Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η κάμψη της νομικής προσωπικότητας με στοιχεία αλλοδαπότητας

Abstract

dc:description

Η αυτοτέλεια του νομικού προσώπου ιδίως στις κεφαλαιουχικές εμπορικές εταιρείες συνεπάγεται τη μη ευθύνη των μετόχων/εταίρων για τα χρέη της εταιρείας, ενώ τα προστατευτέα συμφέροντα των πιστωτών αυτής διασφαλίζονται βάσει άλλου πλέγματος κανόνων. Στο μέτρο όμως κατά το οποίο η εν λόγω ευχέρεια ενδέχεται να αποτελέσει αντικείμενο καταστρατήγησης από την πλευρά των φυσικών προσώπων για την επιδίωξη σκοπιμοτήτων που κείνται εκτός των στοχεύσεων της έννομης τάξης, το δίκαιο παρεμβαίνει κατασταλτικά και διορθωτικά προκειμένου να αναιρεθούν ad hoc τα πλεονεκτήματα της απόκτησης νομικής προσωπικότητας και να εκτεθούν τα καλυπτόμενα υπό αυτή φυσικά πρόσωπα στις έννομες συνέπειες τις οποίες προσπάθησαν τεχνηέντως και καταχρηστικώς να αποφύγουν. Ο μηχανισμός της κάμψης της νομικής προσωπικότητας ενεργοποιείται σε περίπτωση διαπίστωσης χρησιμοποίησης εκ μέρους του κυρίαρχου (ή μοναδικού) μετόχου/εταίρου της διακριτής προσωπικότητας της εταιρείας με σκοπό να καταστρατηγήσει επιτακτικούς κανόνες δικαίου, να αποφύγει την εκπλήρωση συμβατικών δεσμεύσεων που είχε αναλάβει εν γνώσει της αδυναμίας να ανταποκριθεί σε αυτές ή να προκαλέσει δολίως ζημία σε τρίτο, όπερ διαπιστώνεται εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένα περιστατικά, τα οποία λειτουργούν ως εκ πρώτης όψεως ενδείκτες της ως άνω καταχρηστικότητας. Η διερεύνηση του εφαρμοστέου δικαίου όταν το αίτημα κάμψης της νομικής προσωπικότητας ανακύπτει στο πλαίσιο διαφοράς στην οποία εντοπίζονται στοιχεία αλλοδαπότητας, εξαρτάται πρωτίστως από τον νομικό χαρακτηρισμό που προκρίνεται να δοθεί στον εξαιρετικό αυτό μηχανισμό. Η διάσταση απόψεων έγκειται στο κατά πόσο ο μηχανισμός της κάμψης συνδέεται στενότερα με το νομικό πρόσωπο της εταιρείας ή με τη συμπεριφορά του μετόχου/εταίρου. Υπό το πρίσμα αυτό έχουν αναπτυχθεί δύο απόψεις, οι οποίες προσεγγίζουν το υπό εξέταση ζήτημα από διαφορετική οπτική. Η επικρατούσα άποψη θέλει την κάμψη της νομικής προσωπικότητας να αποτελεί ζήτημα αμιγώς εταιρικής φύσης και, υπό την έννοια αυτή, η εφαρμογή της να πρέπει να ζυγοσταθμιστεί σύμφωνα με το δίκαιο που διέπει τη λειτουργία της εταιρείας (lex societatis), η οποία θέτει ως κρίσιμο συνδετικό στοιχείο την έδρα της εταιρείας (lex sedis), σύμφωνα με τις ειδικότερες παραδοχές που γίνονται για την έννοια της έδρας τόσο σε επίπεδο ιδιωτικού διεθνούς δικαίου (ΑΚ 10, ν. 791/1978) όσο και υπό το πρίσμα του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου και της νομολογίας του ΔικΕΕ. Μερίδα της θεωρίας υποστηρίζει ότι ο κανόνας σύνδεσης για την κάμψη της νομικής προσωπικότητας θα πρέπει να αναζητηθεί στη lex causae της καταχρηστικότητας, η οποία αποτελεί τη θεμελιωτική βάση της ενεργοποίησης του εν λόγω μηχανισμού. Εφόσον μάλιστα, γίνεται δεκτό ότι η κατάχρηση εμπίπτει στη διευρυμένη έννοια του παρανόμου, επί της οποίας δύναται να θεμελιωθεί αδικοπρακτική ευθύνη, υποστηρίζεται η υπαγωγή της στη lex loci delicti commissi, δηλ. στο δίκαιο του τόπου τέλεσης της αδικοπραξίας (ΑΚ 26, Καν. Ρώμη ΙΙ). Περαιτέρω, μεμονωμένα έχει υποστηριχθεί η άποψη ότι η κάμψη της νομικής προσωπικότητας συνιστά έννομη συνέπεια της εφαρμογής των διατάξεων για τη φαινόμενη πληρεξουσιότητα και ότι, κατ’ επέκταση, το εφαρμοστέο σε αυτή δίκαιο θα εξευρεθεί με βάση αυτή. Τέλος, σε ό,τι αφορά τη δικαιοδοσία που εντέλλεται να κρίνει επί αιτήματος κάμψης της νομικής προσωπικότητας θεσπίζεται γενική δωσιδικία των δικαστηρίων του τόπου της έδρας της εναγομένης εταιρείας (ΚΠολΔ 3 και 25 και αρ. 4 παρ.1, 63 παρ. 1 Καν. Βρυξέλλες Ια). Συντρέχουσα μπορεί να θεωρηθεί η δικαιοδοσία των δικαστηρίων του τόπου όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγονός (δωσιδικία της αδικοπραξίας).

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Φωτοπούλου Σπυριδούλα
  • Fotopoulou Spyridoula

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2863982

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Φωτοπούλου Σπυριδούλα; Fotopoulou Spyridoula. Η κάμψη της νομικής προσωπικότητας με στοιχεία αλλοδαπότητας. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2863982