα, οι επηρεαζόμενες περιοχές, οι πιθανές επιπτώσεις στον πληθυσμό, τις υποδομές καθώς και τα προτεινόμενα μέτρα μετριασμού των επιπτώσεων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μανουσάκη Μαρία
- Manousaki Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1332489