National and Kapodistrian University of Athens
ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΜΟΡΦΙΝΗΣ ΣΤΟ ΜΗΤΡΙΚΟ ΠΛΑΣΜΑ ΚΑΙ ΓΑΛΑ ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΕΠΙΣΚΛΗΡΙΔΙΟ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΡΙΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ
Abstract
dc:descriptionΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μορφίνη, κύριο αλκαλοειδές του ακατέργαστου οπίου και αγωνιστής των οπιοειδών υποδοχέων, αποτελεί το πολυτιμότερο αναλγητικό στο σοβαρής έντασης άλγος. Μία από τις κύριες κλινικές χρήσεις της μορφίνης είναι η χορήγηση της στην καισαρική τομή για μετεγχειρητική αναλγησία. Ο πόνος που επάγει η καισαρική τομή είναι σοβαρής έντασης το πρώτο 24ωρο και η μετεγχειρητική αναλγησία που επιλέγεται πρέπει να είναι επαρκής για την γρήγορη ανάρρωση της μητέρας και την άμεση διεξαγωγή του θηλασμού. Έτσι, στα πλαίσια μίας πολυπαραγοντικής μετεγχειρητικής αναλγησίας, η μορφίνη αποτελεί το gold standard με τις φαρμακοδυναμικές και φαρμακοκινητικές ιδιότητες της να την καθιστούν ως το πιο κατάλληλο ισχυρό αναλγητικό με τις λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες στην σωστά χορηγούμενη δοσολογία. Η οδός χορήγησης της μπορεί να είναι είτε η επισκληρίδιως, όπου η μορφίνη ενίεται απευθείας στο νωτιαίο μυελό, είτε η υποδόριος. Ο θηλασμός, ως μία από τις πιο σημαντικές διαδικασίες λόγω των θρεπτικών και ψυχολογικών του πλεονεκτημάτων, προτείνεται να διεξάγεται άμεσα μετά τον τοκετό. Ωστόσο, δεν είναι σαφής η εκτίμηση της χορηγούμενης μορφίνης ως ασφαλές μετεγχειρητικό αναλγητικό μέσο κατά τον θηλασμό. Υπάρχουν αντιδικίες σχετικά με τα επίπεδα της μορφίνης στο μητρικό γάλα και την επίδραση τους στο νεογνό που θηλάζει. Μπορεί η χρήση της να είναι διαδεδομένη και μακρόχρονη, οι αποδείξεις όμως ότι είναι ασφαλής κατά τον θηλασμό είναι ανεπαρκείς. ΣΚΟΠΟΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η μέτρηση των επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα το πρώτο 24ωρο μετά από επισκληρίδιο και υποδόριο χορήγηση της και η αξιολόγηση τους για το κατά πόσο αυτά είναι ασφαλή ώστε να μπορεί να διεξαχθεί ο θηλασμός του νεογνού άμεσα μετά τον τοκετό. Πληθυσμός της παρούσας μελέτης ήταν έγκυες τελειόμηνες γυναίκες που θα υποβάλλονταν σε καισαρική τομή και η μορφίνη χορηγούταν στο τέλος της επέμβασης είτε επισκληριδίως είτε υποδορίως. ~ 10 ~ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Η συλλογή των δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος έγινε στο Μαγγίνειο Μαιευτήριο και την Α’ Πανεπιστημιακή Κλινική Αναισθησιολογίας του Αρεταίειου Νοσοκομείο, μετά από την έγκριση της Επιστημονικής Επιτροπής του Νοσοκομείου. Δείγματα και από τα δύο βιολογικά υλικά συλλέγονταν στις 6, 12 και 24 ώρες μετά την χορήγηση της μορφίνης και φυλάσσονταν σε βαθιά κατάψυξη (-70 οC) μέχρι την ανάλυση τους. Η ανάλυση των δειγμάτων και η ανάπτυξη