Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος των Ενόπλων Δυνάμεων κατά τις φάσεις του Κύκλου Διαχείρισης Καταστροφών: Σεισμοί, πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές

Abstract

dc:description

Οι φυσικές καταστροφές αποτελούσαν ανέκαθεν πρόβλημα για την εύρυθμη λειτουργία κάθε κοινωνίας. Η αντιμετώπιση των καταστροφών ήταν πάντοτε στο προσκήνιο των απαραίτητων ενεργειών και δράσεων των κυβερνήσεων, προκειμένου να θωρακιστεί η κοινωνία απέναντι στην εμφάνιση ενός καταστροφικού γεγονότος. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού αναπτύχθηκαν και θεσμοθετήθηκαν σχέδια, τα οποία αναφέρουν ρητά τις αρμοδιότητες των υπεύθυνων, για την Πολιτική Προστασία, φορέων και υπηρεσιών. Η συνδρομή των Ένοπλων Δυνάμεων μιας χώρας, στο πλαίσιο διαχείρισης μιας κατά-στροφής, είναι συχνό φαινόμενο στη σύγχρονη ιστορία και είναι λίγες οι χώρες παγκοσμίως, οι οποίες δεν έχουν αναζητήσει βοήθεια από στρατιωτικές μονά-δες της χώρας τους ή και άλλων χωρών. Συνήθως, οι Ένοπλες Δυνάμεις αποτελούν τη λύση στην καταστροφή, ως τελευταίο καταφύγιο, κυρίως λόγω του γεγονότος ότι μπορούν να συνεισφέρουν με το εκπαιδευμένο και εξειδικευμένο προσωπικό των Μονάδων και με τον ειδικό εξοπλισμό που διαθέτουν, όταν οι λοιποί πολιτικοί οργανισμοί αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στο μέγεθος της καταστροφής. Σε πολλές χώρες δύναται να συνδράμουν κατόπιν αίτησης του αρμόδιου πολιτικού φορέα και σε άλλες έχουν τον ηγετικό ρόλο στις επιχειρήσεις διαχείρισης μιας έκτακτης ανάγκης ή καταστροφής. Ο σκοπός της συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας σε έκτακτες ανάγκες, σύμφωνα με τα ισχύοντα σχέδια, είναι η αντιμετώπιση καταστροφών από φυσικά ή μη φαινόμενα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ζωή, η υγεία και η περιουσία των πολιτών, καθώς επίσης και η προστασία του περιβάλλοντος. Η δράση αυτή πραγματοποιείται χωρίς να επηρεάζεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων. Σύμφωνα με Γενικό Σχέδιο Πολιτικής Προστασίας, με τη συνθηματική λέξη «ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ» (ΦΕΚ 423/τεύχος β΄/10 Απριλίου 2003), οι Ένοπλες Δυνάμεις με το εκπαιδευμένο προσωπικό και τα ειδικά μέσα (εναέρια και επίγεια), που διαθέτουν, ανήκουν στο δυναμικό Πολιτικής Προστασίας της χώρας. Οι κλάδοι των Ενόπλων Δυνάμεων συντάσσουν αντίστοιχα, με το Σχέδιο «ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ», Σχέδια και Μνημόνια και τηρούν καθημερινά ετοιμότητα για την εφαρμογή αυτών σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης, με την παροχή κάθε δυνατής βοήθειας στην πληγείσα περιοχή. Με την κήρυξη εφαρμογής του σχεδίου και κατόπιν αίτησης της συνδρομής, οι Ένοπλες Δυνάμεις καλούνται να υποστηρίξουν και να συνεργαστούν με διάφορες πολιτικές υπηρεσίες έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η καταστροφή. Η Διαχείριση Καταστροφών αποτελεί έναν νέο επιστημονικό τομέα στην Ελλάδα, που έχει ως απώτερο σκοπό την πρόληψη των καταστροφικών γεγονότων ή τον μετριασμό των επιπτώσεων τους. Μέρος της Διαχείρισης Καταστροφών αποτελεί ο Κύκλος Διαχείρισης Καταστροφών, ο οποίος αποτελείται από διακριτές χρονικά φάσεις στις οποίες περιλαμβάνεται όλο το χρονικό μιας καταστροφής (πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από αυτήν). Ο ρόλος των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων αφορά κυρίως στην ετοιμότητα πριν την εμφάνιση μιας καταστροφής και στην συνδρομή άμεσης απόκρισης/αρωγής μετά από αυτήν, έχοντας στη διάθεσή τους εξειδικευμένες μονάδες με ειδικό εξοπλισμό, που εκπαιδεύονται για το σκοπό αυτό. Η τρεις κυριότερες φυσικές καταστροφές στην Ελλάδα είναι ο σεισμός, οι δασικές πυρκαγιές και οι πλημμύρες. Τόσο οι πολιτικές υπηρεσίες όσο και οι Ένοπλες Δυνάμεις εναρμονίζουν τα σχέδια, τις δράσεις και την εκπαίδευσή τους στην κατεύθυνση αυτή. Η Διαχείριση Καταστροφών αποτελεί μια συνεχή κυκλική διαδικασία, η οποία έχει πάντοτε προοπτικές βελτίωσης, αποκτώντας γνώση από παρελθοντικές καταστροφές και διορθώνοντας λάθη και προβλήματα είτε συνεργασίας μεταξύ εμπλεκόμενων φορέων είτε διαδικασιών τους. Η συνδρομή των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας έχει αποδείξει τη σημαντική συνεισφορά της τόσο στην αντιμετώπιση μιας καταστροφής όσο και στην πρόληψη της, πραγματοποιώντας δράσεις είτε στο πλαίσιο της κοινωνικής προσφοράς είτε στην εφαρμογή ενός σχεδίου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ντιγκπασάνης Κωνσταντίνος
  • Ntigkpasanis Konstantinos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2680611

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ντιγκπασάνης Κωνσταντίνος; Ntigkpasanis Konstantinos. Ο ρόλος των Ενόπλων Δυνάμεων κατά τις φάσεις του Κύκλου Διαχείρισης Καταστροφών: Σεισμοί, πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2680611