Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΣΗΜΕΡΑ

Abstract

dc:description

Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η αποτύπωση της έννοιας της κυριαρχίας των κρατών, όπως γίνεται σήμερα αντιληπτή στον στην Ευρώπη. Προκειμένου την κατανόηση των αλλαγών που έχουν επέρθει αλλά και την εξαγωγή κάποιων βασικών συμπερασμάτων αναφορικά με την σύγχρονη έννοια της κυριαρχίας των κρατών, εξετάζονται επιμέρους πτυχές της άσκησης της κυριαρχίας εκ μέρους των κρατών σε συνδυασμό με την συμμετοχή τους σε υπερεθνικούς θεσμούς. Ειδικότερα στο πρώτο εν πολλοίς εισαγωγικό μέρος, εξετάζω την κλασσική έννοια της κυριαρχίας στο πλαίσιο μας διεθνοποιημένης και παγκοσμιοποιήμενης σύγχρονης κοινότητας, οπού η συμμετοχή των κρατών σε διεθνείς και υπερεθνικούς θεσμούς είναι αναπόφευκτη και έχει ως αποτέλεσμα την επιβολή περιορισμών στην άσκηση της κυριαρχίας τους, οι οποίοι όμως είναι προϊόν της επίσης κυρίαρχης βούλησης τους. Στο δεύτερο μέρος, εξετάζω το θεσμικό πλαίσιο της σύγχρονης έννοιας της κυριαρχίας των κρατών-μελών σε σχέση με την ίδρυση και λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κλασική αντίληψη περί κυριαρχίας βρέθηκε ενώπιον νέων προκλήσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ιδίως δε μετά την Συνθήκη του Μάαστριχτ (1992), οπότε και ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση ως πολιτική πλέον ένωση κρατών, με την μορφή της συνομοσπονδίας («Staatenverbund»). Το ζήτημα είναι κατά πόσον, και μέχρι ποιου βαθμού, η συμμετοχή ενός κράτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η απονομή σειράς αρμοδιοτήτων σ' αυτήν συνάδουν προς την κυριαρχία του, καθώς τα κράτη-μέλη, καίτοι κυρίαρχα και μεταξύ τους ισότιμα, απώλεσαν εν μέρει, έναντι της Ένωσης, την «αρμοδιότητα της αρμοδιότητας». Η συζήτηση για το θέμα τούτο απέκτησε πρακτική διάσταση ιδίως στο πλαίσιο του προβλήματος της υπεροχής του ευρωπαϊκού έναντι του εσωτερικού δικαίου των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένου του Συντάγματός τους, καθώς μια πλήρης υπεροχή του πρώτου έναντι του δευτέρου θα σήμαινε, κατ΄ ουσίαν την γενικευμένη απώλεια της κυριαρχίας τους. Στο τρίτο μέρος, εξετάζω την σταδιακή μετάβαση από την μονιστική θεώρηση του κράτους έθνους στην πλουραλιστική θεώρηση του κράτους- μέλους της ΕΕ, ως αναγκαία συνέπεια της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της δράσης των κρατών μέσα σε αυτήν. Όπως ήταν λογικό μεταξύ των διαφορετικών εννόμων τάξεων ανέκυψαν ποικίλες συγκρούσεις και αντιθέσεις και αποκορύφωμα αυτών, υπήρξε η διεκδίκηση της αρχής της υπεροχής. Στην προσπάθεια διαρρύθμισής τους διατυπώθηκε μια νέα εναλλακτική, ικανή να συμφιλιώσει τις αντιτιθέμενες αυτές όψεις, η εναλλακτική της θεωρίας του συνταγματικού πλουραλισμού. Επιχειρείται έτσι αρχικά μια σύντομη θεωρητική ανάλυση του φαινομένου και στη συνέχεια μια σύντομη παρουσίαση της πρακτικής εφαρμογής του. Στο τέταρτο και τελευταίο μέρος, εξετάζω ειδικότερα την άσκηση της κυριαρχίας εκ μέρους των κρατών στο πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Ενόψει του συστήματος των απονεμημένων αρμοδιοτήτων εκ μέρους των κρατών- μελών υπέρ των οργάνων της ΕΕ, η μεν αρμοδιότητα της νομισματικής πολιτικής συνιστά αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, ενώ η άσκηση της οικονομικής πολιτικής παραμένει εθνική αρμοδιότητα και η ΕΕ έχει μόνο αρμοδιότητα συντονισμού των επιμέρους εθνικών οικονομικών πολιτικών. Ωστόσο, ο θεωρητικά σαφής αυτός διαχωρισμός ανατράπηκε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη και στα χρόνια που ακολούθησαν αυτήν, ενόψει της ανάγκης αντιμετώπισης της σε συνολικό επίπεδο. Η ως άνω διαπλοκή των αρμοδιοτήτων έθεσε σε αμφισβήτηση τα όρια της κυριαρχίας των κρατών, υπό την ειδικότερη εκδοχή της οικονομικής και δημοσιονομικής αυτονομίας τους, σε σχέση με την δράση των οργάνων της ΕΕ.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αναστασίου Μαρία
  • Anastasiou Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2894604

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αναστασίου Μαρία; Anastasiou Maria. Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΣΗΜΕΡΑ. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2894604