National and Kapodistrian University of Athens
Οι εκδραματίσεις ως εργαλείο στην κατανόηση της οριακής παθολογίας
Abstract
dc:descriptionΗ συγκεκριμένη κλινική έρευνα στοχεύει στην απεικόνιση της έννοιας της εκδραμάτισης και στο να συμβάλλει στη βαθύτερη κατανόηση του φαινομένου. Η εργασία αυτή σκοπεύει να συνδέσει θεωρητικές προσεγγίσεις με κλινικές πρακτικές για την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου. Η μεθοδολογία που ακολουθείται είναι ποιοτική και συνδυάζει στοιχεία εννοιολογικής και κλινικής έρευνας, εστιάζοντας στη μελέτη περιστατικού (case study). Η σύνδεση της έννοιας της εκδραμάτισης με τα εν λόγω περιστατικά θα γίνει μέσα από την αναγνώριση του φαινομένου ως χαρακτηριστικού της ψυχοθεραπείας ατόμων με οριακά στοιχεία προσωπικότητας. Η βασική υπόθεση που εξετάζουμε είναι η συσχέτιση μεταξύ αρχαϊκού άγχους - όπως αυτό προκαλείται από τον φόβο εγγύτητας/αποχωρισμού - με ενέργειες εκδραμάτισης. Το βασικό ερώτημα που θα μας απασχολήσει είναι εάν ο φόβος εγγύτητας που βιώνεται κατα διαστήματα στη σχέση με τη θεραπεύτρια είχε ως συνέπεια εκδραματίσεις. Συνολικός μας στόχος είναι να μελετηθεί σε βάθος το φαινόμενο της εκδραμάτισης εντός μιας ψυχοδυναμικής θεραπείας, χρησιμοποιώντας κλινικό υλικό κυρίως απο ένα συγκεκριμένο περιστατικό, το οποίο παρουσιάζει οριακά στοιχεία προσωπικότητας. Καθώς στη θεραπεία τέτοιων ασθενών οι εκδραματίσεις είναι αναπόσπαστο κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας, η κατανόησή τους είναι μείζονος σημασίας για την εξέλιξη της θεραπείας. Ένας ορισμός της εκδραμάτισης είναι ο εξής: “μια σύνθετη, στοχευμένη, εγω-συντονική δράση, η οποία σχετίζεται με μερικώς απωθημένες και αναβιωμένες ασυνείδητες ενορμήσεις, ή μνήμες και συναισθήματα. Οφείλουμε να τη διαφοροποιήσουμε από την άμεση κινητική εκφόρτιση των ενορμητικών εντάσεων. Ως εκδράματιση δεν εννοούμε μόνο την σωματική κίνηση αλλά και τον λόγο, όταν αυτός δεν χρησιμοποιείται για επικοινωνία” (Rexford, 1978). Η εκδραμάτιση περιγράφεται ως “δράση με ασυνείδητα κίνητρα, στη θέση της μνήμης, της σκέψης ή της συναίσθησης οδυνηρών πραγμάτων. Έχει αναφερθεί ότι τα άτομα τα οποία εκδραματίζουν, παρουσιάζουν δυσλειτουργίες ή αδυναμίες του Εγώ, ελάχιστη ικανότητα για μετουσίωση και φαντασία, έλλειψη ανοχής στη ματαίωση, ανικανότητα να επιτύχουν σταθερότητα του αντικειμένου και συγχυσμένη ταύτιση με το αντικειμενο” (Rexford,1978 σελ. 250). Άλλοι συγγραφείς εστιάζουν στη ναρκισσιστική της φύση και τη σχέση της με την παρανοϊκή σχιζοειδή θέση, στη χρήση μηχανισμών σχάσης και προβολής και ως επίδραση της ρήξης στην σχέση μητέρας-βρέφους κατά τα πρώτα δυο χρόνια (Rosenfeld 1964, Bion, 1962, Rexford 1978, Sandler et al. 1970). Το άγχος αποχωρισμού ως προέλευση της εκδραμάτισης έχει συζητηθεί από αρκετούς ψυχαναλυτές, όπως οι Bion (1962), Greenacre (1962), Grinberg (1968), Gaddini (1982). Μελετώντας, όμως, το κλινικό υλικό, συμπεραίνουμε ότι ένα μέρος των εκδραματίσεων των οριακών ασθενών συσχετίζεται τόσο με το άγχος αποχωρισμού όσο και με τον φόβο εγγύτητας. Μπορούμε να πούμε ότι ο φόβος εγγύτητας και το άγχος αποχωρισμού είναι αλληλένδετα στοιχεία, ιδιαίτερα ως προς την κλινική ομάδα που μας απασχολεί. Προτείνω την προσέγγιση της εκδραμάτισης ως ένα αναγκαίο και αναπόσπαστο κομμάτι της αναλυτικής διαδικασίας. Χωρίς την εις βάθος κατανόηση της σημασίας της εκδραμάτισης- είτε σε γενικό πλαίσιο είτε όπως παρουσιάζεται από συγκεκριμένα άτομα- δεν μπορεί να υπάρξει ολοκληρωμένη αντίληψη των διαδραματιζόμενων ψυχικών γεγονότων. Οι εκδραματίσεις οφείλουν να αναγνωρίζονται, να κατανοούνται, να αναλύονται και να ερμηνεύονται, όπως όλα τα υπόλοιπα ψυχικά παράγωγα. Η κάθε περίπτωση εκδραμάτισης είναι απόρροια της σχέσης αναλυτή-αναλυόμενου και έτσι μπορεί να θεωρηθεί ως μια διαδικασία που περιλαμβάνει δύο μετέχοντες. Στην εργασία αυτήν αναλύουμε τον ρόλο της θεραπευτικής σχέσης υπο το παραπάνω πρίσμα, και συγκεκριμένα, εξετάζουμε την αντιμεταβίβαση του αναλυτή και το πώς αυτή αλληλεπιδρά με τις εκδραματίσεις του ασθενούς.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μακρή Χλόη
- Makri Chloe
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2881613