Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο εορτασμός της 25ης Μαρτίου κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1944)

Abstract

dc:description

Η επέτειος της 25ης Μαρτίου και κατ’ επέκταση η μνήμη του 1821 αποτέλεσαν ένα πεδίο συνεχών πολιτικών διεκδικήσεων και αντίπαλων ερμηνειών.Η πολλαπλή αυτή «ταυτότητα» της επετείου αποτυπώνεται στις εορταστικές της εκδηλώσεις. Παρόλο το καθορισμένο και τυποποιημένο τελετουργικό της εθνικής επετείου, το νόημά της δεν υπήρξε σταθερό. Αν και το γεγονός που εορταζόταν παρέμενε το ίδιο, άλλαζε το περιεχόμενο, οι ερμηνείες και οι ηρωικές μορφές που προβάλλονταν ανάλογα με το πολιτικό μήνυμα που η κάθε κοινωνική και πολιτική ομάδα ήθελε να μεταδώσει. Οι αντίπαλες αυτές αναπαραστάσεις του παρελθόντος δήλωναν την προσπάθεια κάθε πολιτικής και κοινωνικής ομάδας να επιβάλει τη δική της εκδοχή ως βάση της εθνικής ταυτότητας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να ερευνήσει τις μορφές που εξέλαβε ο εορτασμός της επετείου και το ρόλο που διαδραμάτισε η 25η Μαρτίου κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1944). Συγκεκριμένα, θα ερευνηθεί το τυπικό του επίσημου εορτασμού, όπως αυτό διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια της Κατοχής από τις κατοχικές κυβερνήσεις, καθώς και οι εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν από τις αντιστασιακές οργανώσεις και το πάνθεον των ηρώων που προβάλλεται, κατά κύριο λόγο από τους αντιστασιακούς. Κύριο άξονα, λοιπόν, της παρουσίασης θα αποτελέσει το δίπολο επίσημος εορτασμός και αντιστασιακές εκδηλώσεις. Κεντρικό επιχείρημα αποτελεί το γεγονός πως η Ελληνική Επανάσταση ούσα πλήρως εργαλειοποιημένη τόσο από τις κατοχικές κυβερνήσεις όσο και από τις αντιστασιακές οργανώσεις χρησιμοποιήθηκε είτε για να αμβλύνει την αντίδραση της κοινωνίας και να κερδίσει την αποδοχή της είτε για να εξάρει τον αντιστασιακό αγώνα και να καταστεί σύμβολό του, αντίστοιχα. Η εργασία διαρθρώνεται σε τέσσερα κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο αποτελεί το θεωρητικό πλαίσιο της μελέτης, όπου παρουσιάζεται το «πότε» και «πώς» εμφανίστηκαν και καθιερώθηκαν οι αναμνηστήριες τελετές. Ξεκινώντας από Τα κοινωνικά πλαίσια της μνήμης του Maurice Halbwachs (1925) και τη σχέση ατομικού και συλλογικού, περνάμε στην επιτελεστικότητα της μνήμης και την Επινόηση της παράδοσης των Eric Hobsbawm και Terence Ranger (1983), στις οποίες ανήκει και η επέτειος της 25ης Μαρτίου. Το δεύτερο κεφάλαιο συνιστά ένα μικρό χρονικό του εορτασμού της εθνικής επετείου από τη στιγμή της θέσπισής της έως και τον Μεσοπόλεμο, όπου προβάλλονται οι συνεχείς ανανοηματοδοτήσεις που εξέλαβε το 1821, οι οποίες αποτυπώθηκαν στις εορταστικές εκδηλώσεις. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μια εκτενής παρουσίαση του τυπικού του επίσημου εορτασμού μέσω του νόμιμου Τύπου, ενώ στη συνέχεια αναφορά γίνεται και στους -επίσημους- επετειακούς λόγους που αναπαρήχθησαν και τα διαγγέλματα που εξαγγέλθηκαν από τις κατοχικές κυβερνήσεις. Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο γίνεται μια επίσης λεπτομερής αναφορά τόσο στις αντιστασιακές οργανώσεις όσο και στις εκδηλώσεις που αυτές πραγματοποίησαν την περίοδο 1942-1944 για να τιμήσουν την επέτειο της 25ης Μαρτίου, επανανοηματοδοτώντας με αυτόν τον τρόπο και το περιεχόμενό της.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ντύρκαϊ Χριστίνα-Άννα
  • Ntyrkai Christina-Anna

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2819484

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ντύρκαϊ Χριστίνα-Άννα; Ntyrkai Christina-Anna. Ο εορτασμός της 25ης Μαρτίου κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1944). 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2819484