Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Προσδιορισμός βιοφαινολών ελαιολάδου σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων και το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου - Ανάπτυξη νέων μεθοδολογιών, συγκριτικές μελέτες και εφαρμογές

Abstract

dc:description

Το παρθένο ελαιόλαδο θεωρείται βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής καθώς έχει υψηλή διατροφική αξία και ευεργετικές ιδιότητες για την υγεία του ανθρώπου. Η σημασία του παρθένου ελαιολάδου αποδίδεται στην υψηλή περιεκτικότητα του σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (monounsaturated fatty acids, MUFA) (κυρίως σε ελαϊκό οξύ), σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (polyunsaturated fatty acids, PUFA) καθώς και στον πλούτο του σε αντιοξειδωτικές φαινολικές ενώσεις. Πλήθος μελετών που έχουν δημοσιευθεί στη βιβλιογραφία έχουν ως αντικείμενο τη διερεύνηση και την αξιολόγηση της βιολογικής δράσης των πολικών φαινολικών ενώσεων του παρθένου ελαιολάδου. Μία από τις βιολογικές τους δράσεις είναι η συμβολή στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες, η οποία αποτυπώνεται στον ισχυρισμό υγείας για τις πολυφαινόλες του ελαιολάδου, που εμπεριέχεται στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 432/2012. Ο ισχυρισμός αυτός μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για ελαιόλαδα που περιέχουν τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της (π.χ. σύμπλοκο ελαιοευρωπαΐνης και τυροσόλης) ανά 20 g ελαιολάδου. Η προϋπόθεση αυτή δημιουργεί την ανάγκη ύπαρξης κατάλληλης αναλυτικής μεθοδολογίας που να μπορεί να ελέγχει εύκολα, γρήγορα, με ακρίβεια και με χαμηλό κόστος εάν ένα δείγμα ελαιολάδου πληροί τα κριτήρια του ισχυρισμού υγείας. Παρά το μεγάλο αριθμό δημοσιεύσεων που αναφέρονται στον προσδιορισμό των πολικών φαινολικών ενώσεων (ή βιοφαινολών) του παρθένου ελαιολάδου, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει μια αξιόπιστη αναλυτική μεθοδολογία που θα εξασφαλίζει τις προαναφερόμενες απαιτήσεις. Η μόνη αναγνωρισμένη μέθοδος που χρησιμοποιείται από Εθνικούς και Διεθνείς φορείς για τον προσδιορισμό των βιοφαινολών του ελαιολάδου είναι αυτή που προτείνεται από το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου (ΔΣΕ). Ωστόσο η μέθοδος του ΔΣΕ παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες στον πλήρη διαχωρισμό των προσδιοριζόμενων ουσιών κυρίως λόγω της παρουσίας των σεκοϊριδοειδών, τα οποία αποτελούνται από πολλά ισομερή και δημιουργούν διευρυμένες κορυφές με αποτέλεσμα αυτά να συνεκλούονται. Στην παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή αναπτύχθηκαν και μελετήθηκαν ως προς τα ποιοτικά τους κριτήρια αρχικά τρείς αναλυτικές μεθοδολογίες για τον προσδιορισμό των βιοφαινολών του ελαιολάδου χρησιμοποιώντας την αναλυτική τεχνική της Υγρής χρωματογραφίας υψηλής απόδοσης συζευγμένη με ανιχνευτή υπεριώδους/ορατού συστοιχίας διόδων (HPLC-UV / DAD). Πρόκειται για τη μέθοδο προσδιορισμού φαινολικών συστατικών που βασίζεται στην υδρόλυση του πολικού φαινολικού κλάσματος του παρθένου ελαιολάδου, τη μέθοδο της απευθείας υδρόλυσης στο ελαιόλαδο και τη μέθοδο COI/T.20/DocNo 29 που προτείνεται από το ΔΣΕ. Οι προαναφερόμενες μέθοδοι ελέγχθηκαν ως προς την ευαισθησία, ακρίβεια και επαναληψιμότητά τους με τις τιμές των κριτηρίων ελέγχου ποιότητας να βρίσκονται εντός των αποδεκτών ορίων. Στη συνέχεια οι συγκεκριμένες αναλυτικές μεθοδολογίες εφαρμόστηκαν σε έναν αντιπροσωπευτικό αριθμό δειγμάτων ελαιολάδου. Τα αποτελέσματα των μελετών αυτών έδειξαν ότι η απευθείας υδρόλυση στο ελαιόλαδο οδηγεί σε υψηλότερα επίπεδα συγκεντρώσεων υδροξυτυροσόλης και τυροσόλης συγκρινόμενη με την υδρόλυση στο πολικό φαινολικό κλάσμα του ελαιολάδου, ενώ παρατηρήθηκε μια γραμμική εξάρτηση των αποτελεσμάτων μεταξύ της μεθόδου του ΔΣΕ και της απευθείας υδρόλυσης στο ελαιόλαδο. Λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των μελετών αυτών, την παρατήρηση ότι με τη μέθοδο της απευθείας υδρόλυσης στο ελαιόλαδο δεν προσμετρώνται τα φλαβονοειδή και τα λιγνάνια του ελαιολάδου παρά μόνο η υδροξυτυροσόλη, η τυροσόλη και τα παράγωγά αυτών καθώς και τα προβλήματα συνέκλουσης που παρατηρούνται με τη μέθοδο του ΔΣΕ, επιχειρήθηκε στο πλαίσιο της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής η ανάπτυξη μιας νέας αναλυτικής μεθοδολογίας η οποία θα βασίζεται στη μέθοδο της απευθείας υδρόλυσης στο ελαιόλαδο με ταυτόχρονο προσδιορισμό των φλαβονοειδών, των λιγνανίων και των υπόλοιπων φαινολικών συστατικών που αναφέρονται στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 432/2012 του ισχυρισμού υγείας

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μπάτα Ειρήνη-Μαρία
  • Bata Eirini-Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2859494

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μπάτα Ειρήνη-Μαρία; Bata Eirini-Maria. Προσδιορισμός βιοφαινολών ελαιολάδου σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων και το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου - Ανάπτυξη νέων μεθοδολογιών, συγκριτικές μελέτες και εφαρμογές. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2859494