National and Kapodistrian University of Athens
Ο δάσκαλος στην περίοδο της Βενετοκρατίας
Abstract
dc:descriptionΑντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η παρουσίαση του θεσμού της εκπαίδευσης στον υπό βενετική κυριαρχία ελληνικό χώρο με κεντρικό ζητούμενο τον βασικό φορέα της, τον δάσκαλο. Την περίοδο της Βενετοκρατίας, η εκπαίδευση ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας ιδιωτών αλλά και των αστικών κοινοτήτων και της Καθολικής Εκκλησίας και προοριζόταν για λίγους, κατά κύριο λόγο άνδρες από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα των πόλεων. Τότε, κάνουν την εμφάνιση τους δύο κατηγορίες δασκάλων, εκείνοι της στοιχειώδους εκπαίδευσης και αυτοί της ανώτερης παιδείας. Οι πρώτοι, άτομα με λιγοστή μόρφωση τις περισσότερες φορές, στην πλειονότητά τους ιερείς ή μοναχοί αλλά και γραφείς, νοτάριοι ή μισθοφόροι στρατιώτες που, παράλληλα με τις γεωργικές ή άλλες ασχολίες, αναλάμβαναν και τη διδασκαλία, αυξάνοντας το εισόδημά τους. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα, συνήθως οι ιερείς ή οι νοτάριοι, προετοίμαζαν τους μελλοντικούς ομότεχνούς τους. Όσον αφορά τη διδασκαλία των εγκύκλιων μαθημάτων, αυτήν την παρείχαν ιδιωτικοί δάσκαλοι, λαϊκοί και ιερωμένοι, ορθόδοξοι και λατίνοι, είτε κατ’οίκον είτε σε σχολεία. Οι παραπάνω υπήρξαν λόγιοι με σημαντική πνευματική καλλιέργεια, απόφοιτοι, σε αρκετές περιπτώσεις, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της Ιταλίας. Κάποιοι από αυτούς αμείβονταν από τα εισοδήματα κληροδοτημάτων, ενώ άλλοι από τους μαθητές τους. Δάσκαλοι με αξιόλογη παιδεία ήταν συνήθως και όσοι αναλάμβαναν το αξίωμα του δημόσιου δασκάλου, εκείνου που διοριζόταν και μισθοδοτούνταν από ορισμένες αστικές κοινότητες των βενετοκρατούμενων περιοχών για την παροχή στοιχειώδους ή και ανώτερης παιδείας, κατά κύριο λόγο σε παιδιά ευγενών, αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις σε παιδιά από τα υπόλοιπα κοινωνικά στρώματα. Για την εκπόνηση της εργασίας αυτής αξιοποιήθηκαν τόσο η προϋπάρχουσα βιβλιογραφία όσο και δημοσιευμένες πρωτογενείς πηγές (συμβάσεις μαθητείας κ.α.). Μετά από μια διεξοδική παρουσίαση των κοινωνικοπολιτικών, οικονομικών και πολιτισμικών συνθηκών που επικρατούσαν στα εδάφη υπό βενετική κυριαρχία, εξετάζονται οι εκπαιδευτικοί θεσμοί που αναπτύχθηκαν τόσο στην μητρόπολη, τη Βενετία, όσο και στις κτήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Κυρίως, όμως, η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στον δάσκαλο, τον ρόλο του ως φορέα της εκπαίδευσης και στην εξέλιξή του με την πάροδο των αιώνων από περιοχή σε περιοχή, τόσο στην Κρήτη όσο και στα Ιόνια Νησιά. Εξετάζονται το επίπεδο των σπουδών των δασκάλων, το αντικείμενο και ο τρόπος διδασκαλίας τους και γίνεται μια απόπειρα να αναλυθούν η ταυτότητά τους, η καταγωγή και η κοινωνική τους θέση, η οικονομική τους κατάσταση, οι θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, στοιχεία με βάση τα οποία εξάγονται πολύτιμα συμπεράσματα. Τέλος, μέσα από τη μελέτη αυτή ανιχνεύεται ο τρόπος με τον οποίο προσελάμβαναν τα λογοτεχνικά κείμενα της εποχής την μορφή του δασκάλου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μιχαλάκη Αικατερίνη
- Michalaki Aikaterini
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2876542