Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Φιλοσοφικές απόπειρες προσέγγισης του μαθηματικού απείρου: η φιλοσοφική αμηχανία

Abstract

dc:description

Το άπειρο είναι μια έννοια που άσκησε ιδιαίτερη γοητεία και έντονο προβληματισμό καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας της ανθρώπινης σκέψης. Η έννοια του απείρου είχε μια πορεία εξέλιξης με σημαντικούς σταθμούς. Στην παρούσα εργασία έχουν επιλεγεί συγκεκριμένες προσπάθειες φιλοσόφων να κατανοήσουν την έννοια του απείρου με τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν. Ο Αριστοτέλης διέκρινε τις δύο εκδοχές του απείρου: «δυνητικό άπειρο» και «ενεργεία άπειρο». Δέχθηκε μόνον το δυνάμει άπειρο και επηρέασε ως προς αυτή την εκδοχή απείρου τους μεταγενέστερους φιλοσόφους. Διάφοροι διανοητές του μεσαίωνα όπως ο Θωμάς Ακινάτης, ο Νικόλαος Κουζάνος, αποπειράθηκαν διάφορες προσεγγίσεις του απείρου είτε στη βάση της αριστοτελικής σκέψης είτε σε αντιπαράθεση με εκείνη, ενώ κατά τη νεότερη εποχή (17ος -18ος αι.) οι Ρασιοναλιστές και οι Εμπειριστές φιλόσοφοι επιχείρησαν την κατανόηση του απείρου στο πλαίσιο της νεότερης φιλοσοφικής σκέψης. Ο Λογισμός που αναπτύχθηκε από τον Newton και τον Leibniz δέχθηκε την κριτική του Berkeley κυρίως σε ό,τι αφορά τα απειροστά και την χρήση τους που αναδείκνυε αντιφάσεις. Στη συνέχεια η εργασία στρέφεται προς τη μαθηματική διερεύνηση του απείρου η οποία τελικά στέφθηκε με επιτυχία χάρη στη μαθηματική αυστηρότητα και σαφήνεια. Οι μαθηματικοί θεμελίωσαν αυστηρά τις έννοιες του σημείου, των πραγματικών αριθμών και της ολότητας της πραγματικής ευθείας και τελικά αποδέχτηκαν το άπειρο ως ενεργεία μαθηματικό αντικείμενο. πράγμα που φαίνεται ειδικότερα στο έργο του Cantor. O Cantor στα τέλη του 19ου αι. ανέπτυξε τη μαθηματική θεωρία των διατακτικών αριθμών και τον απασχόλησε η γνωστή ως Υπόθεση του Συνεχούς. Τα συνολοθεωρητικά παράδοξα εμφανίστηκαν στις αρχές του 20ου αι. αλλά αντιμετωπίστηκαν κατάλληλα κυρίως με την αξιωματικοποίηση Zermelo – Fraenkel θεωρίας συνόλων. Στόχος: στην διπλωματική αυτή εργασία το ενδιαφέρον εστιάζεται στην κατάδειξη της αμηχανίας που χαρακτηρίζει διάφορες φιλοσοφικές απόπειρες προσέγγισης της έννοιας του απείρου και η οποία αντιμετωπίστηκε εν τέλει και επιτυχώς στο πλαίσιο της μαθηματικής δραστηριότητας. Η εργασία δεν έχει ιστορικό χαρακτήρα σχετικά με την έννοια του απείρου αλλά επιλέγει φιλοσοφικές θεωρήσεις του απείρου μέσα από τη σκέψη μιας σειράς φιλοσόφων για να καταλήξει στον προσδιορισμό του απείρου μέσα από την μαθηματική αυστηρότητα. Επιπλέον, η εργασία αναφέρεται στην κατανόηση της αντιδιαστολής και διάστασης μεταξύ της ανθρώπινης «περατότητας» (το πεπερασμένο της ανθρώπινης φύσης) από τη μια πλευρά και του απείρου από την άλλη πλευρά, ως μιας έννοιας υπέρβασης για την οποία απαιτούνται συγκεκριμένα «νοητικά άλματα».

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ασημένιου Μαρία
  • Asimeniou Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2925254

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ασημένιου Μαρία; Asimeniou Maria. Φιλοσοφικές απόπειρες προσέγγισης του μαθηματικού απείρου: η φιλοσοφική αμηχανία. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2925254