National and Kapodistrian University of Athens
Ο ρόλος των επιγενετικών αλλαγών της ιστόνης 3 (Η3) στους παιδιατρικούς όγκους εγκεφάλου
Abstract
dc:descriptionΟι όγκοι εγκεφάλου αποτελούν την δεύτερη πιο συχνή μορφή κακοήθειας της παιδικής ηλικίας μετά τη λευχαιμία και την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνητότητας σε αυτό το πληθυσμό. Τα αστροκυττώματα αφορούν πρωτογενείς όγκους του εγκεφάλου που προέρχονται από νευρογλοιακά στελέχη ή προγονικά κύτταρα και ταξινομούνται σε διαφορετικούς βαθμούς κακοηθείας (Ι-ΙV). Διακρίνονται σε μη διηθητικούς, καλά διαφοροποιημένους όγκους και ορίζονται ως χαμηλού βαθμού κακοήθειας και σε διηθητικούς όγκους, υψηλού βαθμού κακοήθειας, που δύσκολα ανταποκρίνονται στις υπάρχουσες θεραπευτικές μεθόδους. Στην αιτιοπαθογένεια τους περιλαμβάνονται γενετικοί καθώς και επιγενετικοί παράγοντες, οι όποιοι ρυθμίζουν σημαντικές κυτταρικές διεργασίες όπως τον έλεγχο του κυτταρικού κύκλου και της απόπτωσης, αντιγραφή και επιδιόρθωση του DNA, αναδιαμόρφωση της χρωματίνης, αποσιώπηση γονιδίων κ.α. Έχει παρατηρηθεί ότι, η λειτουργικότητα της ιστόνης 3 (Η3) εμπλέκεται στην παθογένεια των παιδιατρικών όγκων εγκεφάλου ενώ ετεροζυγωτές μεταλλάξεις στα γονίδια που κωδικοποιούν την ιστονη Η3.1 και Η3.3 συμβάλλουν στην ανάπτυξη υψηλόβαθμων αστροκυττωμάτων. Στη συγκεκριμένη εργασία διερευνήθηκε η παρουσία των επιγενετικών τροποποιήσεων (μεθυλίωση και ακετυλίωση) της Η3 σε 38 παιδιατρικούς αστροκυτταρικούς όγκους διαφορετικού βαθμού κακοήθειας. Ειδικότερα μελετήθηκε η τριμεθυλίωση στην λυσίνη 9 (H3K9me3) και στην λυσίνη 4 (H3K4me3) καθώς και η ακετυλίωση της λυσίνης 27 (H3K27Ac) οι οποίες συμβάλουν σε γονιδιακή ρύθμιση και συσχετίστηκαν με τα κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά των όγκων. Παρατηρήθηκε μεγαλύτερη συχνότητα των παιδιατρικών όγκων εγκεφάλου στα αγόρια συγκριτικά με τα κορίτσια, με κύρια θέση εντοπισμού τους την παρεγκεφαλίδα, ανεξαρτήτου φύλου. Η ανοσοιστοχημική αξιολόγηση έδειξε απορρύθμιση του κώδικα ιστονών κατά τη γλοιωματογένεση, με υψηλή έκφραση της τροποποίησης που προκαλεί αποσιώπηση γονιδίων (Η3Κ9me3) και μέτρια έκφραση αυτών που προκαλούν ενεργοποίηση (Η3Κ4me3 και Η3Κ27ac). Η τροποποίηση Η3Κ9me3 παρατηρήθηκε να υπερεκφράζεται στους παθολογικούς εγκεφαλικούς ιστούς σε όλους τους τύπους αστροκυτωμάτων σε σχέση με τον φυσιολογικό εγκεφαλικό ιστό. Μεταξύ αστροκυτωμάτων διαφορετικού βαθμού κακοήθειας, η τροποποίηση Η3Κ9me3 παρουσίασε υψηλή έκφραση κυρίως στα υψηλού βαθμού κακοήθειας αστροκυτώματα (ΙΙΙ και ΙV) υποδηλώνοντας τη συμμετοχή της στη γλοιωματογένεση και την πιθανή γονιδιακή καταστολή. Η τροποποίηση Η3Κ4me3 παρουσιάζει γενικά μέτρια έκφραση με χαμηλότερες τιμές στα αστροκυτώματα Ι και ΙΙ και σχετικά υψηλότερες στα αστροκυτώματα βαθμού ΙΙΙ και ΙV, υποδηλώνοντας ότι η γονιδιακή ενεργοποίηση αυξάνεται καθώς αυξάνεται ο βαθμός κακοήθειας των νεοπλασμάτων. Η τροποποίηση Η3Κ27ac παρουσιάζει επίσης μέτρια έκφραση με μικρές διακυμάνσεις (υψηλότερες τιμές στα χαμηλού βαθμού πιλοκυτταρικά και αστροκυτώματα ΙΙ και σχετικά χαμηλότερες στα αστροκυτώματα βαθμού ΙΙΙ και ΙV). Συμπερασματικά, ο συνδυασμός της Η3Κ9me3 και της Η3Κ4me3 φαίνεται να εμπλέκεται στη διεργασία της γλοιωματογένεσης παρουσιάζοντας υψηλότερη έκφραση στα υψηλής κακοήθειας γλοιώματα, όπου και πιθανώς επηρεάζουν τη γονιδιακή ρύθμιση. Οι τροποποιήσεις αυτές της ιστόνης H3 χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης σε ένα μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων, με στόχο των εντοπισμό διφασικών γονιδίων που εμπλέκονται στη γλοιωματογένεση. Η πληρέστερη κατανόηση των μοριακών μηχανισμών και των γονιδίων που επηρεάζονται από αυτές τις Η3 τροποποιήσεις κατά την ανάπτυξη των παιδιατρικών εγκεφαλικών όγκων, μπορεί να αποδειχτεί προγνωστικής σημασίας, συμβάλλοντας στη καλύτερη στρωματοποίηση των ασθενών και στην εκτίμηση του κινδύνου ανάπτυξης όγκων εγκεφάλου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ζηντίλη Αιμιλία
- Zindily Aimilia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2896171