Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Πολιτισμική και πολιτική αμφισβήτηση κατά τη διάρκεια της δικτατορίας (1967-1974): Το παράδειγμα του περιοδικού Ανοιχτό Θέατρο

Abstract

dc:description

Θέμα της εργασίας αποτελεί το βραχύβιο περιοδικό Ανοιχτό Θέατρο που εξέδωσε ο σκηνοθέτης Γιώργος Μιχαηλίδης την περίοδο της δικτατορίας. Μέσα από αυτό το παράδειγμα εξετάζεται η ελληνική θεατρική σκηνή των δεκαετιών 1960 και 1970, με επικέντρωση στις έννοιες της πρωτοπορίας, της αμφισβήτησης και του πολιτικού θεάτρου, εντάσσοντας την ελληνική περίπτωση στο πλαίσιο των αντίστοιχων διεθνών κινημάτων της δεκαετίας του ’60, αλλά και στις ιδιαίτερες συνθήκες που επιβάλλει η λογοκρισία της δικτατορίας και οι στρατηγικές παράκαμψής της που υιοθετούν τα πρωτοποριακά θεατρικά σχήματα. Μέσα από αδημοσίευτο αρχειακό υλικό και προφορικές μαρτυρίες αναδεικνύεται η καλλιτεχνική, πολιτική και θεωρητική συγκρότηση του Γ. Μιχαηλίδη και της ομάδας του «Ανοιχτού Θεάτρου». Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται μια σύντομη επισκόπηση της ελληνικής θεατρικής σκηνής από το 1957 μέχρι το τέλος της δικτατορίας, εξετάζονται τα αιτήματα ανανέωσης που διατυπώνονται τότε και η συνάρθρωσή τους με την πρόσληψη της διεθνούς θεατρικής πρωτοπορίας. Στη συνέχεια εξετάζεται η περίοδος της δικτατορίας, η λογοκρισία που επιβάλλει το καθεστώς και οι στρατηγικές παράκαμψής της, η επανεκκίνηση και πύκνωση των πειραματικών θεατρικών προσπαθειών, που συνδέονται με μια διαφορετική νοηματοδότηση της έννοιας της «πρωτοπορίας». Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζεται η πορεία της καλλιτεχνικής και πολιτικής συγκρότησης του Γ. Μιχαηλίδη, από την πρωτοποριακή απόπειρα ίδρυσης ενός «λαϊκού θεάτρου» στο εργατικό και προσφυγικό προάστιο της Νέας Ιωνίας (1965) και τη σύγκρουσή του με την ΕΔΑ μέχρι και τη συμπόρευσή του με κύκλους διαφωνούντων αριστερών, μέσα από τους οποίους θα προκύψει το 1968, ο εκδοτικός οίκος Κάλβος. Εξετάζονται οι αντιλήψεις και οι πρακτικές του Γ. Μιχαηλίδη για το θέατρο και η σταδιακή συγκρότηση της ομάδας που θα αποτελέσει το «Ανοιχτό Θέατρο», η οποία θα εκδώσει και το ομώνυμο περιοδικό. Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζεται αναλυτικά το περιοδικό Ανοιχτό Θέατρο, τα περιεχόμενα και οι στόχοι του, μέσα από το οποίο ο Γ. Μιχαηλίδης συγκροτεί τις θεωρητικές θέσεις του για το πολιτικό θέατρο (κάτι που αποτελεί διακηρυγμένο στόχο της προσπάθειάς του), μια γενεαλογία εντός της οποίας τοποθετεί την θεατρική του πράξη, την αντίληψή του για τους νέους έλληνες δραματουργούς, αλλά και μια ευρύτερη πρόσληψη της πρωτοπορίας της δεκαετίας του '60, στενά συνυφασμένη με τις πολιτικές και κοινωνικές εξεγέρσεις των νέων σε όλο τον κόσμο. Ακόμη, εξετάζονται η στάση του απέναντι στη λογοκρισία, η διαμάχη του με ένα τμήμα της κριτικής για το ζήτημα της «ελληνικότητας» και η σύγκρουση γύρω από τις υποτροφίες του Ιδρύματος Φορντ σε αντιχουντικούς έλληνες διανοούμενους, στην οποία ο Γ. Μιχαηλίδης και το περιοδικό του έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κακουριώτης Σπύρος
  • Kakouriotis Spyros

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2775587

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κακουριώτης Σπύρος; Kakouriotis Spyros. Πολιτισμική και πολιτική αμφισβήτηση κατά τη διάρκεια της δικτατορίας (1967-1974): Το παράδειγμα του περιοδικού Ανοιχτό Θέατρο. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2775587