National and Kapodistrian University of Athens
Δράση της ορεξίνης-α στο σύστημα μεταλλοπρωτεινασών και αναστολέων τους (ΜΜΡs και TIMPs) και σε άλλους παράγοντες που εμπλέκονται στην διαδικασία της αθηρωμάτωσης
Abstract
dc:descriptionΣτόχοι της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της ορεξίνης-α σε παράγοντες αποσταθεροποίησης της αθηρωματικής πλάκας. Η αρτηριοσκλήρυνση ή αθηρωμάτωση είναι εκφυλιστική πάθηση των μεγάλου και μεσαίου μεγέθους αρτηριών. Αυτή η νόσος αποτελεί μια συστηματική φλεγμονώδη διαδικασία που εμπλέκει κύτταρα του ανοσοποιητικού και του αγγειακού τοιχώματος, όπως είναι τα ενδοθηλιακά και τα λεία μυικά κύτταρα. Έχει δειχθεί οτι η διατροφή κατά τη νεογνική και την παιδική ηλικία μπορεί να συσχετίζεται με νοσήματα που εκδηλώνονται κατά την ενήλικη ζωή όπως παχυσαρκία και αθηροσκλήρωση. Είναι επίσης γνωστό οτι υπάρχει ένας εντεροεγκεφαλικός άξονας που εξασφαλίζει επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και πεπτικού συστήματος μέσω έκκρισης πεπτιδικών ορμονών μεταξύ των οποίων και οι ορεξίνες, κεντρικά εκκρινόμενες από το ΚΝΣ, αν και μελέτες έχουν δείξει την ύπαρξη ορεξινεργικών νευρώνων και στον πεπτικό σωλήνα. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, η σίτιση του βρέφους με γάλα μητρικό προκαλεί διαφορετικό πρότυπο έκκρισης ορεξίνης-α, όπως αυτή μετρήθηκε στον ορό, σε σύγκριση με σίτιση με γάλα εμπορίου ή με παρεντερική σίτιση ή με χορήγηση ενδοφλεβίως γλυκόζης και ινσουλίνης αντίστοιχων θερμίδων. Με δεδομένο τον προστατευτικό ρόλο του μητρικού γάλακτος στην εκδήλωση μεταβολικού συνδρόμου και αθηρωμάτωσης στην μετέπειτα ζωή, μπορεί κανείς να υποθέσει οτι ορμόνες που εκκρίνονται κατά τη σίτιση με μητρικό γάλα, μεταξύ των οποίων η ορεξίνη-α μπορεί να παίζουν απ’ ευθείας ρόλο στα ανωτέρω νοσήματα. Για το σκοπό αυτό μελετήσαμε in vitro, την επίδραση της ορεξίνης-α τόσο στον κυτταρικό πολλαπλασιασμό ή/και κυτταρικό θάνατο όσο και στην έκφραση γονιδίων που σχετίζονται με την προαγωγή και αποσταθεροποίηση της αθηρωματικής πλάκας, σε ενδοθηλιακά κύτταρα ανθρώπινης αορτής. Τα ανθρώπινα ενδοθηλιακά κύτταρα αορτής (HAEC) επωάστηκαν με ορεξίνη-α σε συγκεντρώσεις 10-8M (40ng/ml), 5x10-8M (200ng/ml) και 10-7M (400ng/ml) σε τέσσερεις διαφορετικούς χρόνους 6h, 12h, 24h και 48h. Με τη δοκιμασία ΜΤΤ μελετήθηκε η κυτταρική βιωσιμότητα των κυττάρων HAEC από τις επιδράσεις της ορεξίνης-α. Μελετήθηκε στη συνέχεια η έκφραση των γονιδίων ΜCP-1, MMP-2, MMP-9, TIMP-1 και TIMP-2 με την τεχνική της ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου. Ακολούθησε η αξιολόγηση της έκφρασης του υποδοχέα ορεξίνης-α και της πρωτείνης ΜΜΡ-2 με την τεχνική της ανοσοαποτύπωσης (Western blot). Τέλος με την τεχνική του ενζυμικού ανοσοπροσδιορισμού μελετήθηκε η