Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Menander magis orator: η πρόσληψη του Μενάνδρου και η ρητορική παιδεία κατά την πρώιμη αυτοκρατορική περίοδο

Abstract

dc:description

Οι κωμωδίες του Μενάνδρου ήταν οι δημοφιλέστερες στους κύκλους των πεπαιδευμένων κατά την αυτοκρατορική εποχή, καθώς χρησιμοποιούνταν ως εργαλείο για την ηθική και ρητορική εκπαίδευση των νέων, ως πρότυπο ηθοποιίας για τους ρήτορες, καθώς και ως μέσο διασκέδασης της μορφωμένης ελίτ στα συμπόσια. Διερευνάται η πρόσληψη της ρητορικής τέχνης και της ηθικοδιδακτικής αξίας του κυριότερου εκπροσώπου της νέας κωμωδίας από Έλληνες και Ρωμαίους συγγραφείς της πρώιμης αυτοκρατορικής περιόδου, οι οποίοι είναι ενεργοί ρήτορες, ρητοροδιδάσκαλοι, φιλόσοφοι, λογοτέχνες, επιστήμονες, που έχουν αφομοιώσει επιτυχώς τη ρητορική εκπαίδευση της εποχής τους, ή θεωρητικοί της ρητορικής. Πρόκειται για τον Διονύσιο Αλικαρνασσέα (c.60 π.Χ.-c.7 μ.Χ.), τον Δημήτριο (c.1ος μ.Χ.) τον Κοϊντιλιανό (c.35-96 μ.Χ.), τον Δίωνα Χρυσόστομο (c.40-c.120 μ.Χ.), τον Πλούταρχο (c.46-c.125 μ.Χ.), τον Επίκτητο (c.50-c.135 μ.Χ.), τον Αίλιο Θέωνα (c.117-c.138 μ.Χ.), τον Αίλιο Αριστείδη (117-c.189 μ.Χ.), τον Λουκιανό (c.120-c.180 μ.Χ.), τον Γαληνό (129-c.199 μ.Χ.) και τον Ερμογένη (c.160-c.225 μ.Χ.). Αρχικά, επιχειρείται να αναδειχθεί ο ρόλος της ηθικής θεματολογίας και των γνωμών του Μενάνδρου στη ρητορική παιδεία και η αξία των μενάνδρειων έργων για τη ρητορική ἠθοποιία και την επίδραση που άσκησαν στις declamations. Έπειτα αντικείμενο πραγμάτευσης αποτελούν οι υφολογικές αρετές του Μενάνδρου (πρέπον / decorum, ἑλληνισμόs / latinitas, σαφήνεια / explanatio, κόσμηση / ornatus), οι μορφές του ύφους του (γοργότης / celeritas, ἀφέλεια / simplicitas) και η ικανότητά του στην υφολογική μίμησιν και εύρεσιν. Επίσης, παρουσιάζονται τα φιλοσοφικά στοιχεία των μενάνδρειων κωμωδιών, που αξιοποιούνταν στο πλαίσιο των διατριβών, και πώς αυτά αξιολογούνται τον 1ο και 2ο αι. μ.Χ., ώστε να αποτελέσουν ένα είδος μενάνδρειας χρηστομάθειας. Τέλος, καταδεικνύεται η αξία του εκλεπτυσμένου χιούμορ της μενάνδρειας κωμωδίας για τη ρητορική. Η πρόσληψη του Μενάνδρου από Έλληνες και Ρωμαίους συγγραφείς της πρώιμης αυτοκρατορικής περιόδου δείχνει ότι οι κωμωδίες του ήταν περισσότερο διαδεδομένες για τη ρητορική και κατ’ επέκταση εκπαιδευτική τους αξία παρά για τη θεατρική ή κωμική τους διάσταση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πανταζή Αγγελική
  • Pantazi Angeliki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2768876

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πανταζή Αγγελική; Pantazi Angeliki. Menander magis orator: η πρόσληψη του Μενάνδρου και η ρητορική παιδεία κατά την πρώιμη αυτοκρατορική περίοδο. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2768876