Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανοσοϊστοχημική μελέτη των μικρογλοιακών κυττάρων στις κύριες κατεχολαμινικές περιοχές του ανθρώπινου εγκεφάλου σε περιστατικά περιγεννητικής υποξίας

Abstract

dc:description

Επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν ότι οι επιπλοκές κατά τον τοκετό και ιδιαίτερα εκείνες που συνδυάζονται με υποξία του εμβρύου ή του νεογνού αποτελούν παράγοντα κινδύνου για ποικίλες ψυχιατρικές νόσους, όπως η σχιζοφρένεια, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής με υπερκινητικότητα και οι διαταραχές μνήμης και μάθησης. Υποξικές συνθήκες κατά το τελευταίο τρίμηνο της κύησης ή κατά τον τοκετό μπορούν να προκαλέσουν μακράς διάρκειας αλλοιώσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και να οδηγήσουν σε προβλήματα συμπεριφοράς στη μετέπειτα ζωή του ατόμου. Προηγούμενα ευρήματα του εργαστηρίου μας υποδεικνύουν τη διαφορετική επίδραση της υποξίας στα διάφορα κατεχολαμινικά συστήματα του εγκεφάλου ανθρώπινων νεογνών που εξαρτάται από την ένταση/διάρκεια της περιγεννητικής υποξίας. Συγκεκριμένα, σε νεογνά με νευροπαθολογικές αλλοιώσεις που οφείλονται σε μικρής διάρκειας/έντονη υποξία παρατηρείται αύξηση της ανοσοθετικότητας για το ένζυμο υδροξυλάση της τυροσίνης (TH, το πρώτο και καθοριστικό ένζυμο για τη βιοσύνθεση των κατεχολαμινών) στη μέλαινα ουσία, στην κοιλιακή καλυπτική περιοχή, στον υπομέλανα τόπο και στους κεντρικά προβάλλοντες νευρώνες του πυρήνα Edinger-Westphal. Στα νεογνά με αλλοιώσεις που οφείλονται σε παρατεταμένη περιγεννητική υποξία εντοπίστηκε μείωση ή και απώλεια της TH ανοσοθετικότητας στους νευρώνες της μέλαινας ουσίας και της κοιλιακής καλυπτικής περιοχής ενώ παρατηρήθηκε μαζική επαγωγή της ΤΗ στους νευροεκκριτικούς νευρώνες του υποθαλάμου. Επιπλέον, στα περιστατικά αυτά παρατηρείται μείωση του μεγέθους του κυτταρικού σώματος των ντοπαμινεργικών νευρώνων. Τα παραπάνω δεδομένα δημιούργησαν το ερώτημα εάν οι μορφολογικές και λειτουργικές αλλοιώσεις των νευρώνων της μέλαινας ουσίας οφείλονται σε πρώιμο εκφυλισμό ή σε καθυστέρηση της ανάπτυξης των κυττάρων αυτών λόγω της υποξικής - ισχαιμικής βλάβης. Ένας κυτταρικός πληθυσμός ο οποίος μπορεί να αποσαφηνίσει τα παραπάνω ευρήματα είναι η μικρογλοία. Τα μικρογλοιακά κύτταρα αποτελούν έναν βασικό για την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου κυτταρικό πληθυσμό, καθώς είναι τα μόνα κύτταρα του ανοσοποιητικού που απαντώνται στο παρέγχυμα του ΚΝΣ και ανταποκρίνονται σε οποιαδήποτε αλλαγή του περιβάλλοντός τους. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να εξετάσει την πιθανή ενεργοποίηση των μικρογλοιακών κυττάρων στην περιοχή της μέλαινας ουσίας σε νεκροτομικό υλικό εγκεφάλων ανθρώπινων βρεφών που κατέληξαν με διάγνωση υποξικής – ισχαιμικής εγκεφαλοπάθειας. Μελετήθηκε η πιθανή συσχέτιση του βαθμού ενεργοποίησης της μικρογλοίας σε σχέση με τον βαθμό περιγεννητικής υποξίας, την ηλικία κύησης, τη διάρκεια ζωής μετά τον τοκετό, τη συνολική ηλικία, το χρόνο από τον θάνατο μέχρι τη μονιμοποίηση του ιστού (postmortem delay) και το χρόνο μονιμοποίησης του ιστού. Προκειμένου να αξιολογηθεί η ενεργοποίηση της μικρογλοίας τομές παραφίνης στο επίπεδο του μεσεγκεφάλου 21 νεογνών και 3 ενήλικων ατόμων, σημάνθηκαν ανοσοϊστοχημικά με το αντίσωμα Iba1, που είναι ο κατεξοχήν μικρογλοιακός δείκτης και με το αντίσωμα CD68 που αποτελεί δείκτη φαγοκυτταρικής δραστηριότητας. Οι παραπάνω ανοσοϊστοχημικές χρώσεις έδειξαν μεγάλη ποικιλία τόσο στην μορφολογία όσο και στην ένταση της χρώσης γεγονός που υποδεικνύει διαφορετικούς βαθμούς ενεργοποίησης της μικρογλοίας μετά από υποξική – ισχαιμική προσβολή στον ανθρώπινο νεογνικό εγκέφαλο. Δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του βαθμού ενεργοποίησης των μικρογλοιακών κυττάρων και των υπό στατιστική διερεύνηση παραγόντων. Ωστόσο μεγαλύτερη ενεργοποίηση της μικρογλοίας παρατηρείται στα περιστατικά που πέθαναν μετά από έντονη, μικρής διάρκειας υποξία σε αντίθεση με τα περιστατικά παρατεταμένης υποξίας όπου ενεργοποιημένη μικρογλοία παρατηρήθηκε μόνο στα νεογνά με παράλληλη λοίμωξη. Με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα που υποστηρίζουν ότι η συχνότητα των ψυχιατρικών νοσημάτων αυξάνει όταν στο ιστορικό των ασθενών αναφέρεται περιγεννητική υποξία ή λοίμωξη στα πρώιμα στάδια της ανάπτυξης, τα αποτελέσματα μας μπορούν να συμβάλλουν στη διερεύνηση της αιτιοπαθογένειας αυτών των νοσημάτων δεδομένου ότι υποδεικνύουν ενεργοποίηση της μικρογλοίας σε κρίσιμα στάδια της αναπτυξιακής πορείας του ατόμου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κατσογριδάκη Αλεξάνδρα Ελένη
  • Katsogridaki Alexandra Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:1725935

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κατσογριδάκη Αλεξάνδρα Ελένη; Katsogridaki Alexandra Eleni. Ανοσοϊστοχημική μελέτη των μικρογλοιακών κυττάρων στις κύριες κατεχολαμινικές περιοχές του ανθρώπινου εγκεφάλου σε περιστατικά περιγεννητικής υποξίας. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/1725935