National and Kapodistrian University of Athens
Μελέτη της έκφρασης γονιδίων επιδιόρθωσης του γενετικού υλικού σε ασθενείς με Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα
Abstract
dc:descriptionΤα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (ΜΔΣ) περιλαμβάνουν μια εξαιρετικά ετερογενή ομάδα αιματολογικών νοσημάτων που χαρακτηρίζεται από μη ομαλή ωρίμανση των αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων και παρουσιάζουν μία πληθώρα συμπτωμάτων, όπως ποικίλες κυτταροπενίες και αυξημένη ποσότητα βλαστών στο περιφερικό αίμα και στο μυελό των οστών. Τα ΜΔΣ εμφανίζονται σε μεγάλης ηλικίας άτομα με μέσο όρο ηλικία εμφάνισης τα 70 έτη και αποτελούν μία χρόνια ασθένεια με μεγάλο κίνδυνο εκτροπής προς Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία και προσδόκιμο ζωής 0.5 έως 6 έτη. Η συχνότητα εμφάνισης της νόσου είναι ένα άτομο ανά 500 του γενικού πληθυσμού σε ηλικία μεγαλύτερη των 60 ετών. Καθώς το προσδόκιμο ζωής του γενικού πληθυσμού ολοένα και αυξάνεται τα άτομα που ασθενούν από τη συγκεκριμένη ασθένεια πληθαίνουν, γεγονός που δημιουργεί την απαίτηση για πιο λεπτομερή μελέτη της αιτιοπαθολογίας και των μοριακών χαρακτηριστικών των ασθενών αυτών. Είναι πλέον γνωστό ότι τα ΜΔΣ χαρακτηρίζονται από πολυάριθμες μεταλλάξεις σε γονίδια που συμμετέχουν σε ποικίλους κυτταρικούς μηχανισμούς, όπως το μάτισμα του πρώιμου mRNA, η μεταγωγή σήματος, ο μεταβολισμός κ.α. Το 50% των ασθενών με ΜΔΣ εμφανίζουν τουλάχιστον μία καρυοτυπική ανωμαλία. Σύμφωνα με ένα πιθανό μοντέλο παθογένειας της νόσου για την έναρξη και την εκτροπή προς Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία απαιτείται συσσώρευση σημαντικού αριθμού μεταλλαγών. Για να πραγματοποιηθεί αυτό θα πρέπει στα κύτταρα να υπάρχει ένα καθεστώς γενετικής αστάθειας. Η γενετική αστάθεια προκαλείται και από τη δυσλειτουργία κάποιου ή κάποιων μηχανισμών επιδιόρθωσης του γενετικού υλικού. Στην παρούσα διπλωματική εργασία διερευνάται η έκφραση μεγάλου αριθμού γονιδίων (PCR arrays) που συμμετέχουν σε διαφορετικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης του γενετικού υλικού (BER, NER, HR, NHEJ, MMR ή άλλους) ώστε να εντοπιστούν τυχόν διαφορές στην έκφραση τους μεταξύ των ασθενών και υγιών μαρτύρων, καθώς και ανάμεσα σε ασθενείς διαφορετικών κατηγοριών ΜΔΣ. Η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται είναι η PCR πραγματικού χρόνου, μέσω της οποίας υπολογίζεται η διαφορά στην έκφραση αυτών των γονιδίων ανάμεσα σε μία ομάδα ασθενών (9 ασθενείς) και της ομάδας ελέγχου (3 υγιή άτομα παρόμοιας ηλικίας). Οι ασθενείς ανήκουν σε τρεις κατηγορίες ΜΔΣ (Raeb1, Raeb2, και RA) όπως αυτές ορίσθηκαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 2008. Ο ιστός που εξετάζεται είναι κατά το πλείστον απομονωμένα μονοκύτταρα του περιφερικού αίματος εκτός από ένα δείγμα που προέρχεται από το μυελό των οστών. Η σχετική έκφραση των γονιδίων επιδιόρθωσης υπολογίζεται με τημέθοδο ΔΔCT και μελετάται αρχικά μεταξύ όλων των παθολογικών δειγμάτων σε σχέση με την ομάδα ελέγχου, στη συνέχεια μεταξύ κάθε διαφορετικής κατηγορίας ΜΔΣ και της ομάδας ελέγχου και τέλος ανάμεσα στις διαφορετικές κατηγορίες ΜΔΣ. Από τα αποτελέσματα της προαναφερθείσας μεθοδολογίας προκύπτει ότι στους ασθενείς με ΜΔΣ υπερεκφράζεται η πλειονότητα των γονιδίων επιδιόρθωσης που μελετήθηκαν, γεγονός που υποδεικνύει μεγάλη συσσώρευση βλαβών στο γενετικό υλικό. Εντοπίζονται επίσης κάποια γονίδια με στατιστικά σημαντική μεταβολή στην έκφραση τόσο κατά τη σύγκριση παθολογικών και φυσιολογικών δειγμάτων όσο και στη σύγκριση των κατηγοριών ΜΔΣ μεταξύ τους. Τα πειραματικά αποτελέσματα της παρούσας εργασίας συμβάλλουν στην κατανόηση του ρόλου των πολυάριθμων μορίων που συμμετέχουν στους διαφορετικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης και στη σχέση τους με τις διαφορετικές κατηγορίες ΜΔΣ και την ομάδα ελέγχου. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται προσπάθεια ερμηνείας των παρατηρηθέντων αλλαγών στην έκφραση των υπό μελέτη γονιδίων και συσχέτιση με τους μηχανισμούς παθογένειας των ΜΔΣ, ώστε να αξιολογηθούν κατάλληλα και να συμβάλλουν στη διερεύνηση της προδιάθεσης, έγκαιρης διάγνωσης ή/και θεραπείας των ασθενών με ΜΔΣ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ρούσσου Σταματίνα
- Roussou Stamatina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2886285