Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και προσωπικά δεδομένα

Abstract

dc:description

Αφετηρία αυτής της μελέτης αποτέλεσε η συνταγματική αναθεώρηση του 2001 από την Ζ΄ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων και κυρίως οι νέες ρυθμίσεις που προσέθεσε ο συνταγματικός νομοθέτης στο Δεύτερο Μέρος του Συντάγματος υπό τον τίτλο «Ατομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα». Ο αναθεωρητικός νομοθέτης εισήγαγε στο υποσύστημα των άρθρων 4 έως 25 του Συντάγματος τις εξής –κεντρικής σημασίας στα πλαίσια της παρούσας- διατάξεις, ήτοι το άρθρο 9Α του Συντάγματος, τη νέα παράγραφο 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος και το άρθρο 25 § 1 του Συντάγματος με το οποίο κατοχύρωσε και συνταγματικά την αρχή της αναλογικότητας. Από τις προαναφερθείσες διατάξεις, η διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος φαίνεται με την πρώτη ανάγνωση του γράμματος της, κατ’ αρχήν τουλάχιστον, να απαγορεύει κατά απόλυτο τρόπο και αδιακρίτως τη χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα που αποκτήθηκαν κατά παράβαση των σ’ αυτήν –τη διάταξη- μνημονευόμενων άρθρων, δηλαδή του άρθρου 19 παράγραφος 1 του Συντάγματος περί του απορρήτου των επιστολών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικοινωνίας, του άρθρου 9 του Συντάγματος περί του ασύλου της κατοικίας και του απαραβίαστου της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και τέλος, του άρθρου 9Α του Συντάγματος περί του δικαιώματος προστασίας του ατόμου από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προσωπικών του δεδομένων. Τα ερωτήματα και οι προβληματισμοί που δημιουργούνται από την υιοθέτηση της συγκεκριμένης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη είναι αρκετά και ακανθώδη. Παραδείγματος χάριν, εύλογα θα αναρωτηθεί ο δικαστής αλλά και ο εκάστοτε ερμηνευτής της συγκεκριμένης συνταγματικής διάταξης αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση μαγνητοταινίας στην οποία αποτυπώνεται πέραν κάθε αμφιβολίας η βάναυση ψυχολογική και σωματική κακοποίηση βρέφους από την ψυχικά άρρωστη μητέρα του, ως παράνομο αποδεικτικό μέσο, καίτοι είναι το μοναδικό αποδεικτικό μέσο στην συγκεκριμένη περίπτωση, στην κατ’ αντιδικία δίκη για την ανάθεση της γονικής μέριμνας του τέκνου (1511 ΑΚ), αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση αποδεικτικών μέσων αποκτηθέντων κατά παράβαση των διατάξεων που αποκλειστικά μνημονεύει η παράγραφος 3 του άρθρου 19 του Συντάγματος στην περίπτωση που αυτά οδηγούν στην αθώωση ή την βελτίωση της θέσης του κατηγορουμένου, αν και κατά πόσον είναι πλέον δυνατή η χρήση παράνομων αποδεικτικών μέσων βάσει των οποίων αποκαλύπτεται πέραν κάθε αμφιβολίας κρούσμα διαφθοράς σε καίρια για τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού δημόσια υπηρεσία ή η υπεξαίρεση μεγάλων χρηματικών ποσών από υπάλληλο δημόσιας υπηρεσίας που ζημιώνει υπέρογκα το ελληνικό δημόσιο; Η σύγκρουση συμφερόντων και δικαιωμάτων που ενυπάρχει στα ανωτέρω παραδείγματα είναι χαρακτηριστική. Η απάντηση των ανωτέρω ερωτημάτων γίνεται ακόμα πιο δυσχερής αν αναλογιστεί κανείς την υπεροχή που έχει η συγκεκριμένη διάταξη (19 § 3 του Συντάγματος) έναντι των επιμέρους κανόνων δικαίου που απαρτίζουν την ελληνική έννομη τάξη. Εξ αυτού του λόγου καθίσταται ακόμη πιο δύσκολη, έως και αδύνατη, για τον εκάστοτε ερμηνευτή η άντληση νομικών επιχειρημάτων από τα επιμέρους -υποδεέστερα από άποψη ιεραρχικής ισχύος- υποσυστήματα κανόνων δικαίου, όπως λόγου χάρη από τις ρυθμίσεις που εισάγουν οι διατάξεις περί άρσης του άδικου χαρακτήρα μιας καταρχήν άδικης πράξης, όπως αυτή της χρήσης παράνομων αποδεικτικών μέσων. Με βάση την ανωτέρω προβληματική και μη επιδιώκοντας την εξάντληση του θέματος της χρήσης παρανόμων αποδεικτικών μέσων μετά την Αναθεώρηση του 2001, επιχειρούνται κάποιες εισαγωγικές αλλά αναγκαίες επισημάνσεις και παρατηρήσεις της νέας διατάξεως του άρθρου 19 § 3 του Συντάγματος. Εν συνεχεία γίνεται μία σύντομη ιστορική αναδρομή στην νομοθεσία αλλά και στις απόψεις και τις σκέψεις που είχαν διαμορφωθεί σε θεωρία και νομολογία για το ζήτημα της χρήσεως παρανόμων αποδεικτικών μέσων πριν και μετά την εισαγωγή της επίμαχης διατάξεως από τον αναθεωρητικό νομοθέτη. Τέλος, αφού πρώτα εξετάζονται τα περιθώρια ερμηνείας του στενού γράμματος της συγκεκριμένης διατάξεως, στην συνέχεια επιχειρούνται κάποιες ερμηνευτικές επιλογές στις οποίες μπορεί προσφύγει ο εκάστοτε ερμηνευτής αυτής, ώστε ναι μεν η πραγμάτωση της αξιολογικής της ρύθμισης να τύχει αληθινής και ουσιαστικής εφαρμογής, αλλά ταυτοχρόνως η εφαρμογή αυτή να μην καταλύει τον πυρήνα άλλων, συνταγματικά ισόκυρων και ισοδύναμων, ατομικών δικαιωμάτων που ιστορικά έχουν κατοχυρωθεί σε πολύ προγενέστερο χρόνο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τσιχλιάς Μιχάλης
  • Tsichlias Michalis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2758628

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τσιχλιάς Μιχάλης; Tsichlias Michalis. Χρήση παρανόμως κτηθέντων αποδεικτικών μέσων και προσωπικά δεδομένα. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2758628