National and Kapodistrian University of Athens
Αιτιοπαθοεγενετική συσχέτιση ελικοβακτηριδιακής λοίμωξης και εντερικού τύπου αδενοκαρκινώματος στομάχου
Abstract
dc:descriptionΤο 1982 οι B.J. Marshall και J.R. Warren διαπίστωσαν ότι στο στομάχι πολλών ασθενών που έπασχαν από χρόνια γαστρίτιδα ή πεπτικό έλκος υπήρχε ένα μικρόβιο το οποίο κατάφεραν να καλλιεργήσουν και να απομονώσουν και το ονόμασαν, λόγω του σχήματος και της θέσης του, Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (ΗΡ). Από τότε το ΗP έχει ενοχοποιηθεί για πολλές από τις φλεγμονώδεις αλλά και νεοπλασματικές νόσους του στομάχου. Η λοίμωξη από τον HΡ είναι συχνή με παγκόσμια επικράτηση άνω του 50%. Τα ποσοστά λοίμωξης κυμαίνονται μεταξύ των χωρών, σχετιζόμενες κυρίως με την κοινωνικοοικονομική τάξη και αγγίζουν το 80-90%. στις αναπτυσσόμενες χώρες ενώ στις οικονομικά ανεπτυγμένες κυμαίνονται γύρω στο 30%. Όσον αφορά στον ελληνικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι περίπου το 50% άνω των 30 ετών είναι μολυσμένο από ΗΡ. Λόγω του ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού μας δεν μπορεί από μόνο του να εξολοθρεύσει το βακτηρίδιο, αυτό μπορεί να βρίσκεται στο στομάχι για δεκαετίες χωρίς να εκδηλώνονται τα αντίστοιχα συμπτώματα, καθώς το 80% των προσβεβλημένων με το ΗΡ ατόμων είναι ασυμπτωματικοί. Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες έχει σημειωθεί αξιοσημείωτη πρόοδος στην κατανόηση των παραγόντων που σχετίζονται με την παθογένεια του H.Ρ και της λειτουργικής τους αλληλεπίδρασης με συστατικά του γαστρικού επιθηλιακού κυττάρου. Το ΗΡ είναι εξοπλισμένο με παθογόνους παράγοντες, που είτε δεσμεύονται στη μεμβράνη, είτε εκκρίνονται είτε εγχύονται στο κυτταρόπλασμα του γαστρικού επιθηλιακού κυττάρου μέσω του συστήματος έκκρισης τύπου IV (T4SS). Έτσι οι παράγοντες του ΗΡ αλληλεπιδρούν με τις λειτουργίες του κυττάρου ξενιστή, απορρυθμίζουν τους καταρράκτες σηματοδότησης του και οδηγούν στην έκλυση προφλεγμονωδών κυτοκινών, επάγουν την απόπτωση, την κυτταρική κινητικότητα και τον πολλαπλασιασμό. Μέσω αυτών των μονοπατιών σηματοδότησης προκαλείται επίμονος αποικισμός και φλεγμονή, διαταραχή της επιθηλιακής πολικότητας και ακεραιότητας και τελικά χρόνια γαστρίτιδα, έλκος και γαστρικές κακοήθειες. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού αντιπροσωπεύει μια γενετικά ετερογενή ομάδα με πολλά στελέχη, τα οποία δεν παίζουν όλα τον ίδιο ρόλο στην ανάπτυξη καρκινώματος. Η γενετική ποικιλότητα του H.Ρ έχει σημαντική συμβολή στην παθογένεια. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι το κλινικό αποτέλεσμα της λοίμωξης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παρουσία κάποιων παθογόνων γονιδίων στα στελέχη που έχουν μολύνει τον οργανισμό. Έχει αποδειχθεί ότι οι ισχυρότεροι λοιμογόνοι παράγοντες είναι μεταξύ των γονιδίων του νησιδίου παθογένειας cag, τα οποία κωδικοποιούν την CagA (cytotoxin-associated gene A). Μόλυνση με στελέχη ΗΡ που φιλοξενούν το νησίδιο παθογένειας cag σχετίζονται με έντονη φλεγμονή και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ελκών και γαστρικού καρκίνου. Πρόσφατα ανακαλύφθηκαν λεπτομέρειες της αλληλεπίδρασης της CagA με την SHP2, μια γνωστή ογκοπρωτεΐνη που έχει βρεθεί μεταλλαγμένη σε μια ποικιλία ανθρώπινων κακοηθειών. Η Shp2 εμπλέκεται σε αρκετές σχετιζόμενες με τον καρκίνο διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της διήθησης και της μετάστασης των καρκινικών κυττάρων, της απόπτωσης, της βλάβης του DNA, του κυτταρικού πολλαπλασιασμού, του κυτταρικού κύκλου και της αντοχής στα φάρμακα. Επειδή η αλληλεπίδραση CagA-SHP2 απορυθμίζει την προ-ογκοπρωτεϊνη SHP2, ο σχηματισμός συμπλέγματος θεωρείται ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην γαστρική καρκινογένεση. Εδώ εμπλέκονται τα εξαιρετικά πολυμορφικά μοτίβα EPIYA στο C-τελικό άκρο της CagA. Ο τύπος Ι CagA περιέχει ένα μόνο τμήμα EPIYA-C και προκαλεί ασταθές σύμπλοκο με την SHP2, ενώ ο τύπος ΙΙ CagA περιέχει πολλαπλά τμήματα EPIYA-C και σχηματίζει σταθερό σύμπλοκο με την SHP2. O αυξημένος αριθμός θέσεων CagA EPIYA-C του τύπου ΙΙ CagA σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης γαστρικού καρκίνου. Είναι πλέον γνωστό ότι όχι μόνο παράγοντες του ΗΡ αλλά και του ξενιστή καθορίζουν την τελική έκβαση της μόλυνσης. Ο γενετικός πολυμορφισμός του ατόμου, διαιτητικοί παράγοντες, το κάπνισμα, η γαστρική μικροβιακή χλωρίδα και η μακροχρόνια κατανάλωση των PPI επηρεάζουν την εξέλιξη της γαστρικής ελικοβακτηριδιακής βλάβης. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού φαίνεται να προάγει στον γαστρικό βλεννογόνο τις φαινοτυπικές αλλαγές που οδηγούν στην ανάπτυξη καρκίνου (ατροφία, εντερική μετάπλαση και δυσπλασία). Μια παρατεταμένη προκαρκινωματώδης διαδικασία, που διαρκεί δεκαετίες, προηγείται συνήθως του γαστρικού καρκίνου και περιλαμβάνει τη χρόνια γαστρίτιδα, την πολυεστιακή ατροφία, την εντερική μετάπλαση και την ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία. Η παθογένεση του σχετιζόμενου με το ΗP γαστρικού καρκίνου είναι μια πολυπαραγοντική και πολυσταδιακή διαδικασία και η ανάπτυξή της εξαρτάται από ένα συνδυασμό ξενιστικών, βακτηριακών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Είναι σημαντικό να αποκαλυφθεί περαιτέρω η καρκινογένεση που σχετίζεται με το Η.P, προκειμένου να αναπτυχθούν αποτελεσματικότερες θεραπείες για αυτή την κοινή αλλά θανατηφόρα κακοήθεια.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σακελλαρόπουλος Παναγιώτης
- Sakellaropoulos Panagiotis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2896343