Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Abstract

dc:description

Σε αυτό το διπλωματικό έργο αναλύουμε διάφορες περιπτώσεις κεντρικής εποπτείας που είτε εφαρμόστηκαν είτε προτάθηκαν στην Ευρώπη μετά την οικονομική κρίση και την κρίση κρατικού χρέους. Η κεντρική μας θέση είναι ότι ο εποπτικός κατακερματισμός αποτελεί αιτία συστημικού κινδύνου, καθώς η συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών είναι βέβαιο ότι θα αποτύχει σε καταστάσεις κρίσης, ενώ η απουσία μηχανισμών κοινής επίλυσης και κοινών συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων επιδεινώνει το κόστος μιας τραπεζικής κρίσης και αυξάνει τις πιθανότητες της διάσωσης. Υποστηρίζουμε, ειδικότερα, ότι η σημερινή ευρωπαϊκή εποπτική αρχιτεκτονική που εισήχθη το 2010 ανήκει ουσιαστικά στο πρότυπο της «ενισχυμένης» συνεργασίας, παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνει στοιχεία των άλλων δύο μοντέλων εποπτικής συγκέντρωσης (επικεφαλής εποπτείας και ενιαίας εποπτικής αρχής) και είναι το αποτέλεσμα πολιτικού συμβιβασμού. Επί του παρόντος, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές, συμπεριλαμβανομένης της ΕΑΤ, συντονίζουν τις εθνικές, αντί να εποπτεύουν απευθείας τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Οι εθνικές αρχές συνεργάζονται σε ένα δίκτυο (ΕΣΧΕ) βάσει τοπικών εντολών και επομένως είναι επιρρεπείς σε εθνοτικές μεροληψίες, ιδίως σε καταστάσεις κρίσης. Η κατάσταση είναι διαφορετική στο πλαίσιο της Τραπεζικής Ένωσης, όταν ετέθη σε ισχύ ο Ενιαίος Μηχανισμός Εποπτείας (SSM). Υποστηρίζουμε, ωστόσο, ότι ο SSM περιλαμβάνει στοιχεία συνεργασίας και ανάθεσης, τα οποία θα βοηθήσουν την ΕΚΤ να ασκεί τα καθήκοντά της ως κεντρικός επόπτης, αλλά θα προκαλέσει επίσης συγκρούσεις συμφερόντων και ασυμμετρίες πληροφόρησης. Επιπλέον, ο SSM θα περιοριστεί στην ευρωζώνη, έτσι ώστε τα μοντέλα ενισχυμένης συνεργασίας και επικεφαλής εποπτικού φορέα να εφαρμόζονται εντούτοις στις σχέσεις με άλλες χώρες. Η ΕΚΤ θα πρέπει επίσης να συνεργαστεί με την ΕΑΑ, η οποία θα διατηρήσει τα ρυθμιστικά και μεσολαβητικά της καθήκοντα, όπως ήδη προβλέπεται από τις μεταρρυθμίσεις του 2010. Ως αποτέλεσμα, οι διασυνοριακοί τραπεζικοί όμιλοι θα υποβάλλονται συχνά σε ουσιαστικό κατακερματισμό της εποπτείας. Η σοβαρότητα αυτών των αδυναμιών θα μπορούσε να μετριαστεί από την επέκταση της Τραπεζικής Ένωσης σε επαρκή αριθμό χωρών που δεν ανήκουν στο ευρώ υπό το καθεστώς στενής συνεργασίας. Ωστόσο, αποδεικνύουμε ότι τα κίνητρα για αυτές τις χώρες να επιλέξουν ένα παρόμοιο καθεστώς είναι μέτρια και ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν περισσότερα κίνητρα για να παραμείνουν εκτός του SSM και να αξιοποιηθεί η δύναμη ψήφου των χωρών που δεν ανήκουν στο ευρώ στο εποπτικό συμβούλιο της ΕΑΤ. Η παρούσα μελέτη εξετάζει στο πλαίσιο αυτό και τον αντίκτυπο της τρέχουσας δημοσιονομικής κρίσης στη ζώνη του ευρώ στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και τα μέτρα που υιοθετήθηκαν για τη διατήρηση της σταθερότητάς της. Διαιρείται σε 2 κεφάλαια στο Β Μέρος : (α) Το κεφάλαιο 3 περιλαμβάνει μια επισκόπηση των αιτιών της πρόσφατης διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης (2007-2009) και της τρέχουσας δημοσιονομικής κρίσης στη ζώνη του ευρώ και των διαφοροποιημένων επιπτώσεών τους στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. (β) Το κεφάλαιο 4 ασχολείται με τα θεσμικά, εποπτικά και ρυθμιστικά μέτρα που θεσπίστηκαν για τη διασφάλιση της σταθερότητας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος από το 2008 (εν μέσω της πρόσφατης διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης) μέχρι την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης το 2014 και με τον αντίκτυπο των διατάξεων της στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα καθώς και προτάσεις για ενδεχόμενη νομοθετική βελτίωσή τους. Τέλος, όσον αφορά τις πρόσφατες θεσμικές και κανονιστικές εξελίξεις της ΕΕ σχετικά με τη διαφύλαξη της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος, στόχος της οποίας είναι να σπάσει τον φαύλο κύκλο μεταξύ τραπεζών και κυριαρχικών αρχών, η άποψη του συντάκτη είναι ότι η αντικειμενική τραπεζική σταθερότητα μπορεί εν μέρει να επιτευχθεί μόνο κατάλληλη σχεδίαση του «δικτύου ασφαλείας τραπεζών». Οι υγιείς (εθνικές) δημοσιονομικές και οι νομισματικές πολιτικές της ΕΕ είναι επίσης απαραίτητες (ένα ζήτημα προφανώς εκτός του πεδίου εφαρμογής της παρούσης εργασίας). Είναι επίσης σημαντικό να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε προσεκτικά και με συνέπεια την ανάγκη αναθεώρησης της «θεμελιώδους ασυμμετρίας» εντός της οικονομικής και νομισματικής ένωσης της ΕΕ. Με αυτή την έννοια, ο συντάκτης θεωρεί ότι η ίδρυση της EBU δεν είναι μόνο ως στόχος per se, ανακουφιστικός, τουλάχιστον για τη ζώνη του ευρώ, τη δεύτερη ασυμμετρία μεταξύ, αφενός, της τραπεζικής μικροπροληπτικής εποπτείας, η οποία διεξήχθη για όλα τα πιστωτικά ιδρύματα σε εθνικό επίπεδο, και, αφετέρου, της προληπτικής ρύθμισης, η οποία είχε ήδη βαθμιαία εξευρωπαϊσθεί, αλλά και ως καταλύτης για να ενισχύσει την κατάλληλη συνοχή, σε επίπεδο ζώνης ευρώ, κατά τη διεξαγωγή των δύο κύριων μακροοικονομικών πολιτικών, ιδίως των νομισματικών και φορολογικών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καραλίδου Σοφία
  • Karalidou Sofia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Γαλλικά, Ελληνικά, English, French, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2859682

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καραλίδου Σοφία; Karalidou Sofia. Ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2859682