έκφραση της πρωτείνης TIMP-1. Τα αποτελέσματα της παρούσης μελέτης δείχνουν οτι υπάρχει μια δοσοεξαρτώμενη μείωση των επιπέδων του ΤΙΜΡ-1 σε επίπεδο πρωτεΐνης στις 24h επώασης με ορεξίνη-α που δεν καταδείχθηκε σε επίπεδο mRNA υποδηλώνοντας μετα-μεταγραφικές ρυθμίσεις. Όσον αφορά την ΜΜΡ-2 στις 6h επώασης με ορεξίνη-α φαίνεται ότι μειώνεται ενώ στις 24h αυξάνει η έκφρασή της τόσο σε επίπεδο mRNA όσο και σε επίπεδο πρωτεΐνης. Όσον αφορά το MCP-1 υπάρχει μια μείωση των επιπέδων του κατά την επώαση με ορεξίνη-α για 6h και 12h στην μεγαλύτερη συγκέντρωση ορεξίνης, ενώ στις 24h και 48h υπάρχει σημαντική αύξηση Πολύ σημαντικός φαίνεται να είναι ο χρόνος επώασης των κυττάρων με ορεξίνη-α εφ όσον βλέπουμε ότι θετικές επιδράσεις σε δείκτες προαγωγής της αθηρωμάτωσης και αποσταθεροποίησης της αθηρωματικής πλάκας (MCP-1, ΜΜΡ-2/ΤΙΜΡ-1) βελτιώνονται μετά από επώαση των κυττάρων με ορεξίνη-α για 6h, ενώ μένουν ανεπηρέαστοι ή μπορεί να επιδεινώνονται μετά από επώαση για 12h, 24h, 48h. Συνοψίζοντας, η παρούσα μελέτη έδειξε έμμεσα ότι η ορεξίνη-α είναι ικανή να μειώσει την προσκόλληση μονοκυττάρων σε ενδοθηλιακά κύτταρα αναστέλλοντας τη διαδικασία της αθηρωμάτωσης, με την μείωση που προκάλεσε στην έκφραση της κυτοκίνης ΜCP-1. Επίσης δείχθηκε προστατευτική δράση της ορεξίνης-α στην αθηρωμάτωση, μέσω περιορισμού της αποσταθεροποίησης της αθηρωματικής πλάκας, όπως αποδείχτηκε από την μείωση που προκάλεσε στο λόγο ΜΜΡ-2/ΤΙΜΡ-1. Αυτές οι ευνοικές δράσεις φαίνεται να ασκούνται κατά τη βραχεία επώαση με ορεξίνη-Α και όχι κατά την πιο μακρά. Αυτό καταδεικνύει πώς η διάρκεια και ίσως και το πρότυπο επίδρασης της ορεξίνης-α σε κύτταρα που συμμετέχουν στην διαδικασία της αθηρωμάτωσης φαίνεται να είναι πολύ σημαντικά, εφ όσον βλέπουμε τις θετικές επιδράσεις της ορεξίνης-α τόσο στους δείκτες προαγωγής της αθηρωμάτωσης όσο και δείκτες αποσταθεροποίησης της αθηρωματικής πλάκας (MCP-1, ΜΜΡ-2/ ΤΙΜΡ-1) μετά από επώαση των κυττάρων με ορεξίνη-α για 6 ώρες, ενώ μένουν ανεπηρέαστοι ή μπορεί να επιδεινώνονται μετά από επώαση για 12h, 24h,48h. Περαιτέρω έρευνα είναι αναγκαία 1) για την κατανόηση του μηχανισμού δράσης της ορεξίνης-α στα ενδοθηλιακά κύτταρα ανθρώπινης αορτής και συγκεκριμένα μέσω ποιού μηχανισμού διαμεσολαβεί τη μείωση του MCP-1, του MMP-2 και την αύξηση του TIMP-1, 2) αν ευνοική δράση ασκείται και σε άλλα κύτταρα που συμμετέχουν στη διαδικασία αθηρωμάτωσης όπως λεία μυικά κύτταρα ή κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Τέλος, ο πιθανός προστατευτικός ρόλος της ορεξίνης-α στη διαδικασία αθηρωμάτωσης πρέπει να επιβεβαιωθεί και σε ζωικό μοντέλο αθηρωμάτωσης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σπέντζα Φλώρα
- Spentza Flora
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2873055