Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αυτοφαγία σε αιματολογικές κακοήθειες και απόκριση στα φάρμακα

Abstract

dc:description

Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (ΜΔΣ) είναι μια ετερογενής ομάδα αιματολογικών δυσκρασιών,που εμφανίζονται κυρίως σε ηλικιωμένους και χαρακτηρίζονται από ποικίλης βαρύτητας κυτταροπενίες, ενώ περίπου 30% των ασθενών εξελίσσεται σε οξεία μυελογενή λευχαιμία (ΟΜΛ). Η αρχική βλάβη επισυμβαίνει στο επίπεδο του αρχέγονου αιμοποιητικού κυττάρου, το οποίο αποκτά «πλεονέκτημα ανάπτυξης» σε σχέση με τα υπόλοιπα κύτταρα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία κλώνου παθολογικών κυττάρων και κλωνικής αιμοποιΐας. Η αυτοφαγία, είναι μια στενά ρυθμιζόμενη οδός, η οποία σε βασικό επίπεδο επιτρέπει στα κύτταρα να εξαλείφουν βλαβερές ή επιβλαβείς συνιστώσες μέσω καταβολισμού και ανακύκλωσης για να διατηρήσουν τη θρεπτική και ενεργειακή ομοιόσταση τους. Η αυτοφαγία είναι επίσης ένας σημαντικός προστατευτικός μηχανισμός που επιτρέπει στα κύτταρα να επιβιώσουν σε απόκριση σε πολλαπλές καταστάσεις στρες όπως: στέρηση θρεπτικών ή αυξητικών παραγόντων, υποξία, αντιδραστικά είδη οξυγόνου, βλάβες DNA ή ενδοκυτταρικά παθογόνα. Η διαδικασία της αυτοφαγίας ξεκινά με μια διασταλτική δομή μεμβράνης που ονομάζεται φαγοφόρο και περιβάλλει τμήματα του κυτταροπλάσματος. Αυτό οδηγεί στο σχηματισμό ενός κυστιδίου απομόνωσης με διπλή μεμβράνη, που ονομάζεται αυτοφαγόσωμα. Τα αυτοφαγοσωματίδια στη συνέχεια συντήκονται με λυσοσώματα, απελευθερώνοντας το εσωτερικό τους διαμέρισμα στο λυσοσωμικό αυλό. Το τμήμα της εσωτερικής μεμβράνης του αυτοφαγοσώματος, μαζί με το εγκλεισμένο φορτίο, αποικοδομούνται και τα μακρομόρια που προκύπτουν απελευθερώνονται στο κυτταρόπλασμα διαμέσου της λυσοσωματικής μεμβράνης για ανακύκλωση. Σε αιματολογικές κακοήθειες, η αυτοφαγία μπορεί είτε να δράσει ως μηχανισμός χημειοαντοχής είτε να έχει κατασταλτικές λειτουργίες, ανάλογα με το πλαίσιο. Επιπλέον, η αυτοφαγία εμπλέκεται σε άλλες σημαντικές πτυχές των καρκίνων του αίματος καθώς προάγει την ανοσολογική ικανότητα και την αντικαρκινική ανοσία και μπορεί ακόμη και να συμβάλει στην αύξηση της ανοχής του ασθενούς στις τυπικές θεραπείες. Η παρούσα διπλωματική εργασία είχε ως στόχο την ανάλυση την ανάλυση του μοριακού μηχανισμού της αυτοφαγίας και του ρόλου της στην αιτιοπαθογένεια και εξέλιξη του μυελοδυσπλαστικού συνδρόμου. Για την εκπλήρωση των στόχων αυτών πραγματοποιήθηκε, σε πρώτο στάδιο, ποσοτυπική γονοτυπική ανάλυση 84 γονιδίων που εμπλέκονται στην αυτοφαγία με την τεχνολογία δημιουργίας προφίλ έκφρασης γονιδίων RT2 Profiler PCR Array (HUMAN AUTOPHAGY PCR ARRAY) σε 3 ασθενείς με ΜΔΣ (κατηγορίας RARS) και 2 υγιή άτομα, αφού πρώτα έγινε μετατροπή των RNA δειγμάτων σε cDNA μόρια χρησιμοποιώντας το RT2 First Strand Kit. Από τα αποτελέσματα που εξήχθησαν από το 1ο στάδιο μελέτης στο οποίο καταγράφηκε υψηλό ποσοστό έκφρασης στα 16 από τα 84 γονίδια με το TGM2 να σημειώνει τον μεγαλύτερο βαθμό έκφρασης αποφασίστηκε η περαιτέρω μελέτη του με ποσοτική PCR πραγματικού χρόμου. Στο δεύτερο στάδιο έγινε σύνθεση cDNA χρησιμοποιώντας ως καλούπι ολικό RNA από δείγματα 43 ασθενών και 13 υγιών ατόμων με τη τεχνική της Reverse Transcription PCR και εν συνεχεία εφαρμόστηκε η τεχνική της ποσοτικής Real-Time PCR (quantitative RT-PCR, qRT-PCR), προκειμένου να προσδιοριστούν τα επίπεδα μεταγραφής του γονιδίου TGM2 και των 2 ισομορφών του TGM2L, TGM2S. Και στα 2 στάδια η σχετική γονιδιακή έκφραση προσδιορίστηκε και αξιολογήθηκε σύμφωνα με τον αλγόριθμο 2 (-ΔΔCt). Από τα δεδομένα της qRT –PCR, παρατηρείται ότι το κλασσικό μετάγραφο του TGM2 παρουσιάζει αυξημένα επίπεδα έκφρασης στα δείγματα από ασθενείς που ανήκουν στις κατηγορίες χαμηλού βαθμού κακοήθειας και μειωμένα ή αυξημένα επίπεδα στους ασθενείς υψηλής κακοήθειας σε σχέση με τους υγιείς δότες. Η έκφραση των εναλλακτικών ισομορφών του γονιδίου TGM2 δεν παρουσιάζει σημαντικές μεταβολές μεταξύ των διαφορετικών κατηγοριών των ασθενών. Σημειώνονται μειωμένα επίπεδα και για τις 2 ισομορφές στους ασθενείς σε σχέση με τους υγιείς. Εν κατακλείδι, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα πως η αυτοφαγία επάγεται σε χαμηλής κακοήθειας ΜΔΣ και επάγεται ή αναστέλλεται ανάλογα με το μοριακό πλαίσιο του κάθε ασθενούς σε υψηλής κακοήθειας ΜΔΣ, με το TGM2 να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση αυτής της διαδικασίας και στην παθογένεια της νόσου. Επίσης, το μελετώμενο βιομόριο θα μπορούσε να αποτελέσει στο μέλλον ένα μοριακό δείκτη για τη διαφορική διάγνωση των υποτύπων ΜΔΣ και να συμβάλλει στην έγκυρη πρόγνωση της νόσου. Η μελέτη του ρόλου του TGM2 θα μπορούσε να οδηγήσει στην εύρεση πιθανών αντι- καρκινικών θεραπειών με στόχο την επαγωγή ή αναστολή της αυτοφαγίας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τσεκούρα Γεωργία
  • Tsekoura Georgia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2380561

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τσεκούρα Γεωργία; Tsekoura Georgia. Αυτοφαγία σε αιματολογικές κακοήθειες και απόκριση στα φάρμακα. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2380561