Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος του πολυμορφισμού CYP2C19*2 στην αιμοπεταλιακή απάντηση στην κλοπιδογρέλη σε στεφανιαίους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ

Abstract

dc:description

Η στεφανιαία νόσος κατέχει πρωτεύουσα θέση στα αίτια θανάτου στις περισσότερες οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες, ενώ είναι υπεύθυνη και για ένα σημαντικό ποσοστό θανάτων ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη. Τα αιμοπετάλια -κύτταρα με καθοριστική συμβολή στη δημιουργία αγγειακών θρόμβων- αποτελούν εδώ και δεκαετίες αντικείμενο έρευνας στo πλαίσιo της μεγάλης προσπάθειας που πραγματοποιείται για τη πρόληψη, τη θεραπεία αλλά και τον περιορισμό των υποτροπών των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Η ασπιρίνη και η κλοπιδογρέλη συνιστούν δυο δραστικές αντιαιμοπεταλιακές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως θεμελιώδης θεραπεία, δευτερογενούς κυρίως πρόληψης, καρδιαγγειακών ασθενών, σακχαροδιαβητικών ή μη. Η κλοπιδογρέλη ανήκει στις θειενοπυριδίνες, ο μηχανισμός δράσης της οποίας στοχεύει στη μη αναστρέψιμη αναστολή της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης, ενώ η εισαγωγή της στη θεραπευτική φαρέτρα των κλινικών ιατρών συνεισέφερε σημαντικά στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Τα ισχαιμικά συμβάματα όμως που εξακολουθούν να καταγράφονται σε ασθενείς υπό θεραπεία οδήγησαν στην ανάδειξη του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», ειδικότερα στη μη ικανοποιητική ή ποικιλότροπη ανταπόκριση των ασθενών στο φάρμακο, επί το πλείστον μελετημένη σε στεφανιαίους ασθενείς μετά από τοποθέτηση stent. Εργαστηριακά, η μεταβλητή αυτή ανταπόκριση των ασθενών στην κλοπιδογρέλη δύναται να καταγραφεί από τις εργαστηριακές δοκιμασίες λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων ως παρουσία HPR (υψηλή αιμοπεταλιακή αντιδραστικότητα) η οποία σε πληθώρα μελετών φαίνεται να συσχετίζεται με αξιοσημείωτου βαθμού ισχαιμικές επιπλοκές. Η παγκόσμια προσπάθεια διερεύνησης του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη» αναδεικνύει κυρίως μια πολυπαραγοντική οντότητα από την οποία ευρέως μελετημένοι είναι γενετικοί πολυμορφισμοί πρωτίστως ενζύμων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό του φαρμάκου στο ήπαρ. Ο ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά περισσότερο από όλους τους υπόλοιπους φαρμακοκινητικά και φαρμακοδυναμικά τη θεραπευτική έκβαση των καρδιαγγειακών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, ωστόσο αρκετές και μεγάλες μελέτες επ΄αυτού παραμένουν αντικρουόμενες. Η παρούσα εργασία επιχειρεί τη διερεύνηση του ρόλου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού του ενζύμου CYP2C19 σε καρδιαγγειακούς ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ υπό σταθερή αγωγή με κλοπιδογρέλη, στην εμφάνιση υψηλής αντιδραστικότητας των αιμοπεταλίων (HPR) -έτσι όπως εκτιμάται με την εργαστηριακή δοκιμασία LTA (δοκιμασία οπτικής θολοσιμετρικής συσσώρευσης)- και στην επίπτωση των ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων και κατά συνέπεια στην ανταπόκριση των ασθενών αυτών στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία. Στο γενικό μέρος περιγράφονται ο ρόλος των αιμοπεταλίων στην πρωτογενή φυσιολογική αιμόσταση αλλά και στην αθηροθρόμβωση, οι κατηγορίες των αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων και ο μηχανισμός δράσης τους, οι εργαστηριακές δοκιμασίες εκτίμησης της αιμοπεταλιακής λειτουργικότητας, τα αίτια της αντίστασης στην κλοπιδογρέλη που βρίσκονται υπό συνεχή έρευνα και τα πιθανά αίτια της ελαττωμένης ανταπόκρισης των σακχαροδιαβητικών ασθενών στο φάρμακο. Στο ειδικό μέρος της εργασίας καταγράφονται ο σκοπός, οι μέθοδοι, η στατιστική ανάλυση, τα αποτελέσματα και η συζήτηση με τα συμπεράσματα της έρευνας. Το κύριο εύρημα της μελέτης μας καταδεικνύει έναν αξιοσημείωτο προγνωστικό ρόλο της παρουσίας της υψηλής αιμοπεταλιακής δραστικότητας (HPR), αλλά και της LTA δοκιμασίας με την οποία εκτιμήθηκε η HPR, αφού η μέγιστη αιμοπεταλιακή συσσώρευση στην LTA, συσχετίστηκε σε ένα ποσοστό καρδιαγγειακών σακχαροδιαβητικών ασθενών υπό κλοπιδογρέλη, με εμφάνιση μείζονων καρδιαγγειακών συμβαμάτων (MACE). Η ενδεχόμενη διατήρηση της HPR κάτω από συγκεκριμένα ποσοτικά όρια, ώστε να περιοριστεί η δυσμενής κλινική έκβαση, φαίνεται να χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και κατανόησης. O ενζυμικός γενετικός πολυμορφισμός CYP2C19*2 στην παρούσα μελέτη, δε φάνηκε να επηρεάζει ούτε την κλινική έκβαση των εξεταζόμενων ασθενών (παρουσία MACE ή καρδιαγγειακού θανάτου) αλλά ούτε και την φαρμακοδυναμική ανταπόκριση στην κλοπιδογρέλη. Επί του παρόντος οι μελέτες που αναφέρονται σε ασθενείς-φορείς ενός μόνο αλληλίου του συγκεκριμένου πολυμορφισμού μειωμένης λειτουργικότητας και την επίδρασή του στην αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία, αν και σημαντικές στη διερεύνηση του φαινομένου της «αντίστασης στην κλοπιδογρέλη», παράγουν αντικρουόμενα ευρήματα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τζουμακίδου Ελένη
  • Tzoumakidou Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2882258

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τζουμακίδου Ελένη; Tzoumakidou Eleni. Ο ρόλος του πολυμορφισμού CYP2C19*2 στην αιμοπεταλιακή απάντηση στην κλοπιδογρέλη σε στεφανιαίους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2882258