των μεθόδων ανάλυσης πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Ειδικότερα, αναπτύχθηκε η μέθοδος επεξεργασίας των δειγμάτων μητρικού γάλακτος και η επικύρωση της ενώ πραγματοποιήθηκε και μελέτη σταθερότητας της μορφίνης σε μητρικό γάλα σε διάφορες συνθήκες φύλαξης για χρονικό διάστημα ενός μηνός. Η επικύρωση της μεθόδου επεξεργασίας των δειγμάτων πλάσματος βασίστηκε στην αντίστοιχη του γάλακτος. Η ποσοτικοποίηση της μορφίνης στα δείγματα έγινε με την αναλυτική τεχνική της αέριας χρωματογραφίας σε συνδυασμό με φασματομετρία μαζών (GC-MS). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Δείγματα μητρικού πλάσματος και γάλακτος συλλεχθήκαν από 6 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 2 mg επισκληριδίως 15 λεπτά πριν την συρραφή του δέρματος και από 2 γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε μορφίνη 0,1mg/kg υποδορίως στο τέλος της επέμβασης. Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στα επίπεδα μορφίνης μεταξύ επισκληριδίου και υποδόριας χορήγησης της. Μετρήσιμα επίπεδα μορφίνης στο πλάσμα σημειώθηκαν μόνο στις 6 ώρες και αυτά κυμαίνονταν από 1 1.66 ng/ml. Στις 12 ώρες η πλειοψηφία των δειγμάτων εμφάνισε επίπεδα μη ανιχνεύσιμα (< 0,5 ng/ml) ενώ τα υπόλοιπα ανάμεσα στο LLOD (= 0.5 ng/ml) και στο LLOQ (= 1 ng/ml). Η μέγιστη συγκέντρωση μορφίνης στο μητρικό γάλα σημειώθηκε σε υποδόριο χορήγηση της. Σε όλες τις γυναίκες παρατηρήθηκε μία πτωτική σχέση των επιπέδων μητρικού πλάσματος στον χρόνο ενώ στο γάλα δεν μπόρεσε να εξαχθεί σαφές αποτέλεσμα λόγω της ανεπαρκούς παραγωγής γάλακτος και της αδυναμίας λήψης δειγμάτων για όλες τις ώρες για κάθε γυναίκα. Τα επίπεδα στο μητρικό γάλα στις 6 ώρες κυμαίνονταν από 2,73 – 4,64 ng/ml. Ο μέσος λόγος ~ 11 ~ Milk-to-plasma για την υποδόρια χορήγηση μορφίνης στις 6 ώρες ισούται με 4,64:1 ενώ ο αντίστοιχος για την επισκληρίδιο χορήγηση μορφίνης ισούται με 3,35:1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανίχνευση αρκετά χαμηλών επιπέδων μορφίνης στο μητρικό πλάσμα και γάλα τις συγκεκριμένες ώρες, με τις συγκεκριμένες οδούς χορήγησης και στις συγκεκριμένες δοσολογίες, η σύγκριση τους με αντίστοιχες βιβλιογραφικές αναφορές και η εκτίμηση τους από ειδικούς δείκτες έκθεσης του νεογνού στο φάρμακο (λόγος Μ/Ρ, RID) επιτρέπουν την διεξαγωγή ενός ασφαλούς θηλασμού τουλάχιστον μετά τις πρώτες 6 ώρες. Η παρούσα μελέτη βρίσκεται σε εξέλιξη προς συλλογή περισσότερων δειγμάτων μητρικού πλάσματος και γάλακτος τόσο σε επισκληρίδιο όσο και υποδόριο χορήγηση μορφίνης, και λαμβάνοντας ένα ή δύο επιπλέον δείγματα μητρικού πλάσματος κατά την περίοδο που διεξάγεται για πρώτη φορά ο θηλασμός μετά τον τοκετό (2-4 ώρες) για την πλήρη εκτίμηση διακύμανσης των επιπέδων και της έκθεσης του νεογνού στην μορφίνη.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Δημητρίου Πολυξένη
- Dimitriou Polyxeni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2877858