Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Σοβαρή αιματολογική νόσος στον Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ): φυσική ιστορία, κλινική εικόνα, ανταπόκριση στη θεραπεία και έκβαση στην κοορτή του «Αττικόν»

Abstract

dc:description

Ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) είναι ένα χρόνιο πολυσυστηματικό αυτοάνοσο νόσημα του συνδετικού ιστού με κλινική και ορολογική ετερογένεια. Χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη διεγερμένων αυτοδραστικών Β και Τ λεμφοκυττάρων που οδηγούν στην παραγωγή αντισωμάτων και ανοσοσυμπλεγμάτων, τα οποία προκαλούν ιστική βλάβη. Η αιτιολογία της νόσου είναι άγνωστη και πολυπαραγοντική. Το φάσμα των κλινικών εκδηλώσεων της νόσου είναι ευρύ. Μπορεί να εκδηλωθεί με προσβολή ενός ή περισσότερων οργάνων ή συστημάτων, συνήθως με εξάρσεις και υφέσεις και είναι δυνατό να διαδράμει από ήπια έως πολύ σοβαρή. Ένα από τα συστήματα που προσβάλλει ο ΣΕΛ είναι το αιμοποιητικό με εκδηλώσεις που ενίοτε είναι απειλητικές για τη ζωή του ασθενούς. Η συγκεκριμένη μελέτη περιγράφει τη σοβαρή αιματολογική νόσο του ΣΕΛ όπως αυτή κατεγράφη σε 40 από τους 512 (7,8%) ασθενείς που παρακολουθούνται στη Μονάδα Κλινικής Ανοσολογίας και Ρευματολογίας του ΠΓΝ «Αττικόν» με το γυναικείο φύλο να υπερτερεί (n=34/40). Συχνότερη εκδήλωση αναδείχθηκε η αυτοάνοση θρομβοπενία (ITP) (n=16/40), ενώ ακολουθούν οι λευκοπενία (ουδετεροπενία) (n=10/40), η αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία (AIHA) (n=8/40), η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (TTP) (n=4/40) και το αιμοφαγοκυτταρικό σύνδρομο (MAS) (n=2/40). Ως σοβαρή αιματολογική νόσος ορίζεται στη συγκεκριμένη μελέτη βάσει της διεθνούς βιβλιογραφίας: η αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία με Hb<8mg/dl (AIHA), η ουδετεροπενία (<1000/mm3), η λεμφοπενία (<500/mm3), η αυτοάνοση θρομβοπενία (ITP) (<20.000/mm3), η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (TTP) και το αιμοφαγοκυτταρικό σύνδρομο (MAS) στα πλαίσια του ΣΕΛ. Βασικός παθοφυσιολογικός μηχανισμός της αιματολογικής νόσου στο συγκεκριμένο νόσημα του συνδετικού ιστού φαίνεται και βάσει της διεθνούς βιβλιογραφίας να αποτελεί η αυτοανοσία και η «επίθεση» των κυκλοφορούντων αυτοαντισωμάτων του ΣΕΛ στα διάφορα συστατικά του αιμοποιητικού συστήματος των συγκεκριμένων ασθενών. Σημαντικό ρόλο στην έγκαιρη διάγνωση και άμεση θεραπευτική παρέμβαση των ασθενών με σοβαρό αιματολογικό ΣΕΛ φαίνεται να διαδραματίζει η συμπτωματολογία αυτών κατά την εμφάνιση των αιματολογικών διαταραχών. Χαρακτηριστικά στη συγκεκριμένη εργασία οι ασθενείς με ITP (37,5%), n=6/16),TTP (75%, n=3/4) και MAS (100%)στα πλαίσια του ΣΕΛ παρουσιάζουν εντονότερη και περισσότερο έκδηλη κλινική συμπτωματολογία στη διάγνωση ή/και στην έξαρση του σοβαρού αιματολογικού ΣΕΛ. Ανάλογη της κλινικοεργαστηριακής κατάστασης των ασθενών με ΣΕΛ και σοβαρή νόσο του αιμοποιητικού, αλλά και με την προσβολή μείζονων οργάνων είναι και η θεραπευτική προσέγγιση αυτών. Ως θεραπεία πρώτης γραμμής των συγκεκριμένων ασθενών χρησιμοποιούνται τα γλυκοκορτικοειδή σε υψηλές δόσεις είτε per os είτε σε ενδοφλέβιες ώσεις. Όλοι οι ασθενείς της κοορτής του «Αττικόν» έλαβαν υψηλές δόσεις κορτικοειδών. Οι ασθενείς με σοβαρή AIHA πέραν των στεροειδών έλαβαν αζαθειοπρίνη (62,5%, n=6/8) και ανασυναδυασμένη γ-σφαιρίνη(n=3/8). Δύο περιστατικά παρουσίαζαν ανθεκτική AIHA στη συνήθη θεραπεία (IV-MP, IVIG, AZΑ) και χρειάστηκε τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής σε κυκλοφωσφαμίδη, rituximab, ενώ ένα εξ αυτών παρουσίασε ύφεση με την χορήγηση ofatumumab. Στη θεραπεία των ασθενών με ITP χρησιμοποιήθηκαν οι παραπάνω θεραπείες με περισσότερο συχνή την χορήγηση της IVIG. Ένα περιστατικό υπεβλήθη σε σπληνεκτομή, ενώ ένα ακόμη περιστατικό παρουσίαζε ανθεκτική ITP και έλαβε ελτροβοπάγη με την οποία επετεύχθει ύφεση, ωστόσο διεκόπη λόγω επεισοδίου πνευμονικής εμβολής. Σε ό,τι αφορά τη θεραπεία των TTP και MAS, χρησιμοποιήθηκαν και σε αυτές τις περιπτώσεις υψηλές δόσεις κορτικοειδών σε συνδυασμό με την πλασμαφαίρεση, την ισχυρή ανοσοκαταστολή (IVIG,CYC, RTX, MMF) και την υποστηρικτική αγωγή (αντιμικροβιακή αγωγή, αυξητικοί παράγοντες των κοκκοκυττάρων). Ωστόσο, παρά τις προωθημένες ανοσοκατασταλτικές θεραπείες εξακολουθούν να υπάρχουν ανθεκτικές περιπτώσεις σοβαρής αιματολογικής νόσου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Φλούδα Σοφία
  • Flouda Sofia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2881912

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Φλούδα Σοφία; Flouda Sofia. Σοβαρή αιματολογική νόσος στον Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ): φυσική ιστορία, κλινική εικόνα, ανταπόκριση στη θεραπεία και έκβαση στην κοορτή του «Αττικόν». 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2881912