Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επαλήθευση μεθόδου και κλινική αξιολόγηση του νέου βιοδείκτη ΗΕ4 για τον καρκίνο των ωοθηκών

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Ο καρκίνος των ωοθηκών αποτελεί ένα από τους συχνότερους κακοήθεις όγκους και εκ των χειροτέρων ως προς το προσδόκιμο επιβίωσης σε σχέση με όλες τις κακοήθειες γυναικολογικής φύσεως. Λόγω του ότι στα αρχικά στάδια δεν εμφανίζει συγκεκριμένα συμπτώματα, θεωρείται «σιωπηλός δολοφόνος». Η παγκόσμια επίπτωση του καρκίνου των ωοθηκών ανέρχεται σε 190.000 νέες περιπτώσεις και η θνησιμότητα σε 114.000 θανάτους ετησίως. Η ανθρώπινη πρωτεΐνη επιδιδυμίδας 4 (HE4) αποτελεί ένα καινοτόμο βιοδείκτη για τον επιθηλιακό καρκίνο των ωοθηκών. Η μέτρηση του σε συνδυασμό με το CA125 στον αλγόριθμο ROMA πρόσφατα εγκρίθηκε από το FDAγια να προσδιοριστεί η πιθανότητα εύρεσης κακοήθειας σε χειρουργική επέμβαση σε γυναίκες που βρίσκονται πριν ή μετά την εμμηνόπαυση και παρουσιάζουν μια ωοθηκική μάζα. Σκοπός της παρούσας εργασίας: Η αναλυτική επαλήθευση της μεθόδου CMIA για το ΗΕ4 (Abbott) στον ανοσοχημικό αναλυτή Architect i2000SR. Παράλληλα έγινε και αντίστοιχη επαλήθευση για τον καθιερωμένο βιοδείκτη CA125 στον ίδιο αναλυτή και ελέγχθηκαν αναδρομικά αποτελέσματα ασθενών του Νοσοκομείου (2013-19) στο LIS. Υλικά-Μέθοδοι: Για τις παραμέτρους HE4/CA125 ελέγχθηκαν η πιστότητα (επαναληψιμότητα/αναπαραγωγιμότητα), η ορθότητα με controls και INSTAND διεργαστηριακό σχήμα και το όριο ανίχνευσης. Επιπρόσθετα, έλαβε χώρα σύγκριση μεθόδου με ELISA kit HE4 EIA–(CanAg) και για το CA125, με ανάλογη μεθοδολογία ECLIA στο COBAS 8000 (Roche). Χρησιμοποιήθηκαν τα στατιστικά προγράμματα SPSS και Method Validator. Για την επεξεργασία των αναδρομικών αποτελεσμάτων κλινικών δειγμάτων του ΗΕ4 και του CA125 II, έγινε ανάκτηση τους μέσω του LIS σε αρχείο excel και συνένωση με άλλα δεδομένα (όπως ηλικία, κρεατινίνη, preROMA, postROMA) μέσω της εντολής vlookup, του Excel. Το αρχείο excel μετατράπηκε σε SPSSv.25 και ορίσθηκαν επιπλέον ποιοτικές μεταβλητές (θετικές/αρνητικές τιμές) του ΗΕ4 και του CA125 με βάση το cut-off που παρέχει ο κατασκευαστής των αντιδραστηρίων (για το CA125 είναι 35 U/ml, για το ΗΕ4 είναι 70 pmol/l για τις προ-εμμηνοπαυσιακές γυναίκες και 140 pmol/l για τις μετα-εμμηνοπαυσιακές). Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε η περιγραφική στατιστική και συγκεκριμένα υπολογίσθηκαν ο μέσος όρος (average), η διάμεσος (median), η ελάχιστη τιμή (minimum), η μέγιστη τιμή (maximum), το εύρος τιμών (range) και η τυπική απόκλιση (SD). Ελέγχθηκε η κανονικότητα των ποσοτικών μεταβλητών κατά Kolmogorov-Smirnov και συσχετίστηκαν μεταξύ τους με Pearson ή Spearman, αναλόγως εάν ήταν κανονική ή μη-κανονική η κατανομή. Εάν υπήρχε συσχέτιση, στη συνέχεια εκτελείτο γραμμική παλινδρόμηση. Για τις ποιοτικές μεταβλητές εκτελέσθηκε η δοκιμασία χ2 για να ελεγχθούν οι διαφορές ποσοστών για θετικές ή αρνητικές τιμές. Αποτελέσματα: Η αναπαραγωγιμότητα (%CV) για τους δύο βιοδείκτες ΗΕ4 και CA125 σε controls τριών επιπέδων ελέγχθηκε στις ίδιες εργαστηριακές συνθήκες και χρονικό διάστημα και ήταν για το HE4: 14,04% (L), -12,55% (M), -13,55% (H) και αντίστοιχα για το CA125: 5,22% (L), -4,38 (M)%, -3,71% (H). Το μέσο %bias για το HE4 ήταν -12,61% και για το CA125 -2,56%. Τα όρια ανίχνευσης που δηλώνει ο κατασκευαστής επαληθεύτηκαν. Στη σύγκριση μεθόδων για το HE4 (n=40), η κλίση στην ανάλυση Passing-Pablok ήταν 1,002 (95% C.I.: 0,890-1,129) και η τομή επί του άξονα -0,648 (95% C.I.: -8,301-7,118), r=0,987. Για το CA125 (n=238), η κλίση στην ανάλυση Passing-Pablok ήταν 1,052 (95% C.I.: 1,002-1,100) και η τομή επί του άξονα -1,54 (-2,13 έως -0,92), r=0,993. Η συσχέτιση των δύο βιοδεικτών (n=321) κατέδειξε στατιστική σημαντικότητα τόσο ποσοτικά (r=0,441 & p<0,001, HE4=0,44*CA125+88,53) όσο και ποιοτικά (χ2<0,001). Υπήρχε ωστόσο ασυμφωνία στο 21% των αποτελεσμάτων. Ανιχνεύθηκε συσχέτιση μεταξύ του ΗΕ4 και της ηλικίας (rho=0,311, p<0.001, HE4=1,39*[Ηλικία]-8,97) και της τιμής κρεατινίνης (rho=0,317, p<0,001, HE4=20,18*[κρεατινίνη]+56,06). Αντίστοιχη μελέτη πραγματοποιήθηκε για το CA125, και δεν εντοπίστηκε συσχέτιση. Συμπεράσματα: Από την αναλυτική επαλήθευση, φαίνεται πως απαιτείται μείωση του ολικού σφάλματος του αντιδραστηρίου ΗΕ4. Χρήζουν περαιτέρω κλινικής διερεύνησης τα περιστατικά όπου υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ των δύο βιοδεικτών. Η επίπτωση της ηλικίας και της νεφρικής λειτουργίας πρέπει να ληφθούν υπόψιν μελλοντικά στη διαμόρφωση τιμών αναφοράς του ΗΕ4, ώστε να αυξηθεί η κλινική χρησιμότητα του βιοδείκτη.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λύτη Ελεόνα
  • Lyti Eleona

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2886804

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λύτη Ελεόνα; Lyti Eleona. Επαλήθευση μεθόδου και κλινική αξιολόγηση του νέου βιοδείκτη ΗΕ4 για τον καρκίνο των ωοθηκών. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2886804