National and Kapodistrian University of Athens
Παραδείγματα Λογοκρισίας στην Αρχαία Ρώμη (από την ύστερη res publica έως την εποχή του Τιβερίου)
Abstract
dc:descriptionΘεμελιώδη αξία του mos maiorum στην αρχαία Ρώμη αποτελεί η libertas, η οποία στο έργο του Κικέρωνα, και έπειτα του Τάκιτου ταυτίζεται με την ίδια τη res publica, και στο σημασιολογικό πεδίο της οποίας εγγράφεται και η έννοια της ελεύθερης έκφρασης. Οι Ρωμαίοι θεωρούσαν την ελευθερία του λόγου αναφαίρετο τμήμα της πολιτικής τους libertas, η οποία όμως ήδη από την εποχή της Α΄ Τριανδρίας άρχισε να περιορίζεται, ώσπου καταπατήθηκε και ποινικοποιήθηκε στην εποχή του Τιβερίου. Η μετάβαση από τη μία κατάσταση στην άλλη αποτυπώνεται με ενάργεια μέσα από παραδείγματα συγγραφέων, εξετάζοντας τον βαθμό της ελευθερίας που απολάμβαναν ή της λογοκρισίας που τους επιβλήθηκε και αξιολογώντας παράλληλα τις ποινές που υπέστησαν, αλλά και την τύχη του συγγραφικού τους έργου. Κατά την ύστερη ρεπουμπλικανική περίοδο και τα πρώτα χρόνια της Αυγούστειας κυριαρχίας, η clementia και η moderatio του Καίσαρα και του Αυγούστου αντιστοίχως άφηναν περιθώρια ελευθερίας του λόγου, ώστε ακόμη και αν τα έργα των συγγραφέων ήταν προσβλητικά, δεν επιβάλλονταν ποινές και κυρώσεις. Σταδιακά όμως οι συγγραφείς συνειδητοποίησαν πως ετίθεντο κάποια όρια στην ελεύθερη έκφραση, όπως γίνεται φανερό και από την υιοθέτηση του μηχανισμού της recusatio. Κατά την τελευταία μάλιστα περίοδο διακυβέρνησης του, ο princeps επέδειξε σκληρότητα, ενώ η αναλγησία του Τιβερίου στο εξής, αναγκάζοντας τους συγγραφείς να καταφύγουν στη χρήση της oratio figurata, οδήγησε στην οριστική καταστολή της libertas και στην απόλυτη αναίρεση της res publica με τις φοβερές ποινές που επιβλήθηκαν στους σύγχρονούς του συγγραφείς και την καύση των έργων τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ντουμπάρα Σπυριδούλα
- Ntoumpara Spyridoula
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2836729