Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Δίκτυα και μετάδοση λοιμωδών νοσημάτων με εφαρμογή στην αποτύπωση των δικτύων χρηστών ενδοφλέβιων ναρκωτικών

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Το 2011, παρατηρήθηκε αύξηση των νέων διαγνώσεων HIV λοίμωξης στην ομάδα των Χρηστών Ενδοφλέβιων Ναρκωτικών (ΧΕΝ). Οι ΧΕΝ αποτελούν έναν δύσκολα προσβάσιμο πληθυσμό λόγω της απουσίας δειγματοληπτικού πλαισίου και των επικίνδυνων συμπεριφορών που υιοθετούνται μέσα σε αυτόν. Επίσης, οι ΧΕΝ συνδέονται μεταξύ τους μέσω δικτύων ενδοφλέβιας χρήσης που διευκολύνουν τη διασπορά μεταδοτικών νοσημάτων. Η μέθοδος δειγματοληψίας Respondent Driven Sampling (RDS) χρησιμοποιεί το κοινωνικό δίκτυο των συμμετεχόντων για να εισχωρήσει μέσα στον πληθυσμό και επιπλέον επιτρέπει την εκτίμηση παραμέτρων λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το δείγμα συλλέγεται με μη τυχαίο τρόπο. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιήθηκε από το πρόγραμμα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ στον πληθυσμό των ΧΕΝ της Αθήνας στη διάρκεια μίας επιδημίας HIV. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διπλωματικής ήταν να πραγματοποιηθεί ανασκόπηση των δικτύων και των μεθόδων αλυσιδωτής δειγματοληψίας με έμφαση στη μέθοδο RDS. Στη συνέχεια, αυτή η μεθοδολογία εφαρμόστηκε σε δεδομένα του προγράμματος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ με σκοπό: α. Να εκτιμηθεί το μέγεθος του δικτύου των ΧΕΝ, β. Να διερευνηθεί η επίδραση του μεγέθους δικτύου στον κίνδυνο HIV λοίμωξης καθώς και στον κίνδυνο υιοθέτησης συμπεριφορών ενδοφλέβιας χρήσης υψηλού κινδύνου, γ. Να αναπαρασταθεί τμήμα του δικτύου των ΧΕΝ με βάση την πληροφορία της RDS, και δ. Να εκτιμηθούν μέτρα κεντρικότητας και η επίδρασή τους στον κίνδυνο HIV λοίμωξης Υλικό: Στο κομμάτι της εφαρμογής της μεθοδολογίας, χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 3320 συμμετέχοντες του προγράμματος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ που προέρχονταν από ερωτηματολόγιο, εξέταση δειγμάτων αίματος για HIV και την πληροφορία του RDS (σύνδεση των ΧΕΝ μεταξύ τους). Μέθοδοι: Το μέγεθος του ατομικού δικτύου κάθε ΧΕΝ εκτιμήθηκε με βάση τον αριθμό των ΧΕΝ που ανέφερε ότι γνωρίζει και έχει συναντήσει τον τελευταίο μήνα. Διερευνήθηκε η μεταβολή του στη διάρκεια του προγράμματος και εξετάστηκε η επίδραση του στον κίνδυνο HIV μέσω πολλαπλής λογαριθμιστικής παλινδρόμησης. Η τοπολογία του δικτύου αποτυπώθηκε συνδυάζοντας από τους 5 κύκλους του προγράμματος την πληροφορία για τα άτομα με τα οποία συνδέεται κάθε συμμετέχοντας (το άτομο που τον έφερε στο πρόγραμμα και τα άτομα που έφερε ο ίδιος). Εξάχθηκαν τα μέτρα κεντρικότητας του δικτύου των ΧΕΝ και διερευνήθηκαν πιθανές διαφορές μεταξύ HIV(+) και HIV(-). Αποτελέσματα: Στο κομμάτι της ανασκόπησης, αρχικά έγινε εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων και περιγράφηκαν τα κύρια είδη ανάλογα με τον τρόπο σύνδεσης των ατόμων μεταξύ τους (Random, Small-World και Scale Free δίκτυα). Στη συνέχεια, περιγράφηκαν οι κύριες μέθοδοι αλυσιδωτής δειγματοληψίας (Δειγματοληψία Χιονοστιβάδας, Δειγματοληψία με βάση τα «άτομα-κλειδιά», Στοχευμένη δειγματοληψία και RDS δειγματοληψία). Ιδιαίτερα στην RDS, παρουσιάστηκε αναλυτικά η εκτίμηση σημαντικών παραμέτρων λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής της δειγματοληψίας (differential network size, differential recruitment). Στη συνέχεια, στην εφαρμογή στα δεδομένα του ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ, το διάμεσο [25ο,75ο] μέγεθος του ατομικού δικτύου των ΧΕΝ κατά την πρώτη τους συμμετοχή στο πρόγραμμα εκτιμήθηκε ίσο με 30 [10,50] άτομα. Το διάμεσο [25ο,75ο] μέγεθος δικτύου μειώθηκε διαχρονικά από 30 [15,80] στον Α’ κύκλο σε 20 [10,40] άτομα στον Ε’ κύκλο (p<0.001). Αυξημένο μέγεθος δικτύου είχαν οι ΧΕΝ με καταγωγή από την Μέση Ανατολή (50 [20,60] έναντι 25[10,50] σε άτομα από Ελλάδα, p<0.001) και οι HIV οροθετικοί (40 [20,70] έναντι 25[10,50] στους HIV(-), p<0.001). Σε σχέση με τους ΧΕΝ με ατομικό δίκτυο 1-10, τα άτομα με δίκτυο 31-50 και ≥50 ΧΕΝ είχαν 1.79 (95% ΔΕ: 1.17, 2.16) και 1.59 (95% ΔΕ: 1.27, 2.52) φορές αυξημένο κίνδυνο οροθετικότητας, αντίστοιχα, ανεξάρτητα από δημογραφικά χαρακτηριστικά/συμπεριφορές υψηλού κινδύνου. Από την αποτύπωση του δικτύου με βάση τα στοιχεία του RDS, εκτιμήθηκαν διάφορα μέτρα κεντρικότητας και διερευνήθηκε η συσχέτισή τους με την HIV οροθετικότητα. Σημαντική διαφορά παρουσίαζε η κεντρικότητα ενδιαμεσότητας – κατά πόσο δηλαδή ένας ΧΕΝ τοποθετείται ανάμεσα στους άλλους ΧΕΝ του δικτύου - με τους HIV(+) να έχουν υψηλότερη τιμή σε σχέση με τους ΗΙV(-) (p=0.004). Συμπεράσματα: Στη διάρκεια του προγράμματος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ, το μέγεθος του ατομικού δικτύου των ΧΕΝ μειώθηκε. Το μέγεθος των ατομικών δικτύων καθώς και η θέση των ΧΕΝ στο ευρύτερο δίκτυο σχετίζονται με τον κίνδυνο μόλυνσης από HIV. Τέλος, ο εντοπισμός των πιο κεντρικών ατόμων στο δίκτυο των ΧΕΝ μπορεί να οδηγήσει στον περιορισμό της HIV λοίμωξης, μέσω του σχεδιασμού στοχευμένων παρεμβάσεων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καπριδάκη Εμμανουέλα
  • Kapridaki Emmanouela

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2217373

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καπριδάκη Εμμανουέλα; Kapridaki Emmanouela. Δίκτυα και μετάδοση λοιμωδών νοσημάτων με εφαρμογή στην αποτύπωση των δικτύων χρηστών ενδοφλέβιων ναρκωτικών. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2217373