Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Τροποποιήσεις των ιστονών στα γλοιώματα

Abstract

dc:description

Τα γλοιώματα αποτελούν πρωτογενείς όγκους εγκέφαλου που εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα σε ενήλικα άτομα, παρουσιάζοντας χαρακτηριστική ιστοπαθολογική εικόνα, επιθετικότητα και κλινική έκβαση. Παρά τις ιατρικές εξελίξεις στη χειρουργική αντιμετώπιση, την ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία η πρόγνωση του γλοιώματος παραμένει φτωχή και δυσμενής (18 μήνες) λόγω του διηθητικού χαρακτήρα ανάπτυξης του όγκου και της εγγενούς τάσης προς υποτροπή. Μελέτες των τελευταίων ετών έχουν αποκαλύψει πληθώρα γενετικών και επιγενετικών μεταβολών που χαρακτηρίζουν τους όγκους της γλοίας. Στα καρκινικά κύτταρα της γλοίας αρκετά γενωμικά μονοπάτια είναι απορρυθμισμένα, με τις επιγενετικές τροποποιήσεις να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο. Οι μετα-μεταφραστικές τροποποιήσεις των ιστονών αποτελούν μείζονος σημασίας ρυθμιστές της γονιδιακής έκφρασης, και συμβάλλουν στην παθογένεση και την εξέλιξη των όγκων. Συγκριτικά με τη μεθυλίωση του DNA, οι υπόλοιποι μηχανισμοί της επιγενετικής ρύθμισης, όπως οι χημικές τροποποιήσεις των ιστονών, έχουν μελετηθεί λιγότερο, ως προς τη κλινική τους σημασία. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι οι επιγενετικές τροποποιήσεις της χρωματίνης εμπλέκονται σημαντικά στη παθογένεια του γλοιοβλαστώματος, ενώ κάποιες από αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κλινικοί βιοδείκτες για τη βέλτιστη ταξινόμηση των ασθενών, αποτελώντας πιθανούς φαρμακευτικούς στόχους. Επιγενετικά τροποποιημένα γονίδια συμβάλλουν στην ανάπτυξη του όγκου μεταβάλλοντας την αλληλεπίδραση με το μικροπεριβάλλον του. Συγκεκριμένα, μεταβολές στην έκφραση των γονιδίων που κωδικοποιούν τις μεθυλοτρανσφεράσες λυσίνης και αργινίνης (G9a, SUV39H1 και SETDB1), όπως και ένζυμα ακετυλίωσης και αποακετυλίωσης (KAT6A, SIRT 2, SIRT7, HDAC4, 6, 9) των ιστονών υπερεκφράζονται στο γλοίωμα. Αναφορικά με την απορρύθμιση στα ένζυμα της μεθυλίωσης των ιστονών, η αλληλούχιση κωδικών γονιδίων στα GBM αποκάλυψε μεταλλάξεις σε πολλά επιγενετικά ρυθμιστικά ένζυμα όπως στις απομεθυλάσες των ιστονών KDM1, KDM5B, KDM6A, KDM6B. Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζουν οι μεταλλάξεις της ιστόνης H3.3 στη λυσίνη 27 (K27M) και τη γλυκίνη 34 (G34R/V) οι οποίες σημειώνονται περίπου στο 80% των περιπτώσεων του παιδιατρικού γλοιώματος. Μια επιπλέον μεταμεταφραστική τροποποίηση αποτελεί η σουμοϋλίωση, καθώς συναντάται αυξημένη έκφραση των στοιχείων E1 (SAE1), E2 (Ubc9) καθώς και της ειδικής για τη SUMO πρωτεάσης (SENP1) τόσο σε δείγματα GBM όσο και σε κυτταρικές σειρές. Σήμερα, με βάση τα ευρήματα για την απορρύθμιση έκφρασης ένζυμων των ιστονών δημιουργήθηκε πληθώρα νέων προ κλινικών και κλινικών μελετών με καινούργιες επιγενετικές στοχευμένες θεραπείες γλοιώματος, όπως η νέα γενιά HDAC και PRMT αναστολέων και bromodomain πρωτεϊνών. Η κατανόηση εις βάθος των επιγενετικών τροποποιήσεων, που σημειώνονται στο πολύμορφο γλοιοβλάστωμα (GBM), μπορεί να ενισχύσει τη γνώση μας αναφορικά με την ογκογένεση, την εξέλιξη και την υποτροπή της νόσου. Με αυτό το στόχο, η παρούσα εργασία επιχειρεί να αναλύσει τις πρόσφατες μείζονες εξελίξεις στην έρευνα των επιγενετικών μηχανισμών που εμπλέκονται στο GBM, εστιάζοντας στις τροποποιήσεις των ιστονών, τις κύριες μεταβολές τους, τη συσχέτιση τους με την παθογένεια των όγκων και τη χρήση της επιγενετικής θεραπείας ως μια έγκυρη επιλογή για τη θεραπεία του GBM.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κουνάδη Έλενα
  • Kunadis Elena

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2917921

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κουνάδη Έλενα; Kunadis Elena. Τροποποιήσεις των ιστονών στα γλοιώματα. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2917921