Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η δικαστική προστασία των ιδιωτών κατά την εκτέλεση υποχρεώσεων που έχει αναλάβει κράτος μέλος της Ένωσης υπαγόμενο σε πρόγραμμα οικονομικής στήριξης

Abstract

dc:description

Αντικείμενο της παρούσας μελέτης είναι το κατά πόσον οι όψιμες προκλήσεις της οικονομικής κρίσης, και το θεσμικό αντίκτυπο αυτών στο ενωσιακό οικοδόμημα, αλλοίωσαν ή έστω μετασχημάτισαν το σύστημα προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σημαντικός άξονας ελέγχου αποτελεί η ιδιότυπη μηχανική του ενωσιακού δικαστή στο επίπεδο προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων έναντι των κατοχυρωμένων οικονομικών ελευθεριών, η οποία αφίσταται από μια λογική σύγκρουσης δικαιωμάτων και αξιακής υπεροχής μεταξύ των, και προσανατολίζεται στη λογική του συγκερασμού των υπό κρίση δικαιωμάτων, με προσήλωση στον στόχο της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Προς το σκοπό αυτό αναλύεται τόσο η νομολογιακή αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών από τον ενωσιακό δικαστή, και δη επί ενδίκων βοηθημάτων που ασκήθηκαν από φυσικά και νομικά πρόσωπα κρατών - μελών υποκειμένων σε καθεστώς δημοσιονομικής προσαρμογής, όσο και ο ρόλος που το ΔΕΕ κλήθηκε να επιτελέσει εν όψει των προκλήσεων αυτών. Σε ένα πρώτο επίπεδο, εντοπίζονται γενικά σημεία, αλλά και συγκεκριμένη νομολογιακή δραστηριότητα του ΔΕΕ, υπό το βάρος της οποίας προσδιορίζεται κατ’ αρχάς η υποχώρηση της δυνατότητας δικαστικού ελέγχου των πράξεων των ενωσιακών οργάνων, οι οποίες εξεδόθησαν με σκοπό την αντιμετώπιση των συνεπειών της οικονομικής κρίσης. Σε δεύτερο επίπεδο, το οποίο οριοθετείται από την χρονική περίοδο κατά την οποία κατέστη σαφές ότι οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης δεν αποτελούν μια περίοδο εξαίρεσης – με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον χρονικό περιορισμό της και τον έκτακτο χαρακτήρα της- αναλύεται η χάραξη νέων δικαιοκρατικών ορίων στο θεσμικό οικοδόμημα αντιμετώπισης των συνεπειών της κρίσης, καθώς και η επιστροφή του ενωσιακού δικαστική στην προ της οικονομικής κρίσης νομολογιακή περιφρούρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και μάλιστα στην πιο εμπροσθοβαρή έκφανση αυτής, εν όψει της οποίας ο βαθμός συσχέτισης ενωσιακών πράξεων με διατάξεις του διεθνούς δικαίου, ουδόλως επενεργεί στην δυνατότητα ελέγχου νομιμότητάς τους. Η δραστηριότητα του ενωσιακού δικαστή δεν αφορά μόνον στην κατοχύρωση συγκεκριμένων κριτηρίων ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των ενωσιακών οργάνων, αλλά στρέφεται και προς τον εννοιολογικό προσδιορισμό του δημοσιονομικού δημοσίου συμφέροντος της Ένωσης, και δη ως εννόμου αγαθού «συνταγματικής» περιωπής. Η σύνθετη δραστηριότητα του ενωσιακού δικαστή εν τέλει, συνιστά την επιστροφή στην παραδοσιακή προσέγγιση της συνδυαστικής ερμηνείας και εφαρμογής του συστήματος προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων με την αναγκαιότητα διασφάλισης της αποτελεσματικής εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου, με τη μόνη διαφορά ότι εν προκειμένω, στο έτερο σκέλος του δικανικού συλλογισμού δεν εδράζεται η προάσπιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου lato sensu, αλλά η ίδια η διασφάλιση του οικονομικού προτύπου της Ένωσης, υπό την μορφή του επιδιωκόμενου σκοπού της δημοσιονομικής σταθερότητας. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο ενωσιακός δικαστής λειτούργησε όχι μόνον ως εφαρμοστής του συστήματος προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων, αλλά και ως θεματοφύλακας της ίδιας της αποτελεσματικής εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μπαλής Απόστολος
  • Balis Apostolos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2895170

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μπαλής Απόστολος; Balis Apostolos. Η δικαστική προστασία των ιδιωτών κατά την εκτέλεση υποχρεώσεων που έχει αναλάβει κράτος μέλος της Ένωσης υπαγόμενο σε πρόγραμμα οικονομικής στήριξης. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895170