Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

EΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ

Abstract

dc:description

Τις τελευταίες δεκαετίες σε παγκόσμιο επίπεδο η συζήτηση γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία αλλά και άλλων αποκλεισμένων ομάδων στην εκπαιδευτική, οικονομική, και πολιτιστική ζωή της κοινωνίας έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις. Άλλωστε η ισότιμη συμμετοχή και η κοινωνική ένταξη όλων των μελών μιας κοινωνίας σε αυτή αποτελεί έκφραση της δημοκρατίας της. Το αίτημα για τη δημιουργία ενός σχολείου που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στη διαφορετικότητα όλων είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. Η ένταξη των παιδιών με αναπηρία ή / και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην εκπαίδευση και κατά επέκταση στο κοινωνικό σύνολο γίνεται επιτακτική. Με αυτόν τον τρόπο γεννώνται ερωτήματα που αφορούν στις πρακτικές εφαρμογής της ενταξιακής εκπαίδευσης. Οι εκπαιδευτικοί αποτελούν βασικούς συντελεστές της εκπαιδευτικής διαδικασίας και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόκληση της συνεκπαίδευσης μαθητών με και χωρίς αναπηρία. Η παρούσα ερευνητική εργασία αποτελεί μια ποιοτική έρευνα που επιχειρεί να διερευνήσει τις απόψεις και τις εμπειρίες των δεκαέξι (16) εκπαιδευτικών γενικής αγωγής της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης αναφορικά με τον τρόπο με το οποίο προσεγγίζουν το ζήτημα της ένταξης μαθητών με αναπηρίες στη γενική τάξη, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται το δικό τους ρόλο στην εκπαίδευση των μαθητών αυτών. Παράλληλα, επιχειρεί να διερευνήσει εάν η διαφορετική εκπαιδευτική εμπειρία κάθε δασκάλου γενικής αγωγής αναφορικά με την φοίτηση ή όχι μαθητών με αναπηρία ή /και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες μέσα στην τάξη του είναι ικανή να επηρεάσει τις απόψεις του. Για το λόγο αυτό έχουν δημιουργηθεί για τις ανάγκες της εργασίας τέσσερις (4) ομάδες δασκάλων έχοντας ως κριτήριο τη διαφορετική εκπαιδευτική εμπειρία. Στην πρώτη ομάδα συμπεριλαμβάνονται δάσκαλοι γενικής αγωγής στην τάξη των οποίων δε φοιτούσε ούτε φοιτά μαθητής με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Στην δεύτερη ομάδα συμπεριλαμβάνονται δάσκαλοι στην τάξη των οποίων φοιτούν μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες οι οποίοι παρακολουθούν και το Τμήμα ένταξης του σχολείου. Στην Τρίτη ομάδα συμπεριλαμβάνονται δάσκαλοι στην τάξη των οποίων φοιτά μαθητής με αναπηρία που παρακολουθεί και το Τμήμα Ένταξης του σχολείου και τέλος στην τέταρτη ομάδα συμπεριλαμβάνονται δάσκαλοι στην τάξη των οποίων φοιτά μαθητής με αναπηρία που υποστηρίζεται από ειδικό δάσκαλο (θεσμός Παράλληλης Στήριξης). Η παρούσα έρευνα έλαβε χώρα σε τέσσερα (4) Δημοτικά σχολεία της Ανατολικής Αττικής και το μεθοδολογικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε για την πραγματοποίηση της είναι η ημι-δομημένη συνέντευξη, ενώ για την ανάλυση των ευρημάτων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου. Από τα πορίσματα της έρευνας φάνηκε πως η εκπαιδευτική εμπειρία κάθε δασκάλου γενικής αγωγής που έχει να κάνει με τη φοίτηση ή μη μαθητών με αναπηρία ή εεα μέσα στην τάξη, δεν είναι αρκετά ικανή να επηρεάσει τις απόψεις του σχετικά με την αναπηρία και την ενταξιακή εκπαίδευση. Αξίζει όμως να σημειωθεί πως από την ομάδα των δασκάλων στην τάξη των οποίων δε φοιτούσε ποτέ μαθητής με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, υπήρξε μια δασκάλα η οποία ήταν αρνητική με τη φοίτηση μαθητή με οποιαδήποτε αναπηρία στην τάξη της. Στον αντίποδα από την ίδια ομάδα μια άλλη εκπαιδευτικός εξέφρασε τις πιο «ενταξιακές» απόψεις από το σύνολο των συμμετεχόντων. Πιθανόν οι ακραίες αυτές θέσεις να προέρχονται από την έλλειψη της προαναφερόμενης εμπειρίας. Στο σύνολό τους οι εκπαιδευτικοί γενικής αγωγής της παρούσας μελέτης: 1) Εμφανίζονται να ερμηνεύουν την αναπηρία μέσα από το ατομικό- ιατρικό μοντέλο προσέγγισης, 2) Πλαισιώνουν εννοιολογικά προς την ίδια κατεύθυνση τον όρο «εκπαίδευση» αλλά να διαθέτουν συγκεχυμένες απόψεις ως προς τον προσδιορισμό του όρου της ενταξιακής εκπαίδευσης. Ακόμη συγχέουν την ενταξιακή εκπαίδευση με το Τμήμα Ένταξης που αποτελεί μια ξέχωρη δομή στο γενικό σχολείο. Ταυτόχρονα οι απόψεις τους σχετικά με τις δυνατότητες ένταξης μαθητών με αναπηρία στη γενική τάξη διαμορφώνονται ανάλογα με το είδος της αναπηρίας που φέρουν οι τελευταίοι, 3) θεωρούν πως το επίσημο Αναλυτικό Πρόγραμμα αποκλείει μαθητές με αναπηρία ή εεα, επισημαίνοντας πως όσο μεγαλύτερη η αναπηρία ή η δυσκολία τόσο μεγαλύτερος είναι και ο αποκλεισμός. Ωστόσο, οι ίδιοι δε διαφοροποιούν τη διδασκαλία τους εξαιτίας τόσο της ελλιπούς σχετικής εκπαίδευσης πάνω σε αυτά τα ζητήματα όσο του περιορισμένου χρόνου αλλά και των απαιτήσεων που έχει το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα από εκείνους σχετικά με την προετοιμασία των υπόλοιπων μαθητών. Κυρίως οι δάσκαλοι στην τάξη των οποίων φοιτά μαθητής που δέχεται Παράλληλη Στήριξη (Π.Σ) συμφωνούν πως στην πράξη ο δάσκαλος ειδικής αγωγής αναλαμβάνει κυρίως την εκπαίδευση του μαθητή αυτού. Γενικότερα ο ειδικός δάσκαλος θεωρείται από όλους ως ο πιο ειδικός και ο πιο υπεύθυνος για την ένταξη του μαθητή με αναπηρία, 4) Ακόμη, παρόλο που η συνεργασία τους με τους δασκάλους ειδικής αγωγής, με τους γονείς μαθητών με αναπηρία, με το διευθυντή σχολικής μονάδας θεωρείται απαραίτητη από το σύνολο των συμμετεχόντων ωστόσο δε βρίσκει εφαρμογή με βάση τις αρχές της ενταξιακής εκπαίδευσης. Κυριαρχούν γενικότερα συγκεχυμένες αντιλήψεις γύρω από το ρόλο που έχει ο καθένας από τους εμπλεκόμενους με αποτέλεσμα οι παραπάνω αντιλήψεις να μεταφέρονται και σε επίπεδο πρακτικής.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σόρκου Θωμαή
  • Sorkou Thomai

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1395511

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σόρκου Θωμαή; Sorkou Thomai. EΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1395511