National and Kapodistrian University of Athens
Μοριακή κυτταρογενετική ανάλυση μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων (ΜΔΣ) με αλλοιώσεις στο χρωμόσωμα 7
Abstract
dc:descriptionΤα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ) είναι μια ετερογενής ομάδα κλωνικών διαταραχών του αρχέγονου αιμοποιητικού κυττάρου που χαρακτηρίζονται από αυξημένη απόπτωση στο μυελό των οστών, ανεπαρκή αιμοποίηση και αυξημένο κίνδυνο εξέλιξης σε οξεία μυελογενή λευχαιμία (ΟΜΛ). Η ετήσια συχνότητα εμφάνισης των ΜΔΣ είναι 0,02%, εμφανίζεται κυρίως σε άτομα ώριμης ηλικίας και ο συντελεστής αναλογίας μεταξύ άρρενος και θήλεος είναι 2:1.Τα ΜΔΣ χαρακτηρίζονται από μη τυχαίες, κυτταρογενετικές αλλοιώσεις που εμπλέκονται στην αιτιοπαθογένεια, καταδεικνύουν την κλωνικότητα, τεκμηριώνουν τη διάγνωση, καθορίζουν την πρόγνωση και την επιλογή της θεραπείας. Αποτελούν ένα κυτταρογενετικό μοντέλο λευχαιμογένεσης, κατά το οποίο ο ίδιος κλωνικός πληθυσμός μπορεί να εξελιχθεί από την ήπια φάση σε ΟΜΛ, με την απόκτηση δευτερογενών γενετικών αλλαγών. Στα ΜΔΣ ο καρυότυπος με την ανάλυση μεταφασικών κυττάρων αναδεικνύεται ως ο σπουδαιότερος προγνωστικός δείκτης. Οι συχνότερες καρυοτυπικές αλλαγές είναι μη ισοζυγισμένες, σε αντίθεση από την ΟΜΛ, στην οποία υπερτερούν οι αμοιβαίες μεταθέσεις με το σχηματισμό υβριδικών γονιδίων. Συγκεκριμένα, στα ΜΔΣ ανιχνεύονται ελλείψεις χρωμοσωματικών τμημάτων, μονοσωμίες (ολικές ελλείψεις χρωμοσωμάτων), τρισωμίες και μη ισοζυγισμένες μεταθέσεις, ενώ σπανιότερα ανευρίσκονται ισοζυγισμένες, αμοιβαίες μεταθέσεις. Η κλασική κυτταρογενετική με την αξιολόγηση μεταφάσεων αναδεικνύει χρωμοσωματικές αλλαγές στο 60% περίπου των ασθενών με πρωτοπαθές ΜΔΣ(primary, pMDS) και στο 90% των ασθενών με ΜΔΣ σχετιζόμενο με προηγηθείσα (χημειο)θεραπεία (tMDS). Το πεδίο της Κυτταρογενετικής εξακολουθεί να εμπλουτίζεται με τη θεμελίωση και διεύρυνση της προγνωστικής της αξίας, όπως αυτή αναγνωρίζεται στο αναθεωρημένο διεθνές προγνωστικό σύστημα ταξινόμησης (IPSS-R), καθώς και με την ευρείας κλίμακας ανίχνευση γονιδιακών αλλαγών, μη ορατών στον καρυότυπο. Οι συνηθέστερες κυτταρογενετικές ανωμαλίες είναι οι del(5q), -7/del(7q) και η +8. Η μονοσωμία 7 (-7) ή/και η έλλειψη του μακρύ (q) βραχίονα (del(7q)) εμφανίζονται στο 10% των περιπτώσεων pMDS και 50% των tMDS, ενώ παρουσιάζονται ως μοναδική ανωμαλία στο ~5% των ενήλικων ασθενών με pMDS και ~55% με tMDS και χαρακτηρίζεται ως η πιο συχνή κυτταρογενετική ανωμαλία στις αναγνωρισμένες διαταραχές προδιάθεσης μυελογενών νεοπλασιών. Σύμφωνα με το IPSS-R, η del(7q) ανήκει στην ομάδα ενδιάμεσης πρόγνωσης, ενώ η μονοσωμία 7 στην ομάδα κακής πρόγνωσης. Περιοχές του 7q που λείπουν συχνότερα, όπως οι 7q22 και 7q36, έχουν μείζονα σημασία στην εμφάνιση της νόσου αφού σε αυτές εδράζονται γονίδια των οποίων η λειτουργία, λόγω απλοανεπάρκειας, έχει συσχετιστεί με την παθογένεση. