Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερευνώντας τις δυνατότητες ανάπτυξης της ιστορικής σκέψης μαθητών Γυμνασίου: Προβλήματα και προκλήσεις

Abstract

dc:description

Η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης των μαθητών θεωρείται άμεσα συνυφασμένη με τη διαμόρφωση κριτικά σκεπτόμενων και δημοκρατικών πολιτών. Για τον σχεδιασμό διδακτικών προσεγγίσεων, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης, όμως, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση η γνώση του τρόπου με τον οποίο οι μαθητές «διαβάζουν» τις ιστορικές πηγές και αντιλαμβάνονται την Ιστορία. Η διερεύνηση αυτών των τρόπων αποτελεί τον σκοπό της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Ακολουθώντας τον ποιοτικό τύπο έρευνας, πραγματοποιήσαμε διδακτική παρέμβαση σε τμήμα της Γ’ τάξης ενός Πειραματικού Γυμνασίου Αθηνών. Διαμορφώσαμε τις διδασκαλίες με βάση τις έννοιες, που συνιστούν την ιστορική σκέψη, και τις στρατηγικές ανάγνωσης, που επιστρατεύουν οι ιστορικοί. Τα δεδομένα από την παρακολούθηση των διδασκαλιών και την ανάλυση των γραπτών απαντήσεων των μαθητών παρείχαν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο, που οι τελευταίοι αντιμετώπισαν τις πηγές. Ακολούθως, πήραμε συνέντευξη από τον εκπαιδευτικό του τμήματος, που εμπλούτισε τις συλλεχθείσες πληροφορίες και παράλληλα προσέφερε την οπτική του διδάσκοντος τόσο για την πορεία της διδακτικής παρέμβασης όσο και γενικώς για την προτεινόμενη προσέγγιση. Παρά τη θετική τους ανταπόκριση κατά τη διάρκεια των διδασκαλιών, διαπιστώθηκε η αδυναμία των μαθητών να εφαρμόσουν τις στρατηγικές ανάγνωσης στις κατ’ οίκον εργασίες. Συγκεκριμένα, αξιοποίησαν συνολικά λίγες πηγές, τις οποίες δεν υπέβαλαν σε ενδελεχή έλεγχο, ενώ δυσκολεύτηκαν να προσδιορίσουν το ιστορικό πλαίσιο και με βάση αυτό να εξετάσουν τα ιστορικά γεγονότα. Εξήγησαν δε τα ιστορικά γεγονότα αναφερόμενοι κυρίως στις δράσεις των ιστορικών υποκειμένων, και μάλιστα ισχυρών ατόμων, ενώ ταύτισαν τις αλλαγές με την πρόοδο. Επιπλέον, ερμήνευσαν και αξιολόγησαν τα γεγονότα χρησιμοποιώντας προσωπικά ή αφηρημένα κριτήρια. Συμπερασματικά, φαίνεται πως οι μαθητές επεξεργάστηκαν τις πηγές με πρόχειρο τρόπο και προσέγγισαν επιφανειακά τις ιστορικές έννοιες. Πιστεύουμε ότι οι αδυναμίες των μαθητών οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις συνήθεις πρακτικές προσπέλασης των πηγών, που περιορίζονται στην εύρεση συγκεκριμένων πληροφοριών κι όχι την ανάλυσή τους. Πάντως, η σταδιακή εξοικείωση των μαθητών με τις νέες στρατηγικές, δείχνει πως η σε βάθος μελέτη των πηγών με άξονα τις ιστορικές έννοιες παρουσιάζει δυνατότητες καλλιέργειας της ιστορικής τους σκέψης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Νάκο Ίβα
  • Nako Iva

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2898413

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Νάκο Ίβα; Nako Iva. Διερευνώντας τις δυνατότητες ανάπτυξης της ιστορικής σκέψης μαθητών Γυμνασίου: Προβλήματα και προκλήσεις. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2898413