Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Πτυχές των διπλωματικών μεθόδων του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού στις επαφές του με τη Δύση (1143 - 1180)

Abstract

dc:description

Η βυζαντινή αυτοκρατορία είχε αναπτύξει ένα πολύπλοκο σύστημα άσκησης της διπλωματίας, το οποίο λάμβανε διαφορετικές μορφές και τρόπους έκφρασης. Προσαρμοζόμενο κάθε φορά στις επιταγές και τις ανάγκες της εποχής, το Βυζάντιο επιστράτευε κάθε μέσο παρέμβασης που διέθετε, αξιοποιώντας το προς το μέγιστο δυνατό συμφέρον του. Αντικείμενο λοιπόν της παρούσας διπλωματικής εργασίας, είναι η ανάδειξη των διπλωματικών μεθόδων του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού (1143–1180) στις επαφές του με τη Δύση και συνακόλουθα η αποτίμηση της αποτελεσματικότητάς τους. Η εργασία αποτελείται από τρία εισαγωγικά κεφάλαια, τέσσερα κεφάλαια που αφορούν το κυρίως θέμα, το συμπέρασμα και τέλος το παράρτημα και τη βιβλιογραφία. Αρχικά, στην εισαγωγή πραγματοποιείται μία επισκόπηση των αρχών και μεθόδων της βυζαντινής διπλωματίας, ενώ παράλληλα γνωστοποιείται το αντικείμενο της παρούσας μελέτης. Στη συνέχεια, αναφέρονται οι πηγές στις οποίες βασίστηκε η εργασία καθώς και το ιδεολογικό–πολιτικό πλαίσιο που επικρατούσε το 12ο αιώνα ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή. Στο Κεφάλαιο 1 παρουσιάζονται οι εναγώνιες προσπάθειες του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού για τη δημιουργία ενός δικτύου συμμαχιών, εκτεινόμενο γεωγραφικά από το αγγλικό βασίλειο έως την ιταλική χερσόνησο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα διπλωματικά τεχνάσματα των βυζαντινών απεσταλμένων στην χερσόνησο της Ιταλίας καθώς και στις προσωπικές σχέσεις του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού με το βασιλιά της Αγγλίας, Ερρίκο Β΄. Στο Κεφάλαιο 2 εξετάζονται οι σχέσεις της βυζαντινής αυτοκρατορίας με τα σταυροφορικά βασίλεια και κυρίως η εφαρμογή της ευρύτατα διαδεδομένης πρακτικής της φεουδαρχικής υποτέλειας. Η βυζαντινή διπλωματία κατά τον 12ο αιώνα, σε μια προσπάθεια διεύρυνσης των συμμαχικών δεσμών της, προσπάθησε να μετατρέψει τους άρχοντες των σταυροφορικών κρατών σε δέσμιους της βυζαντινής πολιτικής. Στο Κεφάλαιο 3 παρουσιάζονται οι διπλωματικές πρωτοβουλίες του βυζαντινού αυτοκράτορα σχετικά με τη δημιουργία γαμήλιων συμμαχιών με άρχοντες και βασιλείς από τη Δύση. Συγκεκριμένα, εξετάζονται έντεκα περιπτώσεις επιγαμιών με δυτικούς ηγεμόνες, επικεντρώνοντας κυρίως στα κίνητρα της εν λόγω διπλωματικής πρακτικής. Στο κεφάλαιο 4 αναφέρονται παραδείγματα διπλωματικής παρέμβασης μέσω της προσφοράς διπλωματικών δώρων. Συγκεκριμένα, εξετάζονται τέσσερις περιπτώσεις απόδοσης δώρων, ανάμεσα στις οποίες ήταν η παραχώρηση εμπορικών προνομίων προς τις ναυτικές δημοκρατίες της Ιταλίας, η προσφορά λειψάνων προς τον δούκα της Βαυαρίας και μία χορηγία για τη διακόσμηση του ναού της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ. Η μελέτη ολοκληρώνεται με το Συμπέρασμα, το οποίο αποτελεί μία γενική αποτίμηση των διπλωματικών πρακτικών που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη βασιλεία του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού. Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι ο Μανουήλ Α΄ υπήρξε ένας από τους τελευταίους βυζαντινούς αυτοκράτορες που εργάστηκε ενσυνείδητα για τη διατήρηση του μεγαλείου της αυτοκρατορίας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κορνέλος Αλέξανδρος
  • Kornelos Alexandros

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2815663

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κορνέλος Αλέξανδρος; Kornelos Alexandros. Πτυχές των διπλωματικών μεθόδων του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού στις επαφές του με τη Δύση (1143 - 1180). 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2815663