National and Kapodistrian University of Athens
Σύγχρονες απόψεις για την καταγραφή, ανασκόπηση και αντιμετώπιση των αντιδράσεων από μετάγγιση. Ο ρόλος του Νοσηλευτή.
Abstract
dc:descriptionΗ μετάγγιση του αίματος και των παραγώγων του, όπως κάθε θεραπευτική αγωγή, απαιτεί ξεκάθαρες και απόλυτες ενδείξεις. Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του θεραπευτικού χειρισμού ασθενών που αιμορραγούν, ασθενών με χρόνια αιματολογικά νοσήματα όπως οι αιμοσφαιρινοπάθειες αλλά και αυτών που πάσχουν από αιματολογικές κακοήθειες ή συμπαγείς όγκους και λαμβάνουν κυτταροτοξικές θεραπείες. Η μετάγγιση αίματος και παραγώγων από μόνη της είναι μια διαδικασία πολύπλοκη, με πολύ συγκεκριμένα βήματα αναφορικά με την εφαρμογή της μετάγγισης αλλά και τον γενικότερο χειρισμό των ασθενών που χρήζουν μετάγγιση. Σχεδόν όλοι οι ασθενείς που υποβάλλονται σε μετάγγιση δυνητικά μπορούν να εμφανίσουν σημαντικές επιπλοκές που σχετίζονται με την μετάγγιση είτε οξείες, είτε απώτερες. Οι νοσηλευτές που ασχολούνται με τις μεταγγίσεις καλούνται να ασκήσουν συγκεκριμένο, σαφώς καθορισμένο από κατευθυντήριες οδηγίες και υπεύθυνο έργο. Ενημερώνουν τον ασθενή για την διαδικασία της μετάγγισης καθώς και για το πώς μπορεί να βοηθήσει ο ίδιος για να προλάβει επιπλοκές μεγιστοποιώντας το ποθούμενο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Είναι υπεύθυνοι για την ασφαλή μετάγγιση αίματος ή παραγώγων του αλλά και την παρακολούθηση του ασθενή πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη μετάγγιση για έγκαιρη διάγνωση ανεπιθύμητων αντιδράσεων. Αναλυτικότερα η νοσηλευτική φροντίδα αναφορικά με την μετάγγιση περιλαμβάνει: - Ενημέρωση και ταυτοποίηση του ασθενή και του δείγματος του. - Αυστηρό έλεγχο των στοιχείων του ασθενή και του προς μετάγγιση παραγώγου. - Μέτρηση, καταγραφή και εκτίμηση των ζωτικών σημείων του ασθενή. - Εφαρμογή της μετάγγισης με ρυθμό έγχυσης βάσει ιατρικής οδηγίας και σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες (Τα πρώτα 15 λεπτά με ρυθμό 1-2ml/ min και στη συνέχεια αύξηση στα 4-5ml/min αν δεν παρουσιαστεί επιπλοκή). - Λήψη των ζωτικών σημείων του ασθενή (αρτηριακή πίεση, σφύξεις, θερμοκρασία) κατά τη διάρκεια της μετάγγισης. - Στενή παρακολούθηση της κατάστασης του ασθενή για έγκαιρη αναγνώριση εμφάνισης τυχόν ανεπιθύμητων αντιδράσεων. Ειδικότερα σε περίπτωση εμφάνισης επιπλοκής ο τρόπος αντιμετώπισης περιλαμβάνει: - Άμεση διακοπή της μετάγγισης και χορήγηση φυσιολογικού ορού (0,9% NaCl) για διατήρηση της φλεβικής προσπέλασης. - Άμεση ενημέρωση του θεράποντος γιατρού και του τμήματος της Αιμοδοσίας - Επανέλεγχος των στοιχείων του ασθενή και του ασκού μετάγγισης (ονοματεπώνυμο, ομάδα -Rh) - Ο ασθενής παρακολουθείται στενά, υποστηρίζονται οι βασικές του λειτουργίες και εφαρμόζονται οι κατάλληλες θεραπευτικές ενέργειες σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό. Επιπρόσθετα γίνεται λήψη δείγματος αίματος και συμπληρώνεται το ειδικό έντυπο