National and Kapodistrian University of Athens
Η Έδεσσα της Συρίας των τεσσάρων πρώτων χριστιανικών αιώνων και ο "Συριακός Ευσέβιος".
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα διπλωματική εργασία εγγράφεται στο αντικείμενο της Εκκλησιαστικής Ιστορίας και συγκεκριμένα στην πεδίο του Πρώιμου Χριστιανισμού. Η προσέγγισή μας εντούτοις ήταν ολιστική και δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στην μελέτη του Χριστιανισμού της Έδεσσας. Αντιθέτως, μελετήσαμε την Πολιτική, Θρησκευτική, Πολιτισμική και Κοινωνική Ιστορία της Έδεσσας, χρησιμοποιώντας και τα ανάλογα μεθοδολογικά και ερμηνευτικά εργαλεία. Στο πρώτο κεφάλαιο μελετήσαμε την Πολιτική Ιστορία του Βασιλείου της Οσροηνής (132 π.Χ. - 244 μ.Χ.), μέσα από ελληνικές, λατινικές και κυρίως συριακές ιστοριογραφικές πηγές. Μεταφράζοντας βασικά σημεία των δύο βασικότερων έργων για την ιστορία της Έδεσσας· το "Χρονικόν της Εδέσσης" και το "Χρονικόν του Zuqnīn", καταφέραμε να μελετήσουμε "εκ των έσω" την πορεία που ακολούθησε η Έδεσσα κατά την Ελληνιστική, Παρθική και Ρωμαϊκή Περίοδο. Στο δεύτερο κεφάλαιο επιχειρήσαμε να προσεγγίσουμε ορισμένες πτυχές της Πολιτιστικής Ιστορίας της Έδεσσας και συγκεκριμένα την έννοια της "εθνικής ταυτότητας". Βάση αυτού του κεφαλαίου αποτέλεσε το έργο "Προς Έλληνας" του Τατιανού και ειδικότερα η έντεχνη χρήση εκ μέρους του συγγραφέα της ασσυριακής του καταγωγής, στην απολογητική αντιπαράθεση απέναντι στην ελληνική φιλοσοφία. Σύγχρονα θεωρητικά μοντέλα που μελετούν την ανάπτυξη της εθνικής ταυτότητας, όπως η Θεωρία της "Traditionkern" που αναπτύχθηκε από την Σχολή Ιστορίας της Βιέννης, εφαρμόσθηκαν και συνδυάσθηκαν αρμονικά με την εν λόγω πηγή. Το τρίτο κεφάλαιο πραγματεύεται τις Θρησκευτικές Παραδόσεις της Έδεσσας, τόσο υπο το πρίσμα της πλούσιας προχριστιανικής θρησκευτικότητας που αναπτύχθηκε στην ευρύτερη περιοχή, όσο και υπό το πρίσμα της εισαγωγής και της διάδοσης του Χριστιανισμού στην Έδεσσα. Αντιστοίχως, μεταφράσαμε ορισμένα αποσπάσματα από την "Πραγματεία περί της Πτώσεως των Ειδώλων" του Ιακώβου της Σερούγκ και από το έργο του Βαρδεσάνη "Βιβλίο των Νόμων των Χωρών" που αναφέρονται σε ορισμένα σημεία τους στην προχριστιανική θρησκεία της Έδεσσας. Στην δεύτερη υποενότητα που πραγματεύεται την εισαγωγή και την διάδοση της χριστιανικής πίστεως, χρησιμοποιήσαμε με τον ίδιο τρόπο σχετικές αναφορές της "Διδασκαλίας Αδδαίου" και του ιδιαίτερα χρήσιμου "Χρονικού της Εδέσσης". Σε παράλληλο χρόνο εφαρμόσαμε τα πορίσματα της σχετικής έρευνας, όπως για παράδειγμα την περίφημη Θέση Bauer, με σκοπό να κατανοήσουμε την ιστορική σχετικότητα εννοιών όπως η "Ορθοδοξία" και η "Αιρεση". Το ακόλουθο κεφάλαιο αποτελεί ουσιαστικά και την έναρξη του δεύτερου μέρους της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας. Το συριακό κείμενο της "Εκκλησιαστικής Ιστορίας" του επισκόπου Καισαρείας Ευσεβίου, και συγκεκριμένα το ΙΓ΄ κεφάλαιο του Α΄ Βιβλίου του έργου, βασισμένο στις κριτικές εκδόσεις των Wright, McLean και Merx που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του ΙΘ΄ αιώνα (1898), προσεγγίσθηκε με τρεις τρόπους. Πρώτον, μέσω της αναγκαίας μεταγραφής του στο καθορισμένο διεθνώς πρότυπο. Δεύτερον, μέσω της μετάφρασης του συριακού κειμένου στην νέα ελληνική ενώ τέλος, μέσω της φιλολογικής του σύγκρισης με το ελληνικό πρωτότυπο. Η χρησιμότητα του παρόντος κεφαλαίου -πέραν της πρωτότυπης συμβολής του στην έρευνα- συνίσταται στο γεγονός πως αποτέλεσε το φιλολογικό εχέγγυο για τις απόψεις που διατυπώσαμε στο επόμενο κεφάλαιο σχετικά με την κατάσταση που επικρατούσε στην Έδεσσα του Δ΄ αιώνα. Το πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο επιχειρεί μια πρωτότυπη συνδυαστική ερμηνεία με βάση τις αναφορές της "Εκκλησιαστικής Ιστορίας" του Ευσεβιου στην συριακή και ελληνική της έκδοση, όσο και άλλων συριακών έργων του Ε΄ αιώνα. Το πηγαίο υλικό και η σχετικά πενιχρή επι του θέματος δευτερεύουσα βιβλιογραφία, ιδώθηκε υπό ένα συγκεκριμένο πρίσμα που δύναται να τοποθετησει το συγκεκριμένο κεφάλαιο στον χώρο της Κοινωνικής Ιστορίας του Χριστιανισμού. Σκοπός του παρόντος κεφαλαίου είναι η ενοποίηση φαινομενικά ασύνδετων ιστορικών ψηφίδων, προκειμένου να αποτυπωθεί μια πτυχή της Κοινωνίας της Έδεσσας που καλύπτει τα ανώτερα στρώματα της τοπικής κοινωνίας. Το υλικό που μελετήσαμε, αλλά κυρίως η ερμηνευτική προσέγγιση που ακολουθήσαμε συνδέει την Έδεσσα, την θρησκευτική και πολιτική της ηγεσία με ένα πρόσωπο με μεγάλο κύρος και ευρείς διασυνδέσεις μέσα στις θρησκευτικές και πολιτικές δομές της Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Δ΄ αιώνα, τον Ευσέβιο Καισαρείας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Γραμματικόπουλος Αλέξανδρος
- Grammatikopoulos Alexandros
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2924789