National and Kapodistrian University of Athens
Η δράση των αντιοστεοπορωτικών φαρμάκων στην πρόληψη καταγμάτων καρπού
Abstract
dc:descriptionΟ καρπός (πηχεοκαρπική άρθρωση) είναι από τις πιο σύνθετες και πολύπλοκες αρθρώσεις του ανθρώπινου σώματος. Αποτελείται από 15 οστάρια που σχηματίζουν μεταξύ τους πολλές μικρές αρθρώσεις, προσδίδοντας έτσι στο χέρι μεγάλη ευλυγισία, ιδιαίτερη λειτουργικότητα και κίνηση προς όλες τις κατευθύνσεις. Είναι η άρθρωση που δοκιμάζεται καθημερινά σε κάθε δραστηριότητα και είναι εξαιρετικά επιρρεπής σε τραυματισμούς. Το πιο συχνό κάταγμα στον καρπό είναι το κάταγμα του περιφερικού άκρου της κερκίδας και συμβαίνει συνήθως λόγω πτώσης με απλωμένο χέρι. Προκαλείται κάταγμα με χαρακτηριστική παραμόρφωση του χεριού σε σχήμα πιρουνιού (τύπου Colles) ή αντίθετη παραμόρφωση από αυτή (τύπου Smith) ή ακόμη παραμόρφωση (τύπου Barton) ραχιαίο ή παλαμιαίο. Τα κατάγματα του κάτω πέρατος της κερκίδας διαχωρίζονται σε εξωαρθρικά και ενδοαρθρικά κατάγματα. Παράμετροι που λαμβάνονται υπ’ οψιν για την ταξινόμησή τους είναι: η παρεκτόπιση που έχουν (παλαμιαία- ραχιαία) και (κερκιδική- ωλένια) , η συμμετοχή της κάτω κερκιδοωλενικής άρθρωσης, η ύπαρξη συντριβής και η βράχυνση της κερκίδας. Οι γυναίκες μέσης και μεγάλης ηλικίας έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να υποστούν αυτό το κάταγμα διότι εμφανίζουν οστεοπόρωση- μείωση της οστικής μάζας και της οστικής αντοχής, οφειλόμενη κυρίως στην απότομη πτώση των οιστρογόνων με την έναρξη της εμμηνόπαυσης, έχοντας σαν αποτέλεσμα ταχεία απώλεια οστού για 4-8 έτη. Η οστεοπόρωση αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο πρόβλημα υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με τα δεδομένα της Π.Ο.Υ. η πάθηση προσβάλει 1 στις 3 γυναίκες ηλικίας άνω των 80 ετών. Για τους άντρες η αναλογία πασχόντων είναι 1 στους 5 άντρες ηλικίας άνω των 50 ετών. Στη χώρα μας 1 στις 2 γυναίκες και 1 στους 4 άντρες ηλικίας άνω των 50 ετών θα εκδηλώσει ένα τουλάχιστον κάταγμα σχετιζόμενο με οστεοπόρωση κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης ζωής τους. Αν και δεν υπάρχει θεραπεία πλήρους ίασης της οστεοπόρωσης υπάρχουν σημαντικά βήματα που μπορούν να γίνουν για να αντιμετωπιστεί. Υπάρχουν τρόποι πρόληψης της νόσου, μείωσης του ρυθμού απώλειας οστικής μάζας ή ακόμα και, ως ένα βαθμό, αντιστροφή της αραίωσης των οστών και βελτίωση της οστικής πυκνότητας. Η προστασία και πρόληψη από την οστεοπόρωση και τις συνέπειές της, περιλαμβάνει την έγκαιρη διάγνωση, τον σωστό και καλό τρόπο ζωής και την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Για τη έγκαιρη διάγνωση γίνεται εκτίμηση της οστικής πυκνότητας με την ειδική μέθοδο οστεοπυκνομετρίας (DXA), ιδιαίτερα κατά την εμμηνόπαυση, από την πρώτη τριετία της εμφάνισής της. Στον καλό τρόπο ζωής περιλαμβάνεται ένα υγιεινό διαιτολόγιο με επαρκή πρόσληψη Ca και Vit D. Οι ποσότητες Ca για την κάλυψη των ημερησίων αναγκών κυμαίνεται από 1000mg- 1500mg ενώ οι ανάγκες σε Vit D υπολογίζονται σε 800IU ημερησίως. Υπάρχουν αντιοστεοπορωτικά φάρμακα που χορηγούνται για την πρόληψη των καταγμάτων, την αύξηση της