National and Kapodistrian University of Athens
Το φορτίο των φροντιστών ατόμων με σωματική αναπηρία: Μελέτη στο πλαίσιο Κέντρου Αποκατάστασης στην Καλαμάτα
Abstract
dc:descriptionΤο φορτίο των φροντιστών ατόμων με σωματική αναπηρία: Μελέτη στο πλαίσιο Κέντρου Αποκατάστασης στην Καλαμάτα. Εισαγωγή: Η αναπηρία ως αποτέλεσμα μιας νόσου αποτελεί μια χρόνια κατάσταση με υψηλό επιπολασμό τόσο στην Ελλάδα όσο και στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Μελέτες έχουν δείξει πως οι φροντιστές ατόμων με αναπηρία αποτελούν ένα πολύτιμο υγειονομικό πόρο για τα Συστήματα Υγείας, καθώς με τίμημα την υψηλή επιβάρυνση, το έντονο ψυχικό φορτίο και τη χαμηλή ποιότητα ζωής τους, φροντίζουν στην Κοινότητα τους ασθενείς εξασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα των Συστημάτων Υγείας. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση της επιβάρυνσης, της κατάθλιψης και του άγχους σε φροντιστές ατόμων με αναπηρία στο πλαίσιο νοσηλείας σε κέντρο αποκατάστασης καθώς και η επιβεβαίωση της υπόθεσης ότι ο δείκτης ανεξαρτησίας του ατόμου που φροντίζουν σχετίζεται με μείωση της επιβάρυνσης, του άγχους και της κατάθλιψης που υφίστανται. Υλικό – Μέθοδος: Η έρευνα διεξήχθη το χρονικό διάστημα Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2018 και αφορούσε φροντιστές ατόμων με αναπηρία που νοσηλεύονταν στο πλαίσιο κέντρου αποκατάστασης στην πόλη της Καλαμάτας. Στην μελέτη συμμετείχαν 30 άτομα με αναπηρία ως αποτέλεσμα εγκεφαλικού επεισοδίου ή κατάγματος κάτω άκρου και οι φροντιστές τους. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε τρείς φάσεις, κατά την είσοδο του ασθενή στο κέντρο, κατά την πορεία του και τρείς μήνες μετά την έξοδο του από αυτό. Τα ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν από την ερευνήτρια στο πλαίσιο προσωπικής συνέντευξης και περιελάμβαναν: τη συνέντευξη επιβάρυνσης του Zarit (Zarit Burden Interview-ZBI), τη συνέντευξη του δείκτη λειτουργικότητας του Barthel (BI), την κλίμακα για την κατάθλιψη και το άγχος σε νοσοκομειακούς ασθενείς HADS και ερωτήσεις για τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος και των ασθενών. Τα παραπάνω ερωτηματολόγια παρουσιάζουν υψηλές τιμές αξιοπιστίας και εγκυρότητας. Για την κωδικοποίηση και τη στατιστική επεξεργασία χρησιμοποιήθηκε το SPSS v.22, ενώ η στατιστική επεξεργασία περιελάμβανε περιγραφικά στατιστικά, έλεγχο ανεξαρτησίας X2, μη παραμετρικό έλεγχο U των Mann-Whitney, συσχέτιση με το δείκτη (ρ) του Spearman, καθώς ο έλεγχος κατανομής συχνοτήτων Kolmogorov-Smirnov έδειξε πως κάποια από τα ποσοτικά δεδομένα δεν ακολουθούν κανονική κατανομή. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας θεωρήθηκε στατιστικά σημαντικό στο επίπεδο του p<0,05. Αποτελέσματα: Στην έρευνα συμμετείχαν 30 φροντιστές, εκ των οποίων 14 (46.7%) ήταν άνδρες και 16 (53.3%) γυναίκες, 8 (26.7%) ήταν απόφοιτοι Δημοτικού, 10 (33.3%) δευτεροβάθμιας και 12 (40%) τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ η πλειοψηφία (σε ποσοστό 70-76.7%) ήταν μέτριας οικονομικής κατάστασης σε όλες τις φάσεις. Οι φροντιστές ήταν στο σύνολό τους άμισθοι, εκ των οποίων οι 16 (53.3%) ήταν σύζυγοι και οι 14 (46.7%) γονείς. Στην πρώτη φάση οι 18 (60%) συγκατοικούσαν με τον ασθενή, στη δεύτερη φάση οι 5 (16.7%), ενώ στην τρίτη φάση οι 19 (63.3%). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα και οι τρείς κλίμακες που χρησιμοποιήθηκαν έδειξαν υψηλή αξιοπιστία. Επιπλέον, στην κλίμακα της επιβάρυνσης, προέκυψε στατιστικά σημαντική μείωση (σε επίπεδο σημαντικότητας <0.01) των παραγόντων της «προσωπικής έντασης» και της «έντασης του ρόλου» μεταξύ της πρώτης και δεύτερης φάσης, καθώς και μεταξύ της πρώτης και τρίτης φάσης. Ο παράγοντας «αποστέρηση σχέσεων» επίσης εμφάνισε στατιστικά σημαντική μείωση (σε επίπεδο σημαντικότητας <0.01) μεταξύ πρώτης και τρίτης φάσης, ενώ για τον παράγοντα «διαχείριση φροντίδας» παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση (σε επίπεδο σημαντικότητας <0.01) μεταξύ πρώτης και δεύτερης φάσης καθώς και μεταξύ πρώτης και τρίτης φάσης. Οι παράγοντες «άγχος» και «κατάθλιψη» της κλίμακας HADS σημείωσαν στατιστικά σημαντική μείωση σε όλες τις συγκρίσεις ανά ζεύγη των φάσεων σε επίπεδο σημαντικότητας <0.01, εκτός από την περίπτωση της κατάθλιψης μεταξύ δεύτερης και τρίτης φάσης που η μείωση ήταν στατιστικά σημαντική σε επίπεδο σημαντικότητας <0.05. Τέλος, ο «δείκτης ανεξαρτησίας» των ασθενών του ερωτηματολογίου Barthel Index σημείωσε στατιστικά σημαντική βελτίωση μεταξύ εισόδου και εξόδου από το κέντρο αποκατάστασης (σε επίπεδο σημαντικότητας <0.01). Συμπεράσματα: Η έρευνα επιβεβαίωσε τα πορίσματα προηγούμενων ερευνών και ανέδειξε τη μεγάλη συνεισφορά των άτυπων φροντιστών στην περιποίηση ασθενών με αναπηρία, οι οποίοι εξαιτίας του συγγενικού δεσμού με τον ασθενή αισθάνονται μεγάλο βαθμό ηθικής και συναισθηματικής δέσμευσης, ειδικά στο σκέλος της ψυχικής υγείας. Το τελικό συμπέρασμα της μελέτης ήταν η αναγκαιότητα η Πολιτεία να στηρίξει το έργο των άτυπων φροντιστών δημιουργώντας νέες υπηρεσίες και προγράμματα προκειμένου να περιορίσουν την επιβάρυνσή τους, αλλά και τη χαμηλή ποιότητα ζωής τους που οδηγεί τελικά σε κακή ψυχική και σωματική υγεία.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καρτερολιώτη Ευγενία
- Karterolioti Evgenia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2876677