Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η έννοια του Υψηλού (Υπέροχου) και η αντίληψη περί του Ωραίου στις Αισθητικές Θεωρίες των Άγγλων φιλοσόφων Anthony Ashley Cooper Earl of Shaftesbury και Edmund Burke. Οι επιδράσεις των Θεωριών τους στην Αισθητική Φιλοσοφία του Immanuel Kant.

Abstract

dc:description

Περίληψη της Διπλωματικής Εργασίας σχετικά με τις έννοιες του Υψηλού και του Ωραίου στους Shaftesbury Burke και Kant. Η αισθητική θεωρία του Shaftesbury αποτελεί παράλληλα και μία ηθική θεωρία, όπου οι ηθικές κρίσεις συσχετίζονται με τις καλαισθητικές κρίσεις. Τα δύο αυτά είδη κρίσεων βασίζονται σε μια κοινή αντίληψη περί της τάξης και της αρμονίας που χαρακτηρίζει τον φυσικό κόσμο. Η έννοια του Υψηλού εμφανίζεται ως επίταση του Ωραίου - της πλατωνικής αντίληψης περί της ομορφιάς, που ταύτιζε το Ωραίο με την Ιδέα του Αγαθού. Ακολουθώντας τη νεοπλατωνική ιεραρχία της ομορφιάς, ο Shaftesbury αντιλαμβάνεται το Υψηλό ως την ανώτατη βαθμίδα του Ωραίου, το οποίο (Ωραίο) αποτελεί μία υπερβατική ποιότητα, μέσω της οποίας αποκαλύπτεται στον άνθρωπο η αρμονία, το μέτρο και η τάξη του φυσικού κόσμου. Στη φιλοσοφία του Shaftesbury η επαφή με το πραγματικά Ωραίο και η εμπειρία με το Υψηλό προϋποθέτει τον αποκλεισμό κάθε μορφής ιδιοτέλειας ή ατομικού οφέλους. Η έννοια της «αισθητικής ανιδιοτέλειας» θα εδραιωθεί από τον Shaftesbury και θα αποτελέσει αναπόσπαστο στοιχείο των αισθητικών θεωριών καθ’ όλη τη διάρκεια του 18ου αιώνα. Στην αισθητική θεωρία του Burke το Υψηλό αποσυνδέεται από την αντίληψη περί του Ωραίου, συνιστώντας μια ιδιαίτερη αισθητική κατηγορία. Ο Burke, στηριζόμενος σε ψυχολογικές διεργασίες, θα συσχετίσει την έννοια του Υψηλού με τα αισθήματα του φόβου και του δέους που νοιώθει ο άνθρωπος, όταν απειλείται από ανεξέλεγκτες δυνάμεις ή όταν ευρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο. Αντιθέτως, θα ταυτίσει το Ωραίο με ό,τι προκαλεί αισθήματα αγάπης και έρωτα, παράλληλα με ψυχική απόλαυση και σωματική ανακούφιση. Ο Kant υιοθετεί τη διάκριση του Υψηλού από το Ωραίο του Burke, συνδυάζοντας παράλληλα και τον ιδεαλισμό του Shaftesbury, σε μια συνένωση της Αισθητικής, της Ηθικής και της Μεταφυσικής. Το Ωραίο στον Kant εκτός της αισθητικής του αξίας καθεαυτήν, χρησιμοποιείται και για επιστημολογικούς σκοπούς, ενώ το Υψηλό εισέρχεται στο πεδίο της Ηθικής. Το Υψηλό στον Kant αποκτά έναν τελεολογικό χαρακτήρα, υπερβαίνοντας την αισθητικότητα και παρέχοντας στον άνθρωπο μία ανώτερη σκοπιμότητα, αυτήν της απελευθέρωσής του από κάθε καταναγκασμό και περιορισμό της φύσης, διά της πνευματικής του ανάτασης και της εξύψωσης του ηθικού αισθήματός του.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπαδάκης Δημήτριος
  • Papadakis Dimitrios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2687424

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπαδάκης Δημήτριος; Papadakis Dimitrios. Η έννοια του Υψηλού (Υπέροχου) και η αντίληψη περί του Ωραίου στις Αισθητικές Θεωρίες των Άγγλων φιλοσόφων Anthony Ashley Cooper Earl of Shaftesbury και Edmund Burke. Οι επιδράσεις των Θεωριών τους στην Αισθητική Φιλοσοφία του Immanuel Kant.. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2687424