οστικής μάζας και γενικά την μείωση του κινδύνου κατάγματος. Στα οστεοπαραγωγικά φάρμακα ανήκει η τεριπαρατίδη, πεπτίδιο της παραθορμόνης (PTH 1-34) και έχει αναβολική δράση με παραγωγή νέου οστού, αύξηση της οστικής μάζας από το πρώτο εξάμηνο λήψης της, βελτίωση της γεωμετρίας, της αρχιτεκτονικής και της αντοχής του οστού. Η αγωγή είναι για 24 μήνες καθημερινά, υποδόρια, με συγχορήγηση Ca και Vit D. Έχει αποδειχθεί η αντικαταγματική δράση του φαρμάκου αυτού στα σπονδυλικά και μη σπονδυλικά κατάγματα διαρκείας για διάστημα 50 μηνών μετά το τέλος της 24μηνης αγωγής με σημαντική βελτίωση οστικής πυκνότητας. Ένα άλλο ευεργετικό αποτέλεσμα είναι η ταχύτερη πώρωση των καταγμάτων –νέων και παλιών- που δεν εμφάνιζαν ικανοποιητική πώρωση. Ακόμη συστήνεται για την θεραπεία προεμμηνοπαυσιακών γυναικών με οστεοπόρωση για την ασφάλεια της μετέπειτα κυοφορίας και γαλουχίας. Στα αντι-απορροφητικά - αντι-οστεοκλαστικά φάρμακα, που είναι ουσίες που μειώνουν την απορροφητική ικανότητα των οστεοκλαστών περιορίζοντας έτσι την αποδόμηση του οστού ανήκουν: α) τα διφωσφονικά, που είναι η πιο διαδεδομένη αγωγή. Περιλαμβάνουν την αλενδρονάτη που χορηγείται από το στόμα καθημερινά ή εβδομαδιαία, την ριζεδρονάτη, που χορηγείται από το στόμα καθημερινά ή εβδομαδιαία ή και δυο φορές μηνιαία, το ζολεδρονικό οξύ που είναι ενέσιμο (ενδοφλέβιο). Χορηγείται ετησίως/ανά 2 έτη και την ιμπανδρονάτη με εβδομαδιαία ή μηνιαία χορήγηση από το στόμα (ταμπλέτα) καθημερινά ή εβδομαδιαία ή ενέσιμη (ενδοφλέβια) 4 φορές ετησίως (ανά τρίμηνο). Συστήνεται η επανεκτίμηση της αγωγής των διφωσφωνικών κάθε έτος. β) Εκλεκτικοί τροποποιητές οιστρογονικών υποδοχέων (SERMs): αποτελούν μη στεροειδικούς παράγοντες που παρεμβαίνουν στους οιστρογονικούς υποδοχείς . Η ραλοξιφαίνη είναι ο κύριος αντιπρόσωπος της κατηγορίας αυτής. Αυξάνει την οστική πυκνότητα και μειώνει το ποσοστό εμφάνισης καρκίνου του μαστού σημαντικά, σε γυναίκες υψηλού κινδύνου. Λαμβάνονται καθημερινά απ’ το στόμα. Ενδείκνυνται κυρίως σε περιπτώσεις ήπιας οστεοπόρωσης της σπονδυλικής στήλης. γ) Ορμονικά σκευάσματα για υποκατάσταση. Σήμερα δεν συστήνονται σαν αντιοστεοπορωτική αγωγή πρώτης γραμμής, εκτός αν υπάρχουν ενδείξεις για την χρήση τους (στις νεότερες εμμηνοπαυσιακές γυναίκες). δ) Αναστολέας του RANK ligand (RANKL). Το Denosumab. Είναι μονοκλωνικό αντίσωμα. Είναι νέο φάρμακο με αντιοστεοκλαστική δράση για τα κατάγματα σπονδυλικής στήλης και ισχίου. Είναι ενέσιμο (υποδορίως) και χορηγείται κάθε 6 μήνες. Θα πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν μας αρκετούς παράγοντες όπως την μέτρηση οστικής πυκνότητας, το φύλο, την ηλικία, το ιστορικό καταγμάτων και παραμορφώσεων, τις καθημερινές συνήθειες του ασθενούς (αλκοόλ, κάπνισμα, διατροφή), την κληρονομική επιβάρυνση και τα συνοδά ιατρικά προβλήματά του- ώστε να αποφασίσουμε για το αν θα πρέπει να αρχίσει, να συνεχιστεί, να σταματήσει ή να αλλάξει η φαρμακευτική αγωγή για την πρόληψη και θεραπεία της οστεοπόρωσης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Αρεταίου Παναγιώτα
- Aretaiou Panagiota
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2875920