National and Kapodistrian University of Athens
Αγγλική εκπαίδευση και Oυμανισμός κατά τη θρησκευτική Μεταρρύθμιση τον 16ο και 17ο αιώνα. Στόχοι, μέσα και επιτεύγματα από τα σχολεία ωδικής και τα Grammar schools ως τα κολέγια και τα πανεπιστήμια. Ο κύκλος του Hartlib και η πνευματική του κληρονομιά
Abstract
dc:descriptionΗ εκπαίδευση στην Αγγλία τον 16ο και 17ο αιώνα εξετάζεται ως μια ιδιαίτερη περίπτωση χάρη στον τρόπο με τον οποίο αφομοιώνει τα καταλυτικά φαινόμενα του Ουμανισμού και της θρησκευτικής μεταρρύθμισης. Η σχετική ηπιότητα με την οποία βιώνονται οι θρησκευτικές αλλαγές και η σημασία που αποκτά το ουμανιστικό μορφωτικό ιδανικό για την ανώτερη και την μεσαία τάξη αποτελούν ισχυρούς παράγοντες που θα επηρεάσουν την αγγλική εκπαίδευση. Οι αλλαγές αυτές δεν αφορούν ωστόσο τις πληβειακές τάξεις και τις γυναίκες. Τον 17ο αιώνα η περίοδος της κοινοπολιτείας και η επικράτηση των πουριτανών θα οδηγήσουν την εκπαίδευση σε μια προσωρινή αλλά ιδιαίτερα σημαντική περίοδο ανάπτυξης με ουτοπικά χαρακτηριστικά. Η προσπάθεια να βρουν αυτά, άμεση και πρακτική εφαρμογή μέσα από τις πρωτοβουλίες διανοουμένων όπως ο Samuel Hartilb και ο μέγιστος μεταρρυθμιστής της εκπαίδευσης Κομένιος δεν θα ολοκληρωθούν, θα αφήσουν ωστόσο το στίγμα τους στην ιστορία της αγγλικής και γενικότερα της ευρωπαϊκής εκπαίδευσης. Νέες εκπαιδευτικές προτάσεις όπως το κολλέγιο του φωτός και το μηχανικό σχολείο του κύκλου του Hartlib δίνουν έμφαση σε μια τεχνική και πραγματιστική εκπαίδευση και αποτελούν μια ατελή και άτολμη ωστόσο προσπάθεια για κοινωνική κινητικότητα. Οι ιδέες αυτές θα ξεπεράσουν τα ευρωπαϊκά σύνορα για να ταξιδέψουν ως τις πουριτανικές κοινότητες του Νέου Κόσμου όπου θα βρουν την έκφραση τους σε ιδρύματα όπως το πανεπιστήμιο του Harvard. Η πορεία της αγγλικής εκπαίδευσης κατά τον 16ο και 17ο αιώνα αποτελεί παράλληλα μια διαδικασία εκκοσμίκευσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι αμφισβητούνται οι θρησκευτικοί στόχοι της εκπαίδευσης και η πρωτοκαθεδρία του Χριστιανικού κοσμοειδώλου. Ωστόσο η εκπαίδευση παύει να έχει αποκλειστικό στόχο την παραγωγή μορφωμένων κληρικών και ξεφεύγει από τον ασφυκτικό έλεγχο των εκκλησιαστικών αρχών. Αποκτά παράλληλα κοσμικά και τεχνικά ενδιαφέροντα και χαρακτηριστικά στο πλαίσιο των αναγκών του εμπορευματικού καπιταλισμού. Τον ρόλο του ελεγκτή, προστάτη και χορηγού της εκπαίδευσης αναλαμβάνει όλο και περισσότερο το κράτος σε μια διαδικασία συνειδητοποίησης του κεντρικού ρόλου της εκπαίδευσης ως βασικού εργαλείου κοινωνικής συμμόρφωσης και ελέγχου. Τέλος ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι κατά την εξεταζόμενη περίοδο η εκπαίδευση παρά τις λίγες φωτισμένες φωνές, δεν καταφέρνει να αντιμετωπίσει την αναδυόμενη ακραία φτώχεια και δεν βελτιώνει τη θέση των γυναικών που παραμένουν αποκλεισμένες από τα αγαθά της, αν και τα ποσοστά του αναλφαβητισμού μειώνονται. Τα σπέρματα της μαζικής γενικής παιδείας ωστόσο έχουν τεθεί στο έργο διανοητών όπως ο Hartlib και ο Κομένιος.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μπλατσούκας Δημήτριος
- Blatsoukas Dimitrios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2819384