Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Reconstruction of the submerged landscape of Vatika Bay (SE Peloponnese, Greece)

Abstract

dc:description

Ο κόλπος των Βατίκων, στη ΝΑ Πελοπόννησο, ανήκει στο Ελληνικό Τόξο και χαρακτηρίζεται από έντονες ενεργές τεκτονικές κινήσεις και σεισμικότητα. Η παρουσία αλλεπάλληλων ανυψωμένων θαλάσσιων αναβαθμίδων του Ανώτερου Τεταρτογενούς ιδιαίτερα στην δυτική πλευρά του Κόλπου και την Ελαφόνησο αποτελεί μαρτυρία μακροπρόθεσμης τεκτονικής ανύψωσης της περιοχής. Σε αυτό το τεκτονικό καθεστώς, η παρουσία της βυθισμένης προϊστορικής πόλης του Παυλοπετρίου, η οποία βρίσκεται σε βάθος μέχρι στα 3-4 μέτρα στην παραλία Πούντα, στα Βιγκλάφια, αποτελεί ένα παράδοξο που δεν έχει εξηγηθεί επαρκώς μέχρι σήμερα Σκοπός αυτής της εργασίας είναι η κατανόηση των γεωλογικών-τεκτονικών διεργασιών σε συνδυασμό με τις διακυμάνσεις της στάθμης της θάλασσας στο Ανώτερο Πλειστόκαινο και Ολόκαινο με στόχο την αναπαράσταση της εξέλιξης του βυθισμένου προϊστορικού ανάγλυφου και την ερμηνεία της σημερινής γεωμορφολογικής διάταξης. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα πολυδιαυλικής βυθομετρίας, τομογράφου υποδομής πυθμένα και ηχοβολιστή πλευρικής σάρωσης, που συλλέχθηκαν σε δύο ερευνητικούς πλόες του σκάφους ΑΛΚΥΩΝ του ΕΛΚΕΘΕ το 2010 και το 2015. Ο κόλπος των Βατίκων παρουσιάζει μορφολογία κοιλάδας. Σεισμικά προφίλ υψηλής ανάλυσης κατά μήκος του δυτικού απότομου υποθαλάσσιου πρανούς δείχνουν ότι σχετικές βυθιζόμενες και ανυψωμένες περιοχές ελέγχονται από ενεργά ρήγματα. Το ανατολικό πρανές του κόλπου εμφανίζει σημαντικές διαφορές: κλίνει ομαλά προς τα δυτικά, ενώ οι υποθαλάσσιες αναβαθμίδες που ανήκουν σε αυτό το τμήμα δε συμπίπτουν με αυτές που χαρτογραφήθηκαν στο δυτικό πρανές. Οι μορφολογικές αναβαθμίδες που χαρτογραφήθηκαν βρίσκονται σε διάφορα βάθη, από 40 έως 104 μέτρα. Ο ρυθμός ιζηματογένεσης κατά το Ολόκαινο είναι πολύ μικρός. Στη βόρεια ακτή του κόλπου παρατηρούνται πολλαπλά παλαιο-κανάλια, θαμμένα κάτω από πρόσφατα, Ολοκαινικά ιζήματα. Τα μακροπρόθεσμα ανυψωμένα τμήματα της περιοχής μελέτης διαχωρίζονται από το σχετικά βυθιζόμενο πυθμένα του κόλπου των Βατίκων μέσω ενεργών ρηγμάτων. Τα τρία beachrock σε διαφορετικά βάθη κατά μήκος της βόρειας ακτής υποδεικνύουν σταδιακά γρήγορη βύθιση λόγω τεκτονικών κινήσεων σε ιστορικό χρόνο. Η βυθισμένη αρχαία πόλη του Παυλοπετρίου βρίσκεται στο βυθιζόμενο τμήμα του κυρίαρχου ρήγματος. Διαφορικές κάθετες τεκτονικές κινήσεις δημιούργησαν μορφολογικές αναβαθμίδες χαμηλής στάθμης σε διάφορα βάθη κατά μήκος του κόλπου των Βατίκων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παυλίδη-Πάλλα Μαρία-Ευαγγελία
  • Pavlidi-Palla Maria-Evangelia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2780702

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παυλίδη-Πάλλα Μαρία-Ευαγγελία; Pavlidi-Palla Maria-Evangelia. Reconstruction of the submerged landscape of Vatika Bay (SE Peloponnese, Greece). 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2780702