National and Kapodistrian University of Athens
Η αντιμετώπιση του εγχειρήματος της ΕΔΑ από το ΚΚΕ. Ενδεχομενικότητα, εργαλειοποίηση της ιστορίας και ιστορικός υποκειμενισμός στην πολιτική
Abstract
dc:descriptionΗ ΕΔΑ, η οποία λειτούργησε αρχικά ως εκλογικός μηχανισμός που θα επέτρεπε την παρουσία της ηττημένης Αριστεράς στη μετεμφυλιακή πολιτική ζωή, μετεξελίχθηκε σε πολιτικό σχήμα, στο οποίο συσπειρώθηκαν δυνάμεις της κομμουνιστικής Αριστεράς, σοσιαλιστικές ομάδες και η πλειοψηφία της εαμικής μη κομμουνιστικής βάσης. Ακόμη και μετά τη μετατροπή της σε ενιαίο κόμμα η ΕΔΑ διατήρησε ένα μέρος των μετωπικών χαρακτηριστικών της, έχοντας διαμορφώσει ιδιαίτερους πολιτικούς δεσμούς και συμμαχίες βάσης με έναν κοινωνικό χώρο, ο οποίος υπερέβαινε τις αυστηρές πολιτικές οριοθετήσεις. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ΕΔΑ, παρά την οργανωτική «κομμουνιστικοποίησή» της και τη σχέση εξάρτησης που τη συνέδεε με το ΚΚΕ, τη διαφοροποιούσαν σημαντικά από ένα τριτοδιεθνιστικό κομμουνιστικό κόμμα. Για το ΚΚΕ, το οποίο αντιδρούσε σε κάθε απόπειρα χειραφέτησής της, η ΕΔΑ ήταν η αφορμή για την εκδήλωση των εσωκομματικών διαφωνιών, αλλά και το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ιστοριογραφική αντιμετώπιση της ΕΔΑ από το ΚΚΕ παρουσιάζει διακυμάνσεις, οι οποίες καταδεικνύουν την εργαλειακή αντίληψη της ιστορίας στον σχεδιασμό του ΚΚΕ και την προσαρμογή της, κάθε φορά, στην πολιτική συγκυρία με την ενσωμάτωση στο παρελθόν σκοπιμοτήτων του παρόντος. Τη διάλυση της ΕΔΑ και τη διάχυσή της στα δύο κομμουνιστικά κόμματα - το ΚΚΕ και το ΚΚΕεσ. - μετά το 1968, ακολούθησε μία μακρά περίοδος ιστορικής σιωπής, καθώς το όραμα της δεν αφορούσε στην τότε πολιτική συγκυρία. Η διάσπαση του ενιαίου Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου το 1991, κυρίως όμως η συγκρότηση αριστερών μετωπικών σχημάτων μετά το 2000, η φυσιογνωμία των οποίων προσομοίαζε σε αυτή της ΕΔΑ, την κατέστησαν και πάλι ιστορικά επίκαιρη. Με εκτενή αρθρογραφία στον Ριζοσπάστη και την Κομμουνιστική Επιθεώρηση πολυσέλιδες αναφορές στο Δοκίμιο Ιστορίας και έκδοση πλήθους ιστορικών αφηγημάτων, πολιτικών αναλύσεων και κριτικών κειμένων για την περίοδο, το ΚΚΕ επισημαίνει τη «λαθεμένη επιλογή» της τότε καθοδήγησης και την «οπορτουνιστική πολιτική» της ΕΔΑ, ενώ υπογραμμίζει τον αλυσιτελή χαρακτήρα παρόμοιων μετωπικών εγχειρημάτων. Στις ιστοριογραφικές απόπειρες του ΚΚΕ η εργαλειοποίηση της ιστορίας, με σκοπό τη χρήση της ως ιδεολογικού και καθοδηγητικού λόγου και τη σύνδεσή της με την πολιτική δράση, είναι κυρίαρχο στοιχείο. Οι επεξεργασίες του κόμματος θεμελιώνονται σε συγκεκριμένη αντίληψη των ιστορικών φαινομένων, η επιλογή του θέματος που εξετάζεται αντανακλά σε προβληματισμούς ή και προγραμματικές σκοπιμότητες της συγχρονίας, ενώ η επιχειρηματολογία του αρθρώνεται γύρω από ένα προειλημμένο πολιτικό συμπέρασμα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Τσατσαρούνος Αλέξανδρος
Subjects
dc:subject × 2Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1447935