αντιδράσεως. Γίνεται αποστολή του εντύπου μαζί με τα δείγματα και τον ασκό μετάγγισης στο τμήμα της αιμοδοσίας και καταγράφεται η αντίδραση στο ιστορικό του ασθενή. Σημαντικό ρόλο στην διαδικασία της μετάγγισης διαδραματίζει η τήρηση των θεσπισμένων κανόνων του Συντονιστικού Κέντρου Αιμοεπαγρύπνησης (ΣΚΑΕ) αλλά και της Νοσοκομειακής Επιτροπής Ιατρικής των Μεταγγίσεων (ΝΕΙΜ). Η Αιμοεπαγρύπνηση είναι ένα σημαντικό μέρος του συστήματος ποιότητας στην ιατρική των μεταγγίσεων. Ορίζεται ως ένα σύνολο οργανωμένων διαδικασιών επιτήρησης, που σχετίζονται με τα ανεπιθύμητα και μη αναμενόμενα συμβάντα και αντιδράσεις στους δότες και τους λήπτες των προϊόντων του αίματος και με την επιδημιολογική παρακολούθηση των αιμοδοτών. Επιπλέον και η (ΝΕΙΜ) που θεσμοθετήθηκε με την υπ’ αριθ.Υ4γ/οικ.11152/2000 Υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 1132/β/2000 ) είναι αρμόδια για την εφαρμογή κατευθυντήριων οδηγιών ορθής μεταγγισιοθεραπευτικής πρακτικής. Η διατήρηση των οδηγιών αυτών από τους νοσηλευτές θα έχει ως αποτέλεσμα την ορθολογική χρήση του αίματος και των προϊόντων του από τα Κλινικά Τμήματα των Νοσοκομείων και τον περιορισμό των ανεπιθύμητων συμβάντων κατά τη μεταγγισιοθεραπεία, περιλαμβανομένων και των λοιμώξεων που μεταδίδονται με το αίμα. Το νοσηλευτικό προσωπικό οφείλει να είναι ικανό να εντοπίζει παθολογικά προβλήματα που σχετίζονται με την μετάγγιση. Να γνωρίζει τόσο τις κλινικές εκδηλώσεις των ανεπιθύμητων αντιδράσεων, την σημασία της καταγραφής τους όσο και την χρησιμότητα της έγκαιρης διακοπής της μετάγγισης. Η κατανόηση και γνώση της παθοφυσιολογίας των αντιδράσεων μετάγγισης, τα συμπτώματα, η καταγραφή και η αντιμετώπιση τους, είναι απαραίτητα για την ασφαλή διαχείριση και την παρακολούθηση των μεταγγίσεων. Η έγκαιρη και στοχευμένη παρέμβαση γίνεται σε συνεργασία με το ιατρικό προσωπικό με την χρήση αλγόριθμων και την εφαρμογή ειδικών πρωτοκόλλων που βασίζονται σε διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και ενσωματώνουν τις ιδιαιτερότητες του κάθε Νοσοκομείου συντελώντας στην ασφάλεια του ασθενή και στην εφαρμογή ασφαλούς μετάγγισης. Οι νοσηλευτές οφείλουν να λειτουργούν με γνώμονα την αύξηση στη συμμόρφωση της διαδικασίας μετάγγισης, να μειώνουν την πιθανότητα λαθών και συμμετέχουν στην ανάπτυξη προσβάσιμων πολιτικών μετάγγισης αίματος μέσα από την συνεχή κατάρτιση, δηλαδή από εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες. Η συμμετοχή των νοσηλευτών σε επιστημονικά προγράμματα επιμόρφωσης συμβάλει μέγιστα στην εφαρμογή της ορθής μεταγγισιοθεραπευτικής πρακτικής. Η συνεχής έρευνα καθώς και η συμμετοχή των νοσηλευτών σε αυτήν είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη της ορθής μετάγγισης στην οποία δίνει μία προοπτική που θα περιλαμβάνει μια σφαιρική άποψη της φροντίδας του ασθενή.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μιλορόλα Κλεονίκη
- Milorola Kleoniki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1678933