National and Kapodistrian University of Athens
Η Μεσολιθική Εποχή στην Ελλάδα: μοντέλα κατοίκησης και στρατηγικές επιβίωσης
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μια σύνθεση των διαθέσιμων αρχαιολογικών δεδομένων για τη Μεσολιθική Εποχή στον ελλαδικό χώρο που θέτει ως στόχο την εξαγωγή συμπερασμάτων αλλά και την πρόταση εναλλακτικών ερμηνειών όσον αφορά τα μοτίβα κατοίκησης-εγκατάστασης και στρατηγικών επιβίωσης των μεσολιθικών ανθρώπων. Ορίζεται αρχικά η Μεσολιθική Εποχή και ιχνηλατούνται στη συνέχεια τα στάδια της έρευνας από τις πρώτες ενδείξεις έως και την οριστική αναγνώρισή της σαν ξεχωριστή περίοδο της ανθρώπινης πολιτισμικής εξέλιξης στις αρχές του 20ου αι. στη Δύση. Η πορεία της έρευνας για τη Μεσολιθική Εποχή στην Ελλάδα είναι σύντομη. Ξεκινά τη δεκαετία του 1920 με τις ανασκαφές του A. Markovits στην Μεγαρίδα και συνεχίζεται ουσιαστικά κατά τις δεκαετίες του 1960 και 1970 με τις ανασκαφές στο Σιδάρι της Κέρκυρας και στο σπήλαιο Φράγχθι στην Αργολίδα. Οι ελληνικές θέσεις που έχουν αποδώσει μεσολιθικά ευρήματα, παρουσιάζουν τόσο ομοιότητες, όσο και διαφορές, που αναφέρονται στο φυσικό περιβάλλον, στο είδος της θέσης (σπήλαιο, βραχοσκεπή ή ανοιχτή θέση) καθώς και στη φύση και την ποσότητα των ευρημάτων. Η τελευταία παράμετρος επηρεάζεται άμεσα από μια σειρά προβλημάτων, στα οποία περιλαμβάνεται η δυσαναλογία μεταξύ ανασκαφών και επιφανειακών ερευνών, η συνέχεια/ασυνέχεια της στρωματογραφικής ακολουθίας και η απουσία δημοσιεύσεων συνθετικού χαρακτήρα. Σε αυτά προστίθεται μια σειρά μεθοδολογικών προβλημάτων όπως η έλλειψη ή αποσπασματικότητα απόλυτων χρονολογήσεων και η διαχείριση τους, η ασυμφωνία στη διάκριση του ορίου μεταξύ Ανώτερης και Κατώτερης Μεσολιθικής και άλλα. Την παρουσίαση των αρχαιολογικών θέσεων και των δεδομένων τους ακολουθεί η συζήτηση των ζητημάτων που σχετίζονται άμεσα με την διερεύνηση του χαρακτήρα της Μεσολιθικής Εποχής στον ελλαδικό χώρο. Αρχικά εκτίθενται τα παραπάνω ερευνητικά και μεθοδολογικά προβλήματα και στη συνέχεια εξετάζονται το παλαιοκλίμα και το παλαιοπεριβάλλον, το ζήτημα του εποικισμού και νησιωτισμού, τα δίκτυα επαφών με βάση τη διακίνηση πρώτων υλών, αλλά και τα ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των ταφών και των κυκλικών κατασκευών της ανθρώπινης εγκατάστασης στο Μαρουλά Κύθνου. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το ζήτημα σχετικά με την ύπαρξη ή όχι της τάσης για κατοίκηση σε παράκτιες περιοχές. Η σύνθεση ολοκληρώνεται με την παρακολούθηση των εξελίξεων κατά τη μετάβαση από τη Μεσολιθική στη Νεολιθική Εποχή, σχετιζόμενες κυρίως με πιθανές μεταβολές στο πλέγμα κατοίκησης και στις στρατηγικές επιβίωσης. Στα συμπεράσματα αναδεικνύεται η αποσπασματικότητα των δεδομένων και η αδυναμία διάκρισης μιας γεωγραφικής και πολιτισμικής ενότητας που να χαρακτηρίζει τις ελληνικές μεσολιθικές θέσεις. Οι ομοιότητες που παρατηρούνται οφείλουν να διασαφηνιστούν, αφού επιλυθούν τα προβλήματα που αναφέρθηκαν, ενώ προτείνονται νέες προοπτικές της έρευνας, που θα συμβάλλουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τριανταφυλλόπουλος Ματθαίος-Χρήστος
- Triantafyllopoulos Matthaios-Christos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2820000