Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αρχαιολογία Καταστροφών. Ερμηνεύοντας φυσικές καταστροφές που σημάδεψαν τον αρχαίο κόσμο

Abstract

dc:description

Η αρχαιολογία καταστροφών αποτελεί ένα νέο σχετικά κλάδο της αρχαιολογίας, ταχέως αναπτυσσόμενο, που δημιουργήθηκε στα πλαίσια εξέλιξης της επιστήμης αυτής. Μάλιστα, φαίνεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε επιστημονικά πεδία όπως οι ανθρωπιστικές και περιβαλλοντικές επιστήμες, στην διαχείριση κινδύνων και στις πολιτικές πρόληψης και μετριασμού κατά την διάρκεια των ιστορικών και προϊστορικών χρόνων. Φυσικές καταστροφές όπως ξηρασία, πλημμύρες, επιδημίες, ηφαιστειακές εκρήξεις, πτώση μετεωριτών, τσουνάμι και σεισμοί έπληξαν με τέτοια σφοδρότητα τον αρχαίο κόσμο που οδήγησαν στην κατάρρευση ή ακόμη και τον αφανισμό μεγάλων πολιτισμών. Στα αρχεία της αρχαιολογίας υπάρχουν άφθονες αναφορές για «στρώματα καταστροφής», που μπορεί να μαρτυρούν φυσικές καταστροφές, πολεμικές συγκρούσεις, επιδρομές λαών, πολιτικο-οικονομικές αναταράξεις κλπ. Η αρχαιολογία καταστροφών, με την σύμπραξη και άλλων επιστημονικών κλάδων, συνθέτει την εικόνα των πληγέντων αρχαίων κοινωνιών και παρέχει σημαντικές πληροφορίες για μελλοντικές καταστροφές. Ειδικότερα, η αρχαιολογία καταστροφών, αναδεικνύει τον αντίκτυπο των φυσικών καταστροφών στην εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού, εντοπίζει το είδος των φυσικών καταστροφών και την συχνότητά τους, ερευνά την διαδικασία προσαρμογής των πληγέντων κοινωνιών, εξερευνά τα «άγνωστα» τοπία που δημιουργούνται μετά από φυσικές καταστροφές και ασχολείται με ζητήματα διαχείρισης κινδύνων που αφορούν την πολιτιστική κληρονομιά στις σύγχρονες κοινωνίες. Στην παρούσα εργασία θα απαντηθούν ερωτήματα όπως: τί είναι η αρχαιολογία καταστροφών, ποια η μεθοδολογία της και θα εξεταστεί πως αυτή μπορεί να εφαρμοστεί στο πεδίο των σύγχρονων καταστροφών. Στην συνέχεια θα γίνει αναφορά στην ιστορική σεισμολογία, την περίοδο δηλαδή που ξεκινά από το 550 π.Χ., έως το 1550 μ.Χ., όπου θα αναφερθούν οι πρώτες ερμηνείες που έδωσαν οι έλληνες φιλόσοφοι σχετικά με τα αίτια γένεσης των σεισμών. Θα ακολουθήσουν τρεις μελέτες περιπτώσεων αρχαίων πολιτισμών που επλήγησαν από σεισμούς: α) Ο σεισμός του 365 μ. Χ. και το τσουνάμι που ακολούθησε πλήττοντας πολλές παράκτιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, β) το τσουνάμι του 479 π. Χ. που χτύπησε την περιοχή της Ποτίδαιας και γ) ο σεισμός του 373 π. Χ. και το τσουνάμι που εξαφάνισε την Αρχαία Ελίκη. Κοινό στοιχείο και των τριών περιπτώσεων είναι οι σεισμοί και τα συνοδά φαινόμενα που ακολούθησαν καταστρέφοντας ολόκληρες πόλεις και προκαλώντας χιλιάδες θύματα. Σχετικά με τις περιπτώσεις αυτές θα αναφερθεί το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο χτύπησαν αυτές οι καταστροφές, θα καταγραφούν οι ιστορικές αναφορές και οι ερμηνείες που δόθηκαν για την εξήγηση των φαινομένων αυτών και θα ακολουθήσει η σύγχρονη επιστημονική εξήγηση αυτών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τσακμάκη Αναστασία
  • Tsakmaki Anastasia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2899315

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τσακμάκη Αναστασία; Tsakmaki Anastasia. Αρχαιολογία Καταστροφών. Ερμηνεύοντας φυσικές καταστροφές που σημάδεψαν τον αρχαίο κόσμο. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2899315