National and Kapodistrian University of Athens
Δημοσιονομική Αυτονομία: Η εθνική και ενωσιακή διάσταση
Abstract
dc:descriptionΗ εθνική δημοσιονομική αυτονομία, νοείται: αφενός μεν ως η αυτονομία στο πλαίσιο του εθνικού δικαίου, που συνίσταται στην ενιαία, αδιαίρετη και αναφαίρετη εξουσία του κράτους να χαράζει και να ασκεί δημοσιονομική πολιτική, η οποία επιβάλλεται από μόνη της και αυτοδύναμα, αφετέρου ως αυτονομία στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, βάσει της οποίας είναι δυνατόν με συνταγματικές εθνικές διατάξεις να μεταβιβάζονται εξουσίες σε εξωκρατικά όργανα. Στον τομέα, δε, των δημοσίων οικονομικών, η εξέλιξη του ευρωπαϊκού δικαίου είχε συγκεκριμένο αντίκτυπο επί των εθνικών δημοσιονομικών θεσμών και συγκεκριμένα: την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής κυριαρχίας προς όφελος των ενωσιακών οργάνων, μέσω μιας σειράς περιορισμών της δημοσιονομικής πρωτοβουλίας των εθνικών οργάνων. Σε αυτή έπαιξαν βέβαια σπουδαίο ρόλο πρώτα η ίδρυση της Οικονομικής Νομισματικής Ένωσης (Ο.Ν.Ε.), ως δημοσιονομικού υποσυστήματος, που σηματοδότησε την επιτάχυνση μιας πορείας προσαρμογής των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών στις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου, και έπειτα η Συνθήκη της Λισσαβόνας. Παράλληλα, η δημοσιονομική αυτονομία αποτελεί ίδιον της ίδιας της ΕΕ, δεδομένου ότι για την αποτελεσματική υλοποίηση των στόχων της, όπως έχουν οριστεί στο άρθρο 3 της ΣΕΕ, είναι αναγκαία η βιώσιμη και ομαλή ανάπτυξη τόσο της ίδιας όσο και των κρατών μελών της. Αυτή επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, με τη συγκέντρωση σημαντικών οικονομικών πόρων στο πλαίσιο ενός ταμείου, του ετήσιου γενικού προϋπολογισμού της, ο οποίος πρέπει να τροφοδοτείται από σταθερά έσοδα και να χαρακτηρίζεται από αυτονομία, ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία της ακόμα και σε περιόδους οικονομικής ύφεσης. Η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, εντούτοις, στο φόντο της αρνητικής εικόνας των δημόσιων οικονομικών σειράς κρατών μελών της πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση του 2008, είχε αντίκτυπο και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και διαδικασίες. Κύρια ανατροπή, της οποίας θεμέλιο μπορεί ομοίως να θεωρηθεί η Συνθήκη της Λισαβόνας, είναι η ενίσχυση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έναντι του Συμβουλίου, ακριβώς σε μια προσπάθεια της Συνθήκης να εξισορροπήσει την υποχώρηση της εθνικής δημοσιονομικής εξουσίας και να μειώσει το λεγόμενο «δημοκρατικό έλλειμμα». Με την παρούσα διπλωματική εργασία, λοιπόν, θα επιχειρηθεί η ανάδειξη του ζητήματος της δημοσιονομικής αυτονομίας βάσει τριών αξόνων: α) Της δημοσιονομικής αυτονομίας της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτυπώνεται κατά βάση στον γενικό προϋπολογισμό της, β) της επίδρασης του ενωσιακού δικαίου στην έκταση της δημοσιονομικής εξουσίας των κρατών μελών, γ) της πορείας της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας μας στις ενωσιακές απαιτήσεις.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Βαρδάκη Ασπασία
- Vardaki Aspasia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2887721