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καρυοτυπική και μοριακή κυτταρογενετική ανάλυση μεγάλου δείγματος ασθενών με ΜΔΣ και μονήρεις αλλοιώσεις του χρωμοσώματος 7, η ανίχνευση τυχόν υποκλώνων μη ανιχνεύσιμων στον καρυότυπο και η διερεύνηση και αξιολόγηση πλεονεκτήματος πολλαπλασιασμού των κυττάρων που φέρουν τρισωμία 7, ή έλλειψη στο 7q. Η μελέτη περιλαμβάνει 47 ασθενείς (30 άνδρες, 17 γυναίκες) με μέσο όρο ηλικίας τα 68 έτη, με ΜΔΣ στη διάγνωση και καρυότυπο μυελού με μονήρη αλλοίωση στο χρωμόσωμα 7 [-7, ή del(7q)]. Για την καρυοτυπική ανάλυση αξιολογήθηκαν 25 μεταφάσεις για κάθε ασθενή. Οι 36 εξ αυτών εμφάνισαν μονοσωμία 7 και οι 11 είχαν del(7q). Μοριακή κυτταρογενετική ανάλυση (μεσοφασικό FISH, iFISH) πραγματοποιήθηκε στα ίδια δείγματα που αναλύθηκαν για καρυότυπο, με τη χρήση του ιχνηθέτη XL 7q22/7q36 (MetaSystems) που υβριδίζεται στις περιοχές 7q22 και 7q36 και στο κεντρομερίδιο του 7. Για κάθε δείγμα αξιολογήθηκαν 200 πυρήνες. Η ανάλυση iFISH έδειξε πως 10 ασθενείς με del(7q) παρουσιάζουν έλλειψη της περιοχής 7q22 ενώ 7 από αυτούς δεν παρουσίασε έλλειψη της 7q36 περιοχής. Η έλλειψη στην 7q22 περιοχής σε μεγάλο ποσοστό επιβεβαιώνει αποτελέσματα δημοσιευμένων μελετών και την καθιστά μια από της σημαντικότερες ελλείψεις που σχετίζονται με τη νόσο. Επιπλέον, η μη έλλειψη της 7q36 περιοχής στα περιστατικά με αποδεδειγμένη έλλειψη στην 7q22, αναδεικνύει τις χρωμοσωματικές ελλείψεις ως ενδιάμεσες και όχι τελικές. Στους 23 από τους 36 ασθενείς με μονοσωμία 7 παρατηρήθηκε πλεονέκτημα πολλαπλασιασμού των κυττάρων με την αλλοίωση, ενώ αντίστοιχα ευρήματα είχαμε σε 9 από τους 11 ασθενείς με del(7q). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα κύτταρα που φέρουν αλλοίωση στο 7 έχουν πλεονέκτημα πολλαπλασιασμού έναντι των καρυοτυπικά φυσιολογικών κυττάρων. Επιπλέον, παρατηρήθηκε μεγαλύτερο πλεονέκτημα πολλαπλασιασμού των κυττάρων με μονοσωμία 7 έναντι αυτών με del(7q). Η διαφορά αυτή παρατηρήθηκε διευρυμένη στα περιστατικά που έφεραν μεγάλο αλλοιωμένο κλώνο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μαυρίδου Έλενα
- Mavridou Elena
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2810717