National and Kapodistrian University of Athens
Ζητήματα από την αποπληρωμή δανείου σε ελβατικό φράγκο
Abstract
dc:descriptionΈνας μεγάλος αριθμός Ελλήνων καταναλωτών, που υπολογίζεται στις 65.000, έλαβαν κυρίως μεταξύ 2006-2009 στεγαστικά δάνεια σε Ελβετικό Φράγκο, με βασικότερο κριτήριο επιλογής το σημαντικά χαμηλότερο διατραπεζικό επιτόκιο αναφοράς Libor εν αντιθέσει με το υψηλότερο Euribor και τη διαβεβαίωση από τις Τράπεζες ότι η ισοτιμία ήταν ευνοϊκή για το ευρώ και τα Δάνεια σε Ελβετικό Φράγκο, καθώς και ότι θα παρέμενε σταθερή βάσει προγενέστερων ιστορικών στοιχείων. Δύο ήταν τα σημαντικότερα γεγονότα-κλειδιά για τα δάνεια αυτού του είδους: α) η χρηματοοικονομική κρίση μετά το 2008 που μετέβαλε άρδην τα παραπάνω δεδομένα, με αποτέλεσμα η ισοτιμία του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ, που το έτος 2007 ανερχόταν σε 1,65, το 2012 να ανέρχεται σε 1,18 και σήμερα σε 1,07 και β) όταν το 2011 η Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας προχώρησε σε « κλείδωμα» της ισοτιμίας του φράγκου σε Ευρώ, 1 ευρώ 1,20 φράγκα με κατώτατο όριο, και στις 15 Ιανουαρίου του 2015 η Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας αποφάσισε να ελευθερώσει την ισοτιμία αυτή που είχε κλειδώσει εδώ και τέσσερα χρόνια με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πανικός στις αγορές , με το ελβετικό φράγκο να ενισχύεται κατά περίπου 30% σε σχέση με το ευρώ. Ως έμμεσο αποτέλεσμα της εν λόγω εξέλιξης ήταν οι δανειολήπτες τόσο στην Ελλάδα όσο και αλλού με ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό τέτοιων δανείων στην Ουγγαρία, να επιβαρυνθούν υπέρμετρα καθώς οι μηνιαίες δόσεις των δανείων τους έχουν αυξηθεί κατά τουλάχιστον 30% και το άληκτο κεφάλαιο τους αντιστοίχως. Από την άλλη πλευρά, οι τράπεζες, διαθέτοντας επαρκή τεχνογνωσία και έχοντας πρόσβαση στα διεθνή οικονομικά δεδομένα είχαν φροντίσει να αντισταθμίσουν αποτελεσματικά το δικό τους συναλλαγματικό κίνδυνο κατά την εκταμίευση του ποσού των δανείων χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά μέσα και παράγωγα, τα οποία αν και οι ίδιες έκαναν ευρεία χρήση τους, σε κανένα χρονικό σημείο, ούτε πριν την λήψη του δανείου ούτε μετά πρότειναν στους αντισυμβαλλόμενους δανειολήπτες έναντι του αντίστοιχου τιμήματος, γνωρίζοντας μάλιστα καλύτερα από τον καθένα τη σφόδρα πιθανολογούμενη κατάρρευση του ευρώ έναντι του ελβετικού νομίσματος. Πέραν, όμως της ελλιπούς ενημέρωσης ως προς τις πιθανολογούμενες διακυμάνσεις των δύο νομισμάτων - ανεξαρτήτως από τον τελικό χαρακτηρισμό αυτών των δανείων ως επενδυτική υπηρεσία ή ως τυπικό δάνειο του ΑΚ - άλλα και της ενημέρωσης ως προς τη δυνατότητα αντιστάθμισης του αυξημένου κινδύνου με τη χρήση κατάλληλων