National and Kapodistrian University of Athens
Εκτίμηση του βαθμού επαγγελματικής εξουθένωσης και της έντασης της κατάθλιψης ιατρών και νοσηλευτών εργαζόμενων σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η εξουθένωση είναι ένα πολυδιάστατο σύνδρομο που περιλαμβάνει τη συναισθηματική εξάντληση, αποπροσωποποίηση και μειωμένη αίσθηση προσωπικής ολοκλήρωσης. Ο επαγγελματίας υγείας καλείται να επιτελέσει το δικό του ρόλο, να αναγνωρίσει τις αδυναμίες και τα όριά του, προλαμβάνοντας ή αντιμετωπίζοντας εγκαίρως τα συμπτώματα εξουθένωσης ώστε να μπορεί να προσφέρει φροντίδα σε άτομα που την έχουν ανάγκη, αλλαά και η διοίκηση των νοσοκομείων οφείλει να ενδιαφερθεί, εξασφαλίζοντας αποτελεσματικούς τρόπους χειρισμού, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα στις παρεχόμενες υπηρεσίες. Το φαινόμενο της επαγγελματικής εξουθένωσης και της κατάθλιψης πλήττει τους επαγγελματίες υγείας, κρίνοντας επιτακτική την ανάγκη παρεμβάσεων για την πρόληψη και αντιμετώπισή του. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η εκτίμηση του βαθμού της επαγγελματικής εξουθένωσης και της έντασης της κατάθιψης ιατρών και νοσηλευτών εργαζομένων σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Υλικό και Μέθοδος: Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 60 γιατροί και νοσηλευτές που εργάζονταν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και στη Μονάδα Στεφανιαίας Νόσου σε δύο νοσοκομεία: Το Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ιπποκράτειο» και το Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας κατά το χρονικό διάστημα Ιουνίου-Ιουλίου του 2014. Για τη συλλογή των στοιχείων χρησιμοποιήθηκαν το ερωτηματολόγιο επαγγελματικής εξουθένωσης της Maslach και το ερωτηματολόγιο αυτοεκτιμούμενης καταθλιπτικής συμπτωματολογίας QD2 των Pichot P,Boyer P.,Pull C.B., Rein W., Simon M., Thibault A. Όλες οι στατιστικές αναλύσεις έγιναν με το στατιστικό πακέτο SPSS έκδοση 22.0. Για την περιγραφή των κοινωνικο-δημογραφικών και ψυχομετρικών χαρακτηριστικών του δείγματος, χρησιμοποιήθηκαν τα περιγραφικά στοιχεία των κατανομών (μέσος όρος, διάμεσος, σταθερή απόκλιση). Μετά από έλεγχο της κανονικότητας των κατανομών εφαρμόστηκαν παραμετρικές μέθοδοι ανάλυσης. Οι μεταβλητές της ηλικίας, των εφημεριών/νυχτερινών βαρδιών και των ημερών εργασίας τα σαββατοκύριακα (ΣΚ) διχοτομήθηκαν στις διάμεσες τιμές τους (38 έτη, 5 και 3 ημέρες αντίστοιχα). Για τις ποιοτικές μεταβλητές εφαρμόστηκε η δοκιμασία Χ2-test.Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε σε p≤0,05. Αποτελέσματα: Το μεγαλύτερο ποσοστό 90% του δείγματος ήταν γυναίκες. Η μέση ηλικία ήταν 38,4±6,8 έτη. Η πλειονότητα ήταν παντρεμένοι σε ποσοστό 81,7% και γονείς το 80%. Από τους συμμετέχοντες το 20% του συνόλου ήταν γιατροί, το 73,3% απόφοιτοι ΑΤΕΙ και το 26.6% ΑΕΙ. Μεταπτυχιακό διέθετε το 10% και νοσηλευτική εξειδίκευση το 13.3%. Το 51,7% είχε εργασιακή εμπειρία μεγαλύτερη των 10 ετών και το 40% εργάζονταν στη ΜΕΘ περισσότερα από 10 έτη. Προϊστάμενοι ήταν το 5%. Ο μέσος όρος νυχτερινών βαρδιών/ εφημεριών ήταν 5,10±2,34, ενώ οι ημέρες εργασίας τα σαββατοκύριακα (ΣΚ) ανέρχονταν σε 3,30±1,99 κατά μέσο όρο. Αθροιστικά η μέτρια/ υψηλή εξουθένωση ανά διάσταση εξουθένωσης είχε ως εξής: α) συναισθηματική εξάντληση: 89,6%, β) αποπροσωποποίηση: 95% και γ) προσωπικά επιτεύγματα: 51,6%. Σύμφωνα με το ερωτημτολόγιο QD2, ήπια καταθλιπτική συμπτωματολογία εμφάνιζε το 52% και μέτρια το 48%. Όσοι εργάζονταν περισσότερες από 3 ημέρες τα σαββατοκύριακα/μήνα, είχαν στατιστικά σημαντικά περισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα, ενδεικτικά μέτριας κατάθλιψηςστο ερωτηματολόγιο QD2 σε ποσοστό 18,1%±3,3% έναντι 14,7%±4,8, p= 0,034. Παρομοίως, όσοι εργάζονταν περισσότερες από 5 νυχτερινές βάρδιες/εφημερίες το μήνα, είχαν στατιστικά σημαντικά πεισσότερα καταθλιπτικά συμπτώματα, ενδεικτικά μέτριας κατάθλιψης στο ερωτηματολόγιο QD2 σε ποσοστό 17,9±4,4% έναντι 14,0%±4,4%, p= 0,002. Ωστόσο, το 30% των ατόμων που εργάζονταν περισσότερες από 3 ημέρες τα σαββατοκύριακα(ΣΚ) εμφανίζουν υψηλή εξουθένωση στην κλίμακα των προσωπικών επιτευγμάτων, σε σχέση με το 10%εκείνων που εργάζονται λιγότερες μέρες, διαφορά στατιστικά σημαντική, p=0,016. Επίσης, το 75% των επαγγελματιών υγείας που εμφάνισαν υψηλή εξουθένωση στην κλίμακα των προσωπικών επιτευγμάτων, δηλαδή χαμηλά επιτεύγματα(2/8 επαγγελματίες υγείας) εμφάνισε και μέτρια κταθλιπτική συμπτωμστολογία, συγκριτικά με το 30% και 55% εκείνων με μέτρια και χαμηλή εξουθένωση αντίστοιχα, p= 0.05. Όσοι ήταν ηλικίας άνω των 38 ετών εμφάνισαν υψηλότερη αποπροσωποποίηση εκείνων κάτω των 38 ετών, 17,9±6,0 έναντι 13,0%±6,6%, αντίστοιχα, p=0,009. Συμπεράσματα: Οι επαγγελματίες υγείας που εργάζονται στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας(ΜΕΘ) παρουσιάζουν αυξημένη καταθλιπτική συμπτωματολογία και υψηλά επίπεδα εξουθένωσης. Συσχετίζεται θετικά με την κατάθλιψη και δημιουργεί δυσμενείς συνθήκες για τον ψυχισμό, την απόδοση των εργαζομένων και κατ’ επέκταση την οικογενειακή και κοινωνική τους ζωή. Αν συμπεριληφθούν και νοσηλευτές με μέτρια εξουθένωση, τότε η συχνότητα του συνδρόμου υπερβαίνει το 80% ειδικά στην περίπτωση της αποπροσωποποίησης και της συναισθηματικής εξάντλησης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ευθυμιοπούλου Βάϊα
- Efthymiopoulou Vaia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2887306