National and Kapodistrian University of Athens
ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΛΙΚΟΒΑΚΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΥΛΩΡΟΥ ΜΕ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΛΙΚΟΥ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΟΥ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑΤΟΣ
Abstract
dc:descriptionH χρόνια λοίμωξη από́ Ελικοβακτήριο του πυλωρού (Helicobacter pylori, Hp) είναι ο βασικότερος παράγοντας κινδύνου ανάπτυξης γαστρικού καρκίνου. Στην εξέλιξη και κλινική έκβαση της Hp λοίμωξης συμβάλλουν καθοριστικά οι παράγοντες παθογένειας του βακτηρίου, η γενετικη προδιάθεση του ξενιστή και παράγοντες που αφορύν το βιοτικό επίπεδο και τις διατροφικές συνήθειες. Οι παράγοντες παθογένειας του Ελικοβακτηρίου ομαδοποιούνται σε εκκρινόμενα μόρια (VacA), μεταφερόμενα στο κυτταρόπλασμα του ξενιστή́ (CagA), καθώς και σε μεμβρανικά μόρια (OipA, AlpA/B, T4SS). Μέσω αυτών το H. pylori είναι ικανό́ να απορυθμίζει βιολογικές διαδικασίες όπως την επαγωγή φλεγμονή́ς, τη κυτταρική απόπτωση και τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση και καταγραφή πολυμορφισμών σε συγκεκριμένα γονίδια παραγόντων παθογένειας κλινικών Hp στελεχών από συμπτωματικούς ασθενείς καθώς και η συσχέτισή τους με τη βαρύτητα της κλινικής εικόνας όσον αφορά την εμφάνιση γαστροδωδεκαδακτυλιού έλκους ή μη ελκωτικής δυσπεψίας. Πραγματοποιήθηκε αλληλούχιση ολικού γονιδιώματος (WGS) κλινικών βακτηριακών στελεχών από ασθενείς με γαστροδωδεκαδακτυλικό έλκος (GDU για n=9) και για μη ελκωτική δυσπεψία (NUD n=28) και κατόπιν συγκρότηση των αναγνωσθέντων αλληλουχιών (reads) μέσω de novo assembly σε scaffolds (ικριώματα), τα οποία καταχωρήθηκαν σε βάσεις δεδομένων τύπου Blast, ξεχωριστές για κάθε δείγμα. Ακολούθησε στοίχιση (alignment) βάσει αλληλουχίας αναφοράς του αντίστοιχου γονιδίου παθογένειας και καταγραφή των γονοτύπων και των παρατηρούμενων μεταλλαγών, με χρήση κατάλληλου λογισμικού (Bioedit). Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση χ2 για τη συσχέτιση των πολυμορφισμών με την παθολογία των ασθενών (p-value ≤ 0.05). Στα γονίδια που μελετήθηκαν συμπεριλήφθηκε το cagA και είναι γνωστό πως η περιοχή που επηρεάζει την παθογενή ενδοκυττάρια δράση του και εν μέρει καθορίζεται από την φωσφορυλίωση σε επαναλαμβανόμενες αμινοξικές αλληλουχίες του μοτίβου EPIYA βρίσκεται στο καρβοξυτελικό άκρο του. Στην παρούσα μελέτη, είδαμε πως τα cagA- θετικά στελέχη έχουν ισχυρό λοιμοτοξικό δυναμικό και σχετίζονται με όλες τις GDU περιπτώσεις, ενώ εμφανίζονται μόνο στο 37% των NUD περιπτώσεων. Επιπλέον, για τον πολυμορφισμό EPIYA/T του B μοτίβου φωσφορυλίωσης παρατηρήθηκε κυρίως στις περιπτώσεις με NUD. Συνεχίζοντας, μελετήσαμε το γονίδιο vacA, που εμφανίζει μια σειρά από αλληλόμορφα s, m, i και d, τα οποία καθορίζουν την δράση του και έγινε χαρακτηρισμός τόσο των διαφορετικών αλληλομόρφων όσο και της ικανότητας δημιουργίας κενοτοπίων. Παρατηρήσαμε, πως ο γονότυπος s2m2i2 που είναι ο λιγότερο τοξικός εμφανίζεται μόνο στις περιπτώσεις NUD. Επίσης, ο πολυμορφισμός L195S, όπου η υδρόφοβή λευκίνη αντικαθίσταται από την υδρόφιλη σερίνη δεν φαίνεται να σχετίζεται με την κλινική εικόνα (x2=0.4758). Επιπλέον, μελετήσαμε τα γονίδια oipA που διαδραματίζουν ρόλο στην επαγωγή της φλεγμονής, επάγοντας την έκκριση ιντερλευκίνης-8 και χαρακτηρίσαμε τη λειτουργική κατάσταση (ON ή OFF) βάσει των μεταβλητών αριθμών επαναλήψεων CT δινουκλεοτιδίων στην 5’ περιοχή́ του χωρίς όμως να αναδείξουμε συσχέτιση με την παθολογία των ασθενών (x2=3.2807). Το ίδιο παρατηρήθηκε και για το γονίδιο cagG του T4SS το οποίο εμφανίζεται ταυτόχρονα με το cagA σε όλα τα θετικά στελέχη, ωστόσο δεν σχετίζεται ούτε αυτό με την παθολογία (x2=3.7803). Τέλος, μελετήθηκαν και τα γονίδια προσκόλλησης alpA/B, τα οποία λειτουργούν και ως χημειοκίνες επάγοντας την έκκριση IL-8 και IL-6. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως σε όλα τα απομονωμένα στελέχη στην θέση 47 της αμινοξικής αλληλουχίας του γονιδίου, φέρουν το αμινοξύ αλανίνη η οποία είναι χαρακτηριστική για τα Ανατολικού τύπου στελέχη, ενώ για του Δυτικού τύπου είναι το αμινοξύ θρεονίνη, υποδηλώνοντας πιθανό ανασυνδιασμό. Τα συμπεράσματα μας, καταδεικνύουν την αξία της μεθόδου Ανάγνωσης Αλληλουχίας Πλήρους Γονιδιώματος (WGS) στη μελέτη μικρο-οργανισμών, όπως το H. pylori, η εκρίζωση του οποίου αποτελεί ζήτημα δημόσια υγείας και προβληματισμό για τους επιστήμονες, λόγω του υψηλού ποσοστού αντοχής του στα αντιβιοτικά.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Λυγνός Βασίλειος
- Lygnos Vassilis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2882676