χρηματοπιστωτικών εργαλείων, υποχρεώσεις που είχαν τα πιστωτικά ιδρύματα ως αντισυμβαλλόμενοι, οι νομικές ευθύνες των πιστωτικών ιδρυμάτων είναι πολλές και σημαντικές και αναλύονται στα επιμέρους κεφάλαια της παρούσας εργασίας. Ειδικότερα ελέγχεται αν οι όροι της σύμβασης αυτής παραβιάζουν διατάξεις του Ν. 2251/1994 για την προστασία των καταναλωτών και πιο συγκεκριμένα αναλύεται η έννοια της αρχής της διαφάνειας που χαρακτηρίζει το νόμο αυτό και ελέγχεται αν παραβιάζονται οι διατάξεις του αρθ. 2 παρ. 6 ,7β 7ια και 7ιγ του νόμου αυτού. Μετά τη διαπίστωση της παραβίασης αυτής, όπου και όταν υπάρχει, δημιουργείται κενό από την μερική ακύρωση των καταχρηστικών αυτών όρων με αποτέλεσμα ο δικαστής να κληθεί να συμπληρώσει το κενό μέσω της εφαρμογής των κανόνων ενδοτικού δικαίου, εφόσον υπάρχει σχετική ρύθμιση, άλλως μέσω της συμπληρωματικής ερμηνείας της σύμβασης κατά το άρθρο 200 ΑΚ, βάσει δηλαδή της καλής πίστης, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη , βάσει της εικαζόμενης βούλησης των μερών δηλαδή τη συμβατική εκείνη ρύθμιση που θα διαμόρφωναν τα μέρη αν είχαν σαφή γνώση όλων των συμβατικών παραμέτρων και υπήρχε η κατά τα ανωτέρω αμοιβαία διαφάνεια. Ακόμα οι καταναλωτές μπορούν να επικαλεστούν νόμο αυτό βασιζόμενοι στον τρόπο προσέλκυσης τους από τις τράπεζες και στις μεθόδους που αυτές χρησιμοποιούσαν που σε ορισμένες περιπτώσεις συνιστά «αθέμιτη εμπορική πρακτική», με την έννοια των σχετικών διατάξεων των άρθρων 9α, 9β, 9γ, 9ε και 9ζ του Ν. 2251/1994. Πέρα από τις διατάξεις του Ν. 2251/1994 γίνεται αναφορά και σε άλλες διεξόδους που μπορούν να προσφύγουν οι θιγμένοι δανειολήπτες, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος. Έτσι μπορούν να επικαλεστούν και τις γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την ακυρότητα ή την ακυρωσία των συμβάσεων αυτών λόγω, αοριστίας παροχής (αρθ. 372 επ. ΑΚ), εικονικότητας (αρθ. 138 ΑΚ), αντίθεσης στα χρηστά ήθη (αρθ. 178 και 179 ΑΚ) ή ελαττωμάτων της βούλησης – πλάνη ή απειλή (αρθ.140 επ. ΑΚ). Ακόμα πρόσφορο έδαφος εντοπίζεται και την εφαρμογή των αρθ. 388 και 288 ΑΚ. Τέλος δεν θα μπορούσε να μην γίνει αναφορά στην αδικοπρακτική ευθύνη του πιστωτικού ιδρύματος που χορήγησε σε πελάτη του δάνειο σε ξένο νόμισμα και παρέλειψε να τον ενημερώσει για την ύπαρξη του συναλλαγματικού κινδύνου. Βάσεις προς τούτο μπορούν καταρχάς να αποτελέσουν οι γενικές διατάξεις του ΑΚ , ήτοι τα αρθ. 914 ΑΚ και στη συνέχεια το αρθ. 8 του Ν. 2251/94 ως εξειδίκευση της αδικοπρακτική ευθύνης του παρέχοντος υπηρεσίες και το αρθ. 9θ του Ν. 2251/94 λόγω των αθέμιτων πρακτικών τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κουναλάκη Μαρία
- Kounalaki Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:1926957