National and Kapodistrian University of Athens
Η επίδραση της περιβαλλοντικής ρύπανσης στις γνωστικές λειτουργίες
Abstract
dc:descriptionΟ όρος γνωστική λειτουργία αναφέρεται στην πνευματική δραστηριότητα που εμπεριέχει νοητικές διαδικασίες, όπως η προσοχή, η ταχύτητα επεξεργασίας, η μάθηση και η μνήμη, οι εκτελεστικές λειτουργίες, η λεκτική ευχέρεια και η μνήμη εργασίας. Οι λειτουργίες αυτές είναι απαραίτητες στον άνθρωπο προκειμένου να προσλαμβάνει, να αποθηκεύει, να διαχειρίζεται και να ανακαλεί πληροφορίες. Οι γνωστικές λειτουργίες είναι ζωτικής σημασίας για τις περισσότερες καθημερινές δραστηριότητες στην υγεία, αλλά και στην ασθένεια και εμπλέκονται σε υγιείς καταστάσεις και σε ασθένειες (όπως η άνοια) κατά τη διάρκεια της πορείας ζωής του ανθρώπου ενώ σχετίζονται στενά με το δείκτη νοημοσύνης. Οι γνωστικές λειτουργίες και ικανότητες αναπτύσσονται από τη νεογνική ηλικία μέχρι τη νεαρή ενήλικη ζωή και στη συνέχεια αρχίζουν να εξασθενούν σταδιακά μέχρι την τρίτη ηλικία. Η πορεία αυτή της ανάπτυξης και της εξασθένισης των γνωστικών λειτουργιών επηρεάζεται μεταξύ άλλων από γενετικούς (όπως ο γονότυπος για το αλλήλιο ε4 της Απολιποπρωτεϊνης Ε) και κοινωνικούς παράγοντες (όπως το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και η επάρκεια περιβαλλοντικών ερεθισμάτων). Νεότερα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι και περιβαλλοντικοί ρύποι επιδρούν με δυσμενή τρόπο πάνω στην ανάπτυξη του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος και ειδικότερα στις γνωστικές λειτουργίες. Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί μια βιβλιογραφική ανασκόπηση της επίδρασης της περιβαλλοντικής ρύπανσης πάνω στις γνωστικές λειτουργίες του ανθρώπου σε όλα τα αναπτυξιακά στάδια (έκθεση στην ενδομήτριο ζωή, στην παιδική ηλικία, περιβαλλοντική και επαγγελματική έκθεση σε ενήλικο μη ηλικιωμένο πληθυσμό και έκθεση στην τρίτη ηλικία). Παράλληλα παρουσιάζονται δεδομένα σχετικά με την έκθεση πειραματόζωων στους ρύπους και σκιαγραφούνται οι αντίστοιχοι προτεινόμενοι μοριακοί μηχανισμοί δράσης τους σε επίπεδο νευρικών κυττάρων. Γίνεται εκτενής αναφορά σε δεδομένα που αφορούν στην έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση (αιωρούμενα σωματίδια, όζον, ΝΟ2, SO2, αιθάλη, ατμοσφαιρική ρύπανση από κυκλοφορούντα οχήματα, πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, καπνός τσιγάρου), στην έκθεση σε βαρέα μέταλλα (μόλυβδος, υδράργυρος, αρσενικό, κάδμιο και μαγγάνιο) και στην έκθεση σε ενδοκρινικούς διαταρράκτες (διοξίνες, PCBs, PBDEs, Δισφαινόλη Α, οργανοφωσφορικά και οργανοχλωριούχα εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, πυρεθροειδή και νεονικοτινοειδή εντομοκτόνα) σε σχέση με τη γνωστική λειτουργία. Τέλος, πέραν της διερεύνησης των περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου για τη γνωστική έκπτωση, αναζητά και προστατευτικούς παράγοντες παρουσιάζοντας στοιχεία που αφορούν στην ευεργετική επίδραση βιταμινών, ορμονών, χημικών, φυτικών και φαρμακευτικών ουσιών καθώς και του φιλικού στον άνθρωπο περιβάλλοντος (χώροι πρασίνου) επί της γνωστικής λειτουργίας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Θεοχάρη Ειρήνη
- Theochari Eirini
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2889717