National and Kapodistrian University of Athens
O ρόλος της αυτοφαγίας στη συσσωμάτωση της α-συνουκλεΐνης από πρωτεΐνες που προσδένονται σε RNA.
Abstract
dc:descriptionΗ α-συνουκλεΐνη αποτελεί μια πρωτεΐνη, η οποία εντοπίζεται κυρίως στα προσυναπτικά άκρα των νευρώνων και έχει ταυτοποιηθεί ως το κύριο συστατικό των σωμάτιων Lewy (Lewy bodies), το παθολογικό χαρακτηριστικό της νόσου του Πάρκινσον και άλλων νευρογλοιακών κυτταροπλασματικών εγκλείστων. Έχει συνδεθεί με την παθολογία της νόσου του Πάρκινσον (PD)και άλλων νευροεκφυλιστικών νόσων, οι οποίες ονομάζονται α-συνουκλεϊνοπάθειες. Μέχρι σήμερα, έχουν εντοπιστεί σημειακές μεταλλάξεις και διπλασιασμοί ή τριπλασιασμοί του γενετικού τόπου της α-συνουκλεΐνης σε οικογένειες με αυτοσωμική επικρατή μορφή της νόσου. Η λειτουργία αυτής παραμένει άγνωστη, αλλά είναι πιθανόν να εμπλέκεται στην συναπτική νευροδιαβίβαση. Στόχος της συγκεκριμένης εργασίας είναι η μελέτη της ρύθμισης συσσωμάτωσης της α-συνουκλεΐνης από τον μηχανισμό της αυτοφαγίας μέσω πρωτεϊνών που προσδένονται σε RNA (RBPs). Σημαντικό ρόλο στην μετα-μεταγραφική ρύθμιση φαίνεται πως έχουν οι πρωτεΐνες που προσδένονται στα mRNAs (RNA Binding Proteins, RBPs). Οι RBPs συμμετέχουν σε μετα-μεταγραφικές τροποποιήσεις, όπως στο εναλλακτικό μάτισμα του πρόδρομου mRNA, στην εξαγωγή του mRNA από τον πυρήνα στο κυτταρόπλασμα, στην πολυαδενυλίωσή του, στη ρύθμιση της σταθερότητας ή της αποικοδόμησής του και σε διεργασίες μεταφραστικής ρύθμισής του. Όσον αφορά το μονοπάτι της αυτοφαγίας, αυτό είναι υπεύθυνο για την αποικοδόμηση τόσο των εκφυλισμένων πρωτεϊνών όσο και των κυτταρικών οργανιδίων. Βλάβη στην ενεργότητα της αυτοφαγίας προκαλεί τη συσσωμάτωση και το σχηματισμό εγκλείστων των πρωτεϊνών που φυσιολογικά καταστρέφονται. Επομένως, η ρύθμιση της αυτοφαγίας μπορεί να αποτρέψει τον σχηματισμό εγκλείστων και να μειώσει την πρόοδο των νευροεκφυλιστικών ασθενειών και των ασθενειών που προκαλούνται από τη συσσώρευση ανώμαλων πρωτεϊνών, και στη συγκεκριμένη περίπτωση της α-συνουκλεΐνης. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε αρχικά η επίδραση χημικών αναστολέων των μηχανισμών αποικοδόμησης των πρωτεϊνών στη συσσωμάτωση της α-συνουκλεΐνης και, στη συνέχεια, η ρύθμιση της συσσωμάτωσης της α-συνουκλεΐνης από το μονοπάτι της αυτοφαγίας μέσω των RBPs. Μελετήθηκαν οι RBPs TIA1, HuR,HuB,HuC,HuD,TDP43, TDP43-ΔNLS,Fus, RbFox2, RbFox3 και οι πρωτεΐνες Redd1 και Dyrk1A. Καθώς διαπιστώθηκε πως η υπερέκφραση των παραπάνω πρωτεϊνών μπορεί να επηρεάσει τη συσσωμάτωση της α-συνουκλεΐνης, μελετήθηκε η δράση των RBPs στο μηχανισμό της αυτοφαγίας. Παρατηρήθηκε πως τόσο η αναστολή του πρωτεασώματος όσο και η αναστολή της αυτοφαγίας, οδηγεί σε αύξηση της συσσωμάτωσης της α-συνουκλεΐνης. Κατά συνέπεια, διαπιστώθηκε πως η αποικοδόμηση των συσσωματωμάτων της α-συνουκλεΐνης γίνεται τόσο από το πρωτεάσωμα όσο και από την αυτοφαγία. Ακόμη, η υπερέκφραση των RBPs είχε σημαντική επίδραση στο μονοπάτι της αυτοφαγίας και κατ’ επέκταση στη ρύθμιση της συσσωμάτωσης της α-συνουκλεΐνης. Πιο συγκεκριμένα, οι πρωτεΐνες TIA1, HuB, TDP43-ΔNLS, FUS, RbFox3 και Dyrk1A ,σε συνθήκες υπερέκφρασης, έδρασαν ανασταλτικά στον μηχανισμό της αυτοφαγίας με αποτέλεσμα τη συσσώρευση συσσωματωμάτων α-συνουκλεΐνης. Αντιθέτως, οι πρωτεΐνες Redd1 και HuC συνέβαλλαν θετικά στον μηχανισμό της αυτοφαγίας περιορίζοντας και την τάση της α-συνουκλεΐνης για συσσωμάτωση. Οι υπόλοιπες RBPs, HuR,HuD,TDP43 και RbFox2, παρά τη ενισχυτική τους δράση στο μονοπάτι της αυτοφαγίας δεν κατάφεραν να περιορίσουν τη συσσωμάτωση της α-συνουκλεΐνης. Στην περίπτωση αυτή, πιθανώς να προκύπτει κάποια δυσλειτουργία στον μηχανισμό του πρωτεασώματος από την υπερέκφραση των παραπάνω πρωτεϊνών με αποτέλεσμα η δράση της αυτοφαγίας να μην είναι αρκετή για την αντιμετώπιση της συσσωμάτωσης της α-συνουκλεΐνης. Συμπερασματικά, τόσο οι RBPs όσο και οι μηχανισμοί αποικοδόμησης πρωτεϊνών μπορούν να αποτελέσουν νέους θεραπευτικούς στόχους των συνουκλεϊνοπαθειών, μέσω του ελέγχου που ασκούν στα πρωτεϊνικά επίπεδα σε μετα-μεταγραφικό επίπεδο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Νάκη Μαριάννα
- Naki Marianna
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2873086