National and Kapodistrian University of Athens
Διερεύνηση Αντιλήψεων Εκπαιδευτικών και Εκπαιδευομένων για τις Παροιμίες στη Διδασκαλία της Ελληνικής ως Δεύτερης ή Ξένης Γλώσσας
Abstract
dc:descriptionΣτην παρούσα μελέτη διερευνώνται οι απόψεις των διδασκόντων και των διδασκομένων της ελληνικής ως Γ2 ή Ξ/Γ. Απώτερος σκοπός είναι η διαπίστωση του ρόλου που διαδραματίζουν οι απόψεις των εκπαιδευτικών για την πολιτισμική εκπαίδευση, στον τρόπο που διδάσκουν τον παροιμιακό λόγο. Επιπλέον, εξετάζονται οι διδακτικές μέθοδοι που αξιοποιούνται και μελετάται το κατά πόσο οι διδασκόμενοι θεωρούν αναγκαία τη διδασκαλία στοιχείων πολιτισμού στην εκμάθηση της Γ2 ή Ξ/Γ. Οι εκπαιδευτικές απόψεις επιδρούν τόσο στη διδασκαλία όσο και στη μάθηση και διαμορφώνουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο συντελείται καθεμία από αυτές τις διαδικασίες. Συνιστώντας απότοκο επιρροών και εμπειριών από το οικογενειακό και κοινωνικοπολιτικό συγκείμενο του ατόμου, καθορίζουν το ρόλο και τη συμπεριφορά που υιοθετεί ο διδάσκων στην τάξη, καθώς και τον τρόπο που αλληλεπιδρά με τους εκπαιδευόμενους. Η παθητική αποδοχή πληροφοριών ή η ανάπτυξη πρωτοβουλιών από τη μεριά των μαθητών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το διδακτικό μοντέλο που εφαρμόζεται στο μάθημα. Ο όρος «ξένη γλώσσα» αναφέρεται στη συστηματική διδασκαλία μιας γλώσσας διαφορετικής από τη μητρική, ενώ ο όρος «δεύτερη γλώσσα» αφορά στον γλωσσικό κώδικα που επιστρατεύεται σε συγκεκριμένες επικοινωνιακές καταστάσεις. Οι μέθοδοι διδασκαλίας της Γ2 ποικίλουν ανάλογα με το αν δίνεται προτεραιότητα στη διδασκαλία του λεξιλογίου και της γραμματικής, στη μετάφραση ή στον συναισθηματικό παράγοντα και στο κατά πόσο εξυπηρετούνται οι επικοινωνιακοί σκοποί. Η ανομοιογένεια του πληθυσμού των διδασκομένων ως προς το σκοπό εκμάθησης της ελληνικής ως Γ2 ή Ξ/Γ αλλά και το αν είναι ενήλικοι ή ανήλικοι, διαφοροποιεί τα κίνητρά τους για μάθηση αλλά και τον τρόπο οργάνωσης της διδασκαλίας. Ακόμα, η οργάνωση του μαθήματος εξαρτάται από το επίπεδο ελληνομάθειας (Α1, Α2, Β1, Β2, Γ1, Γ2) στο οποίο βρίσκεται ο διδασκόμενος. Όσο μεγαλώνει το επίπεδο, τόσο ο ρυθμός της ομιλίας γίνεται ταχύτερος και ο διδασκόμενος έρχεται σε επαφή με διαφορετικά είδη λόγου. Παράλληλα, η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για την επαφή των διδασκομένων με στοιχεία πολιτισμού τόσο του λαού που μιλά τη γλώσσα που διδάσκονται όσο και δικά τους, μέσω μιας δημιουργικής διαδικασίας αλληλεπίδρασης. Ο πολιτισμός συνδέεται με τις επικρατούσες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες μιας περιοχής, τα ήθη και τα έθιμα. Συνεπώς, η παροχή αυθεντικού υλικού από τον διδάσκοντα μπορεί να βοηθήσει τους διδασκόμενους στη συνειδητοποίηση των ορίων μεταξύ των πολιτισμών και στη σημασία της συνεισφοράς καθενός από αυτούς στη διαμόρφωση της πολιτισμικής ταυτότητας του ατόμου. Ειδικότερα, οι παροιμίες είναι ένα στοιχείο του λόγου με πολιτισμικό φορτίο, εφόσον αποτελούν ένα είδος λογοτεχνικής παραγωγής με αλληγορικό χαρακτήρα. Δημιουργήθηκαν κατά την αρχαιότητα και μεταβιβάζονται με παραλλαγές από γενιά σε γενιά. Οι παροιμίες μπορεί να αναφέρονται στην ανθρώπινη συμπεριφορά, στα φυσικά φαινόμενα αλλά και στα ζώα, ενώ η αξιοποίησή τους ως διδακτικό αντικείμενο προσφέρεται τόσο για ασκήσεις δομικού όσο και επικοινωνιακού περιεχομένου. Για τους σκοπούς της έρευνας διανεμήθηκαν ερωτηματολόγια σε 41 Έλληνες φιλολόγους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν την ελληνική γλώσσα σε αλλοδαπούς καθώς και σε 37 ενήλικους διδασκόμενους των επιπέδων ελληνομάθειας Α2 ως και Γ1. Μέσω του μεθοδολογικού αυτού εργαλείου, τα υποκείμενα της έρευνας κλήθηκαν να αποτιμήσουν το βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με μια σειρά θέσεων αναφορικά με τις απόψεις τους για τη διδασκαλία των παροιμιών ως στοιχείο πολιτισμού. Οι διδάσκοντες κλήθηκαν επιπλέον να καταγράψουν τη διδακτική μεθοδολογία που χρησιμοποιούν στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Η επεξεργασία των στοιχείων που συλλέχθηκαν και η εξαγωγή εποπτικών διαγραμμάτων με συστηματικό τρόπο, αποσκοπεί στο να ληφθούν υπόψη όλοι οι παράμετροι που θεωρήθηκαν σημαντικοί για τη διατύπωση συμπερασμάτων. Η επιβεβαίωση ή μη των ερευνητικών υποθέσεων συμβάλλει στη συλλογή σημαντικών ευρημάτων για το εν λόγω ζήτημα, ενώ η περαιτέρω διερεύνηση του θέματος μπορεί να συνδράμει προς το σκοπό αυτό. Όπως συνάγεται από τη συνολική μελέτη των απαντήσεων, οι απόψεις των εκπαιδευτικών επηρεάζουν τον τρόπο που διδάσκουν, καθώς η συχνότητα χρήσης των παροιμιών στην καθημερινή τους επικοινωνία και οι αντιλήψεις τους για την πολιτισμική αξία του παροιμιακού λόγου, μεταφέρεται στη διδασκαλία. Επίσης, στην πλειοψηφία τους οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν επικοινωνιακές διδακτικές προσεγγίσεις. Το μεγαλύτερο μέρος των διδασκομένων, από την άλλη πλευρά, συγκλίνει στη θέση ότι οι παροιμίες πρέπει να διδάσκονται κατά την εκμάθηση της Γ2 ή Ξ/Γ, λόγω του αξιοσημείωτου πολιτισμικού φορτίου που μεταφέρουν.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σκορδίλη Αθηνά
- Skordili Athina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2271944